«Santa Kostantza (Erroma)»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
t (Santa Kostanza (Erroma) izenburua Santa Kostantza (Erroma)(r)engatik aldatu da)
[[Irudi:Santa Costanza - vista dalla basilica costantiniana.jpg|thumb|200px|left250px]]
[[Irudi:Santakostanza mausoleo oinplano.jpg|thumb|245px250px|Mausoleo eta basilikaren oinplanoak]]
'''Santa KostanzaKostantza'''ren [[mausoleo]]a [[Erroma]]n kokatzen da Santa Ines [[basilika]]ren alboan. bertan [[Konstantina]], [[Konstantino]] I.aren alaba dago hilobiratua. [[IV. mendeanmende]]an eraiki zuten mausoleo gisa eta gaur egun eliz bezala daukate Konstantina bera saindu kontsideratzen bait dute.
 
Harresiz kanpo zegoen [[basilika]] bati itsekiaatxikia zegoen, basilika honek, [[martyrium]] zentzua zuen lurrazpian zituen [[katakunbakatakonba]]tan Santa Inesen gorpua gordetzen bait zenbaitzen. Gaur egun basilika desagertua dago, mausoleo exentoa bakarrik ikus daiteke.
 
Harresiz kanpo zegoen [[basilika]] bati itsekia zegoen, basilika honek, [[martyrium]] zentzua zuen lurrazpian zituen [[katakunba]]tan Santa Inesen gorpua gordetzen bait zen. Gaur egun basilika desagertua dago, mausoleo exentoa bakarrik ikus daiteke.
==Arkitektura==
OinplantaOinplanoa zentralizatua zen eta basilikarekin komunikatzeko balio zuen zeharkako gunea dauka. Aukeratutako oinplanoaren jatorria [[Hilobi santua]] da. Kupulaz estalitako nukleo bat ikus daiteke eta honen inguruan [[kanoi ganga]]z (eraztun ganga) estalitako deanbulategia. Hormetan nitxoak daude eta kupulak binaka jarrita dauden pilareetan deskantsatzen du. Material nagusia [[adreilu]]a da.
[[Irudi:Santa Costanza. Interior.JPG|thumb|250px| Barnekaldea, binakako pilareak eta hauen gainean entaulamendua]]
 
==Barnekaldea==
==Barnealdea==
 
1256an erdiko gunean altare bat kokatzen da eta gaur egun horrela iritxi den arren, hipotesi bat izango litzateke sarkofagoaren berezko kokalekua zela kupularen azpiko gune hau. Kanpotik xume ikusten bada ere, barnekaldea guztiz dekoratua dago mosaikoz.
 
Pilareak granitozkoak[[granito]]zkoak dira eta binaka kokaturik daude. Hauek bi espazio banatzen dituzte: [[sarkofago]]aren gunea eta [[deanbulategi]]a. Hauen gainean eta altuera gehituz [[entaulamendu]] bat kokatzen da.
 
==Mosaikoak==
Denbulategiko gangako mosaikoak bakarrik iritxi zaizkigu. Hala ere kupulakoak ezagutzen ditugu XVII.mendeko marrazki batzuei esker. Kupula hamabi zatitan zegoen banatuta eta bakoitzean Ordo commendationis animae-rekin lotutako eszena bat azaltzen zen.
Eranztun gangan gai [[kristau]] zein paganoak nahasten dira. Tramu batean, puttiek egindako mahats bilketa errepresentatzen da. Zentzu eukaristikoa izan arren festa ''bakikoekin'' ere lotu daiteke. Orokorrean hegaztiak, paumak, palmerak, tresnak, motibo bejetalak,... agertzen dira zentzu dekoratiboan.
 
Denbulategiko gangako mosaikoak bakarrik iritxiiritsi zaizkigu. Hala ere kupulakoak ezagutzen ditugu [[XVII.mendeko mende]]ko marrazki batzuei esker. Kupula hamabi zatitan zegoen banatuta eta bakoitzean Ordo ''commendationis animae-''rekin lotutako eszena bat azaltzen zen.
Bi nitxoetako mosaikoak bakarrik iritxi zaizkigu, eztakigu besteak ere berdin apaindurik egongo ziren. Lehenegoan [[Jesus]] gaztea azaltzen da mendi baten gainean eta bertatik lau ibai sortzen dira: paradisuaren irudikapena. Bere inguruan [[San Pedro]], [[San Pablo]] eta lau ardi (lau ebanjelisten errepresentazioa) ditu. Bigarren nitxoko gaia dudagarria bere interpretazioa. Espazioa eta denbora ez dira irudikatzen, sakratuak bilakatuz. Bi gizon daude, eta bi interpretazio izan ditzake, alde batetik [[Itun Zahar]]reko [[Jainkoa]] izandaiteke [[Moises]]i legeak ematen, beste alde batetik [[Itun Berri]]ko [[Jesus]] izan daiteke [[San Pedro]]ri [[paradisu]]ko giltzak ematen.
 
Eranztun gangan gai [[kristau]] zein paganoak nahasten dira. Tramu batean, puttiek[[putti]]ek egindako mahats bilketa errepresentatzen da. Zentzu eukaristikoa izan arren festa ''bakikoekin'' ere lotu daiteke. Orokorrean hegaztiak, paumak, palmerak, tresnak, motibolandare bejetalakmotiboak,... agertzen dira zentzu dekoratiboan.
 
Bi nitxoetako mosaikoak bakarrik iritxiiritsi zaizkigu, eztakiguez dakigu besteak ere berdin apaindurik egongo ziren. Lehenegoan [[Jesus]] gaztea azaltzen da mendi baten gainean eta bertatik lau ibai sortzen dira: paradisuaren irudikapena. Bere inguruan [[San PedroPetri]], [[San PabloPaulo]] eta lau ardi (lau ebanjelisten errepresentazioa) ditu. Bigarren nitxoko gaia dudagarria bere interpretazioa. Espazioa eta denbora ez dira irudikatzen, sakratuak bilakatuz. Bi gizon daude, eta bi interpretazio izan ditzake, alde batetik [[Itun Zahar]]reko [[Jainkoa]] izandaitekeizan daiteke [[Moises]]i legeak ematen, beste alde batetik [[Itun Berri]]ko [[Jesus]] izan daiteke [[San Pedro]]riPetriri [[paradisu]]ko giltzak ematen.
 
{|
|[[Irudi:Santa Costanza. Volta anular del deambulatori.JPG|thumb|200px|Deanbulategiko eraztun ganga mosaikoz dekoraturik]]
|[[Irudi:Consegna della legge, santa costanza roma mosaico IV secolo.jpg|thumb|230px]|Nitxo bateko mosaikoa, Jesus, PedroPetri eta PabloPaulo]]
|}
 
==Ikus gainera==
*[[Apostoleion (KonstantinoplaKonstantinopolis)]]
*[[Hilobi santua]]
*[[Gala Plazidia mausoleoa]]
 
==Kanpo loturak==
*{{it}}[http://www.santagnese.org/mausoleo.htm ''Il Mausoleo di S. Costanza'']
*{{en}}[http://kordics.zenfolio.com/p290708740/ Gallery of Santa Constanza]
*[http://www.activitaly.it/monument/imago/60.jpg Interior photo]
 
 
[[Kategoria:Kristau artea]]