«Oñatiko ituna (Lehen Karlistaldia)»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
{{wikitu}}
[[Fitxategi:Lazarraga jauregia.jpg|thumb|Lazarraga jauregia]]
Euskal Herrian '''[[Lehenhttp://olaitturri.blogspot.com/2019/01/onatiko-ituna-lehen-karlistadan.html Karlistaldia]Oñatiko ituna]'''k gerrakezarri zuen.Euskal Herrian [[1833]]<nowiki/>tik 1839 arte1839ra iraun zuen [[Lehen Karlistaldia]] gerraren amaiera. Alde baten [[Karlos Maria Isidro Borboikoa|Karlos Maria Isidro Borboikoaren]], "Karlos V.” erregegaiaren aldeko karlistak, eta bestean [[Maria Kristina Borboikoa]]<nowiki/>ren defendatzaileak ziren liberalak borrokatu ziren<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Guerras Carlistas (1833-1876)|url=http://pares.mcu.es:80/ParesBusquedas20/catalogo/description/3116479|aldizkaria=PARES|sartze-data=2019-11-24}}</ref>. Espainiako historiografian Zazpi Urteko Gerra edo Lehen Gerra Zibila bezala ere ezagutzen zen.
 
Lehen urteetan, karlisten tropen garaipenak gehiago izan ziren <ref>{{Erreferentzia|izena=Alfonso|abizena=Bullón de Mendoza|izenburua=La Primera Guerra Carlista|argitaletxea=Universidad Complutense de Madrid, Servicio de Publicaciones|hizkuntza=es|abizena2=Bullón de Mendoza|izena2=Alfonso|data=2002|url=https://eprints.ucm.es/2323/|sartze-data=2019-11-24}}</ref>. Harik eta [[Bilbo]]<nowiki/>ko setioan jasotako zauriaren ondorioz, [[Tomas Zumalakarregi|Zumalakarregi]] jenerala [[1835]]<nowiki/>an hil arte<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Desperta Ferro: Historia moderna|hizkuntza=es|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/revista?codigo=21495|aldizkaria=Dialnet|sartze-data=2019-11-24}}</ref>. [[Rafael Maroto]] jeneralak ordezkatu zuen buruzagitzan, baina hurrengo urteko [[Lutxanako gudua|Lutxana]]<nowiki/>ko bataila garrantzitsua liberalak irabazi zutenean, joera guztiz aldatu zen.
Alde bietako hildakoak hirurogei milatik gora zirela kontuan hartuta, eta liberalen garaipena ziurtzat joz, Esparterok gerra amaitzea onetsi zuen. [[:en:Lord_John_Hay_(Royal_Navy_officer,_born_1793)|Lord John Hay]] eta [https://books.google.es/books?id=FTMKJ_UW5UMC&pg=PA143&lpg=PA143&dq=colonel+wilde+1839&source=bl&ots=CJmPGuhd2Q&sig=ACfU3U1tOFF2tD4cw4oGz6BVK3fwANXmQA&hl=es&sa=X&ved=2ahUKEwj42r2vrIHmAhWS2BQKHXPoA6wQ6AEwAXoECAkQAQ#v=onepage&q=colonel%20wilde%201839&f=false Wylde koronel] britainiarren bitartekaritza lanei esker, 1939ko abuztuaren hogeita seian jeneral biak [[Abadiño]]<nowiki/>n elkartu ziren, itunaren foruei buruzko mamian adostasunera ailegatu gabe. Esparteroren tropak aurrera jarraitu zuten, hurrengo egunean Oñati konkistatuz<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Antonio Pirala|hizkuntza=es|data=2019-02-01|url=https://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Antonio_Pirala&oldid=113685461|sartze-data=2019-11-24|encyclopedia=Wikipedia, la enciclopedia libre}}</ref>. Egoeraren larria ikusita, Marotok bere konfiantzazko bi jeneral bidali zituen negoziazioak amaitzera.
 
Karlistaldiaren amaiera '''[http://olaitturri.blogspot.com/2019/01/onatiko-ituna-lehen-karlistadan.html Oñatiko ituna]'''k ezarri zuen. 1839.eko abuztuaren 29an, [[Lazarraga dorrea eta jauregia (Oñati)|Lazarraga jauregia]]<nowiki/>n hamar ataleko ituna sinatu zuten karlisten aldetik Iturbe eta Egia jeneralek eta liberalen aldetik [[Espartero]] jeneralak.
 
== Aurrekariak ==