«Kristautasun»: berrikuspenen arteko aldeak

1.379 bytes added ,  Duela 1 urte
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
 
Europan presio berezia egin zuen [[nazio-estatu]]en eraketak [[Aro Napoleonikoa]]ren ondoren. Europako herrialde guztietan talde kristau ezberdinak, neurri handiagoan edo txikiagoan, elkarren artean eta Estatuarekin lehian zeuden. Aldagaiak izendapenen tamaina erlatiboa eta estatuen orientazio erlijioso, politiko eta ideologikoa izan ziren. [[Friburgoko Unibertsitatea|Friburgoko Unibertsitateko]] [[Urs Altermatt]]ek, Europan dagoen katolizismoari espezifikoki begira, lau eredu identifikatzen ditu Europako nazioentzat. [[Belgika]], [[Espainia]] eta [[Austria]] bezalako gehiengo katolikoa duten herrialdeetan, neurri bateraino, komunitate erlijioso eta nazionalak gutxi gorabehera berdinak dira. Sinbiosi kulturala eta bereizketa [[Polonia]]n, [[Irlandako Errepublika]]n eta [[Suitza]]n daude, elkarren artean lehiatzen diren izendapenak dituzten herrialde guztiak. Lehia [[Alemania]]n dago, [[Herbehereak|Herbehereetan]], eta berriro Suitzan, gutxiengo diren populazio katolikoak dituzten herrialde guztiak, neurri handiagoan edo txikiagoan nazioarekin identifikatzen direnak. Azkenik, erlijioaren (berriro ere, katolizismoa) eta Estatuaren arteko banaketa neurri handi batean [[Frantzia]]n eta [[Italia]]n dago, non Estatua Eliza Katolikoaren autoritatearen aurka aktiboki agertu zen<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Religion und Nation : Katholizismen im Europa des 19. und 20. Jahrhunderts|argitaletxea=Kohlhammer|data=2007|url=https://www.worldcat.org/oclc/185038732|isbn=3170199773|pmc=185038732|sartze-data=2019-09-20}}</ref>.
 
Estatu nazionalen eraketarekin batera [[ultramontanismo]]aren fenomenoa eman zen<ref>{{Erreferentzia|izenburua=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Ultramontanism|url=http://www.newadvent.org/cathen/15125a.htm|aldizkaria=www.newadvent.org|sartze-data=2019-09-20}}</ref>, batez ere Alemanian eta Herbehereetan, baina baita neurri txikiagoan [[Ingalaterra]]n ere<ref>{{Erreferentzia|abizena=Heimann, Mary.|izenburua=Catholic devotion in Victorian England|argitaletxea=Clarendon Press|data=1995|url=https://www.worldcat.org/oclc/35657786|isbn=019820597X|pmc=35657786|sartze-data=2019-09-20}}</ref>. Elizak, bere inguruko erakundeek eta fededun katolikoek estatuaren eskaera nazionalen eta Elizaren autoritatearen artean aukeratu behar izan zuten, bereziki aita santuaren autoritateari dagokionez. Gatazka hau [[Vatikanoko I. Kontzilioa]]n gailendu zen, eta Alemanian ''[[Kulturkampf]]''era eramango zuen zuzenean<ref>{{Erreferentzia|abizena=Dittrich, Lisa.|izenburua=Antiklerikalismus in Europa : Öffentlichkeit und Säkularisierung in Frankreich, Spanien und Deutschland (1848-1914).|argitaletxea=Vandenhoeck & Ruprecht|data=2014|url=https://www.worldcat.org/oclc/890980994|isbn=9783647310237|pmc=890980994|sartze-data=2019-09-20}}</ref>, non [[Otto von Bismarck|Bismarcken]] buruzagitzapean zeuden liberalek eta protestanteek adierazpen eta antolaketa katolikoa zorrotz mugatzea lortu zuten.
 
== Kristau taldeak ==