«Gutxiegitasun hepatiko»: berrikuspenen arteko aldeak

{{gaixotasun infotaula}}
{{ohar medikoa}}
'''Gutxiegitasun hepatikoa''', '''gibeleko gutxiegitasun''' edo '''gibel-gutxiegitasuna'''<ref>[[Euskalterm]]; [Hiztegi terminologikoa] [1990] eta [2015]</ref> [[gibel]]aren gaixotasuna da.
 
=== '''Gutxiegitasun hepatikoa''', '''gibeleko gutxiegitasun''' edo '''gibel-gutxiegitasuna'''<ref>[[Euskalterm]]; [Hiztegi terminologikoa] [1990] eta [2015]</ref> [[gibel]]aren gaixotasuna da. ===
== Etiologia ==
 
== Etiologia eta gibelaren fisiologia orokorra ==
[[Gibel|Gibela]] abdomenaren eskuineko hipokondrioan kokatzen den [[Organo (biologia)|organo]] garrantzitsu bat da. Organo horrek funtzionatzeko daukan ezintasunari gutxiegitasun hepatikoa deritzo.
 
Gibel gutxiegitasuna edo gutxiegitasun hepatikoa gibelarekin erlazionatuta dauden gaixotasun desberdinen ondorioz ematen da, besteak beste: [[hepatitis]] birikoa (gehienbat B hepatitisa), [[zirrosi]] hepatikoa, [[alkohol]], [[droga]] edo farmakoen kontsumoagatik emandako gibelaren patologiak... Arazo horien ondorioz, gibelaren atal batek (gutxienez) bere funtzioa era egokian betetzeari uzten dio, horrela, pertsona horrek gibel gutxiegitasuna pairatuz.
 
Gibelak organismoaren funtzionamendu egokirako funtsezkoak diren hainbat erreakziotan esku hartzen du, eta gutxiegitasun hepatiko baten ondorioz erreakzio horiek era desegokian ematen dira. Hona hemen gibelean ematen diren funtziorik garrantzitsuenak:
 
* Karbohidratoen [[Metabolismo|metabolismoa]]: [[Glukoneogenesi|glukoneogenesia]], [[glukogenogenesia]] eta [[glukogenolisia]] gauzatzen ditu, besteak beste.
* Proteinen metabolismoa: garraiorako [[proteina]] desberdinen sintesia gauzatzen du, hala nola: albumina, HDLa, LDLa, VDLDa, [[transferrina]]...
* Lipidoen metabolismoa: kolesterolaren eraketa eta triglizeridoen eraketan parte hartu.
* Behazunaren eraketa: elikagaien [[digestio]] egokirako beharrezkoa da.
* Funtzio immunologikoa.
* [[Zirkulazio-aparatu|Odolaren]] desintoxikazioa.
* [[Hematopoiesi]] prozesua: globulu gorri eta zuriak fetu aroko 12 astetan zehar gibelean eratzen dira, ondoren funtzio hori hezur muin gorriak hartzen duelarik.
 
== Klinika ==
Giltzurrun gutxiegitasunarekin batera azaltzen diren sintomen artean [[ikterizia]], [[aszitis]]a, [[entzefalopatia hepatiko]]a …a… eta osasun egoeraren narriadura orokorra daude. Gehienetan, [[Neke|nekea]], [[Ahulaldi|ahultasuna]], gose galera eta [[Goragale|goragalea]] bezalako klinika orokorrek lagunduta.
 
* Ikterizia: Ikteriziak begien esklerotikaren, mukosaren eta larruazalaren horitzea dakar.