Ireki menu nagusia

Aldaketak

ez dago edizio laburpenik
{{Banner|Blausen 0015 AllergicRhinitis.png}}
'''Organo''' bat, {{txp|Anatomia|anatomian}} eta {{txp|Biologia|biologian}}, {{Txp|Txikipedia:Ehun|ehun}} mota ezberdinen batuketa bat da funtzio jakin bat edo batzuk betetzeko, betiere zelula anitzeko izakietan.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=órgano - Wikcionario|hizkuntza=es|url=https://es.wiktionary.org/wiki/%C3%B3rgano#Espa%C3%B1ol|aldizkaria=es.wiktionary.org|sartze-data=2018-11-28}}</ref> Organo batean {{txp|Zelula|zelula}} asko daude eta zelula hauek batera jarduten dute denen artean zerbait egiteko. Organo anitzek funtzio jakin bat betetzen dutenean, denak elkarlanean, {{Txp|Txikipedia:Sistema (anatomia)|sistema}} bat osatuko dute.
[[Fitxategi:Haurrentzako Organoak.svg|thumb|400px|Gorputzeko organo nagusien arteanarteko batzuk.]]
'''Organo''' bat, {{txp|Anatomia|anatomian}} eta {{txp|Biologia|biologian}}, {{Txp|Txikipedia:Ehun|ehun}} mota ezberdinen batuketa bat da funtzio jakin bat edo batzuk betetzeko, betiere zelula anitzeko izakietan.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=órgano - Wikcionario|hizkuntza=es|url=https://es.wiktionary.org/wiki/%C3%B3rgano#Espa%C3%B1ol|aldizkaria=es.wiktionary.org|sartze-data=2018-11-28}}</ref> Organo batean {{txp|Zelula|zelula}} asko daude eta zelula hauek batera jarduten dute denen artean zerbait egiteko. Organo anitzek funtzio jakin bat betetzen dutenean, denak elkarlanean, {{Txp|Txikipedia:Sistema (anatomia)|sistema}} bat osatuko dute.
 
Beraz, organoa baino antolaketa era sinpleagoa ehuna da, eta konplexuagoa, sistema.
 
Adibide bat jartzearren, {{txp|Bihotz|bihotza}} organo bat da, besteak beste [[Txikipedia:{{txp|Muskulu|gihar]]}} zelulek osatutakoa, eta bere funtzioa odola gorputz osora ponpatzea da, gizakia edo animalia bizirik mantentzeko. Bihotza, beraz, forma du eta erauzi daiteke, eta ondorioz osotasun anatomiko bat eratzen du; gainera, batera jarduten duten zelulen multzoa da eta ondorioz osotasun funtzionala osatzen du.
 
== Gorputzeko organo garrantzitsuak animalia eta gizakietan ==
[[Fitxategi:Haurrentzako Organoak.svg|thumb|Gorputzeko organo nagusien artean batzuk.]]
Gorputzean organo garrantzitsu asko daude, eta hauek kenduta ezin izango ginateke biziraun. Honen adibide dira:
*{{txp|Bihotz|Bihotza}}. Odola gorputz osoan zehar ponpatzen du.
*{{txp|Birika|Birikak}}. Airetik oxigenoa hartu eta odolera pasatzea errazten dute eta odoletik karbono dioxidoa eta beste hondakinak kanporatzen ditu.
*{{txp|Gibel|Gibela}}. Oso funtzio garrantzitsua dauka energia gordeta eta metabolismoa kontrolatuta.
*{{Txp|Txikipedia:Pankrea|Pankrea}} edo area. Ezinbestekoa da {{txp|Intsulina|intsulina}} eta {{txp|Glukagoi|glukagoia}} ekoizten dituelako, eta entzima hauen faltan ezin gara bizi.
*{{txp|Garun|Garuna}}. Gure izaeraren eta pentsamenduen egoitza da.
*{{Txp|Txikipedia:Begi|Begiak}}. Begiek argia igartzen dute, ikusmena ahalbidetuz.
*{{txp|Heste mehar|Heste mehea}} eta {{txp|Heste lodi|heste lodia}}. Janarietako elikagaiak xurgatzen dituzte.
*{{txp|Giltzurrun|Giltzurrunak}}. Odola arazten dute eta zikinkeria txiza ekoitzita kanporatzen dute.
<references />
[[Kategoria:Txikipedia:Anatomia]]
[[Kategoria:Txikipedia:Giza gorputza]]
[[Kategoria:Txikipedia]]