«Latindar alfabetoa»: berrikuspenen arteko aldeak

2.214 bytes added ,  Duela 11 hilabete
ez dago edizio laburpenik
t (robota Erantsia {{Wikipedia1000}})
[[Fitxategi:Latin Alphabet in 2017.png|thumb|333x333px|Alfabetoaren erabilera munduan zehar.]]
{{Wikipedia1000}}
{{HezkuntzaPrograma|Kultura klasikoa}}
'''Latindar alfabetoa''' gaur egun munduan gehien erabiltzen den [[alfabeto]]a da, 2500 milioi pertsona baino gehiagorekin. 26 letra ditu oinarrian, baina hizkuntza batzuk aldaera batzuk dauzkate. [[Euskal alfabetoa]] haren aldaera bat da, oinarrizko latindar alfabetoari ''[[ñ]]'' letra erantsita eta ''[[c]]'' letraren aldaeratzat ''[[ç]]'' ere onartuta. [[Antzinako Erroma]]k uzitako ondare gisa, [[Mendebaldea (kultura)|Mendebaldeko]] hizkuntzen alfabetoa da; hau da, [[euskara]]k ez ezik, latindar alfabetoa darabilte [[ingeles]]ak, [[aleman]]ak, [[frantses]]ak, [[gaztelania]]k, [[italiera]]k eta [[portuges]]ak ere, adibidez; bai eta hizkuntza horien sorburu diren herrialdeek kolonizatutako lurraldeetako beste hizkuntza askok ere.
 
Erabiltzen duten hizkuntzen artean honako hauek daude:
 
* [[afrikaans]]
* aguaruna
* [[aimara]]
* [[albaniera]]
* [[Aleman|alemana]]
* [[aragoiera]]
* asturiera?
* [[azerbaijanera]]
* [[Katalan|katalana]]
* [[txekiera]]
* txono hizkuntza
* [[kroaziera]]
* [[daniera]]
* [[eslovakiera]]
* [[esloveniera]]
* [[gaztelania]]
* [[Esperanto|esperantoa]]
* [[estoniera]]
* [[euskara]]
* [[faroera]]
* [[fijiera]]
* [[finlandiera]]
* [[Frantses|frantsesa]]
* [[friuliera]]
* [[galiziera]]
* [[groenlandiera]]
* guambiera
* [[guaraniera]]
* guna
* [[Hausa (hizkuntza)|hausa]]
* [[hawaiiera]]
* [[hungariera]]
* [[indonesiera]]
* [[Ingeles|ingelesa]]
* [[irlandera]]
* [[islandiera]]
* [[italiera]]
* [[javera]]
* kawesqar
* [[kazakhera]]
* [[kirgizera]]
* [[Latin|latina]]
* [[letoniera]]
* lojbanera
* [[letoniera]]
* [[lituaniera]]
* [[maltera]]
* [[Maputxe (hizkuntza)|maputxea]]
* [[malaysiera]]
* [[Maia hizkuntzak|maia]]
* na´vi hizkuntza
* [[nahuatl]]
* [[napoliera]]
* [[Nederlandera|nederladera]]
* [[norvegiera]]
* nheengatu
* [[okzitaniera]]
* [[poloniera]]
* [[Portuges|portugesa]]
* [[ketxua]]
* rapanui
* [[errumaniera]]
* selknam
* [[serbiera]]
* [[somaliera]]
* [[Swahili|swahilia]]
* [[suediera]]
* [[tangale]]
* tahitiera
* [[turkiera]]
* [[turkmenera]]
* tzeltal
* [[Tzotzil (hizkuntza)|tzotzil]]
* [[uzbekera]]
* [[vietnamera]]
* wayu
* [[yagan]]
* yine
 
Hauetaz gain, [[pinyin]] ([[Txinera|txineraren]] transkripzio fonetikoa), romaji ([[Japoniera|japonieraren]] transkripzio fonetikoa) eta [[Koreano|koreanoaren]] erromanizazioan ere erabiltzen da latindar alfabetoa.
 
Gaur egun, latindar alfabeto adierazpena erromatarrek erabiltzen zuten alfabetoaren eratorri orori erreferentzia egiteko erabiltzen da. Aldaera horiek letrak galdu zein gehitu ditzakete. Bestalde, letra asko aldatu egin dira mendeetan zehar; minuskulak, kasurako, [[Erdi Aroa|Erdi Aroan]] garatu baitziren.
<br />
[[Fitxategi:Abecedarium latinum clasicum.png|thumb|Alfabeto latindar klasikoak 23 letra zituen soilik.]]
 
== Oinarrizko latindar alfabetoko letrak ==
174

edits