«Kristautasun»: berrikuspenen arteko aldeak

Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Europa osoan [[hiribildu]] berriak sortu ziren garai honetan, eta horrekin batera [[eskeko ordena]]k, monasterioetako bizitza konsakratua hirira mugituz. Bi eskeko orden nagusiak [[frantziskotar]]rak eta [[Predikarien Ordena]] ziren, [[Frantziko Asiskoa]]k eta [[Domingo de Guzmán]]ek sortuak<ref name="Gonzalez" />. Bi ordenek paper garrantzitsua izan zuten Europako unibertsitateen sorreran. Beste ordena berri batek, [[zistertar]]tarrek, gune basatietan monasterio berriak ireki zituzten, lurralde horien kolonizazioa bultzatuz. Garai honetan eliza berrien eraikuntzak eta [[arkitektura]]k altuera irabazi zuen, [[erromaniko]]tik [[gotiko]]ra pasa ziren eta Europako [[katedral]]ik handienak eraiki zituzten<ref name="Gonzalez" />.
 
[[1095]]ean, [[Urbano II.a]]ren aita-santutzarekin, [[Gurutzada]]k hasi ziren<ref>{{Erreferentzia|abizena=Asbridge, Thomas S.|izenburua=The Crusades : the war for the Holy Land|argitaletxea=Simon & Schuster|data=2010|url=https://www.worldcat.org/oclc/260207381|isbn=9780743268608|pmc=260207381|sartze-data=2019-09-16}}</ref>. [[Lur Santua]]n eta beste eremu batzuetan egindako kanpaina militar sorta izan zen, [[Alexio I.a Komneno]] bizantziar enperadoreak luzatutako eskariari erantzunez, hasiera batean [[turkiar]]ren hedapena gelditzeko. Gurutzadek ez zuten lortu Islamdar aurrerapena gelditzea, eta gainera [[Laugarren Gurutzada]]n [[Konstantinoplaren sakeoa (1204)|Konstantinopla sakeatu zuten]], kristautasunaren ospea okertuz<ref>{{Erreferentzia|abizena=Riley-Smith, Jonathan, 1938-2016.|izenburua=The Oxford history of the Crusades|argitaletxea=Oxford University Press|data=2002|url=http://worldcat.org/oclc/978062981|pmc=978062981|sartze-data=2019-09-16}}</ref>.
 
=== Erreforma protestantea eta kontra-erreforma ===