Ireki menu nagusia

Aldaketak

2.017 bytes added ,  Duela 1 hilabete
ez dago edizio laburpenik
{{biografia infotaula automatikoa}}
 
'''Karl Theodor Wilhem Weierstrass''' ([[Oestenfelde]], [[1815]]ko [[Urriaren 31]] - [[Berlin]], [[1897]]ko [[Otsailaren 19]]) matematikari alemaniarra izan zen, eta "analisi modernoaren aita"-tzat daukate<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Karl-Weierstrass|izenburua=Karl [[Münsterreko Unibertsitatea]]n matematikak ikasi zituenWeierstrass, etaBritannica [[Berlingo Humboldt Unibertsitateaentziklopedian|sartze-data=2019-08-21|Berlingoegunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=en|formatua=}}</ref>. Unibersitateko]]Bere irakaslelorpen katedradunahandienen izanhartean zen,funtzio bere ikasleen arteanbaten [[FerdinandFuntzio Georg Frobeniusjarraitu|jarraitasunaren]] bera izan zuelarik.definizioa, [[1850]]tikBatez aurrerabesteko gaixorikbalioaren egonteorema|bataz zenbesteko bainabalioaren lanakteorema]] argitaratzen jarraitu zuenfrogatzea, arrakasta handiarekin. Bere bizitzako azken hiru urteak mugiezina pasa zituen eta [[Pneumonia]]Bolzano-Weierstrass batek hil zuen [[1897teorema]]n. Matematika arloan, eta bereziki kalkuluan zenbait teoremaren aurkitzaile eta beste hainbat legeren frogatzaileenuntziatzea dugudaude.
 
== Biografia ==
{{commonskat}}
Weierstrass Oestenfelden sortu zen, [[Prusia|Prusiako]] [[Westfalia]] probintzian (gaur egun Alemanian dena). Gobernuko funtzionario zuen aita. Gaztetatik izan zuen matematikekiko interesa. Hala ere, [[Bonngo unibertsitate|Bonngo unibertsitatera]] bidali zuten gurasoek funtzionario bihurtzeko presta zedin. Weierstrassek arreta gutxi eskaini zien funtzionario bihurtzeko ekonomia, finantza eta zuzenbide arloko ikasgaiei, eta bere kabuz matematikak ikasten aritu zen. Graduatu gabe utzi zituen ikasketak, eta [[Münsterreko Unibertsitatea|Münsterreko Akademian]] hasi eta bukatu zituen matematika ikasketak. Ondoren, aitak irakasle postu bat lortu zion [[Münster|Münsterreko]] eskola batean.
 
1850ean gaixoaldi luze bat pairatu zuen, baina lanak argitaratzen jarraitu zuen, arrakasta handiz. 1856an Gewerbeinstitut delakoan irakasle postua eskuratu zuen (geroago [[Berlingo Unibertsitate Tekniko]] bihurtuko zenean). 1864an Berlingo Friedrich-Wilhelms Unibertsitateko irakasle izan zen (geroago [[Berlingo Humboldt Unibertsitatea|Humboldt Unibertsitatea]] deituko zena). Bere ikasleen artean [[Ferdinand Georg Frobenius]] bera izan zuen.
 
Bere bizitzako azken hiru urteak mugiezina pasa zituen eta [[Pneumonia]] batek hil zuen [[1897]]n.
 
== Ekarpen nagusiak ==
Matematika arloan, eta bereziki [[Kalkulu (matematikaren adarra)|kalkuluan]] zenbait teoremaren aurkitzaile eta beste hainbat legeren frogatzaile dugu Weierstrass.
 
Funtzio baten [[Limite|limitea]], [[Funtzio jarraitu|jarraitasuna]] eta [[Deribatu|deribatuaren]] definizioak zehazki taxutu zituen, gaur egun ere erabiltzen direnak. Definizio horietan oinarrituz frogatu ahal izan zituen ordurarte frogapen zorrotzik ez zuten zenbait teorema. Teorema berriak aurkitu eta frogatu ere egin zituen. Hona hemen bere ekarpen nagusien zerrenda:
 
* Weiestrass teorema
* Bolzano-Weiestrass teorema
* Weiestrass-en hurbilpen teorema (Stone-Weiestrass teoreman orokortua)
* Weiestrass-Casorati teorema
* Weiestrassen funtzio eliptikoa
* Weiestrassen funtzioa
 
== Erreferentziak ==
<references />{{commonskat}}
{{Biografia zirriborroa|DEU}}
{{bizialdia|1815eko|1897ko|Weierstrass, Karl}}
833

edits