«Zuberera»: berrikuspenen arteko aldeak

1.166 bytes added ,  Duela 11 urte
ez dago edizio laburpenik
b) '''rd''' edo '''rth''' aurretik eta ondotik: ''úrdin'', ''urthail''.
c) '''s''' aurrean, ia inoiz ez: ''ikhúsi'', ''bústi'', ''gustátü''.
d) '''u''' zaharra ez denean: ''Nun'' (non), ''huñ'' (oin), ''ezkúntü'' (ezkondu).
 
* '''o > u''', ia erabat: ''uhuñ'' (ohoin, lapur), ''hun'' (on). Galdetzaileak: ''nur'' (nor), ''nuiz'' (noiz), ''zuñ'' (< zoin), eta abar.
* ''üa > ia'': zah. aingürüa > egun ''aingü(r)ía'' (aingerua).
 
* '''au > ai''' ia erabat: ''gaiza'' (gauza), ''gai'' (gau), ''iáñ'' (iraun).
 
* Euskararen bokal [[sudurkari]] zaharrak gorde dituzte zubererak eta [[erronkariera]]k: ''ãhãl'', ''ãmã'', ''ãhãri'', ''mi~hi~'', e.a.
 
'''Kontsonanteak'''
 
* Txistukari ahostunak, [[gaskoiera]]ren eraginez jasoak. Zubererak bederatzi txistukari ditu, ohiko seien ordez.
 
* XX. mende hasieratik, '''r''' biguina ia erabat galdu da: ''héri'' (herri), ''ági'' (haragi), ''iói'' (erori). Batzuek, ''óo'' (oro). Era berean, '''rr > r''': ''üthüri'' (iturri).
 
* Hasperena kontsonante ondoren, [[Iparralde]]ko beste mintzoetan baino gehiago: ''bethi'', ''aiphátü'', ''ikhúsi'', ''belhar'', ''lanhú'', ''urhentü'' (bukatu).
 
* '''n''', '''l''' ondoren, '''p''' eta '''t''', gainerako euskalkietanzaharrak ezgorde denandira: ''-entako'', ''sükhalte'' (sukalde), ''etxalte'' (etxalde, baserri), ''igante'' (igande), ''hántik'' eta ''hánko'' (handik eta hango), e.a.
 
'''Azentua'''
 
* Gehienetan, azkenaurreko silaban: ''bezaláko''. Baina: a) ''neská jin düzü'' (neska etorri da) singularrean, ''zuñ néska'' (zein neska) mugagabean b) ''ginén'', ''zinén'' < ''*ginaen'', ''*zinaen''. c) Singularra eta plurala bereizteko: lagü´nak/lagünék, lagüná(r)i/lagünér, lagünáen/lagünén d) ''ardú'', ''gazná'', ''orgá'' < ''*ardano'', ''*gaztana'', ''*organa''.
* Azentu markatua, gehienetan, azkenaurreko silaban. Azken silaban denean, bokal kontrazioen ondorioz da.
 
* Singularra eta plurala bereizteko: lagünak/lagünék, lagüná(r)i/lagünér, lagünáen/lagünén.
 
* Erdarazko '''-on > ~u'''. ''araz~u'' (arrazoi), sas~u (sasoin).
 
== Izen [[Morfologia]] ==
 
* Erdarazko '''-on > ~u~'''. ''araz~uarazú'' (arrazoi), sas~u''sasú'' (sasoi), ''bunbú'' (sasoinbonboi).
 
* '''-OT''' eta '''-XKOT''' atzizki txikigarriak: ''haurrót'' (haurtxo).
 
* '''-SA''' atzizki femeninoa: ''alhargüntsa'' (andre alarguna), ''bulanjersa'' (andre okina), e.a.
 
* '''ARRA-''' aurrizkia oso emankorra: ''arramaiatz'' (ekaina), ''arraseme''/''arralhaba'' (biloba), ''arrahartü'' (berriz hartu), e.a.
 
* '''-ÑI''' atzizki txikigarria: ''ebiñi'' (euri xehea), ''ttipiñi'' (txikitxoa), e.a.
 
* Hitzak artikulurik bage erabiltzeko joera: ''gue aitá záhar da''.
 
* NONDIK: '''-RIK''' izen berezia denean, '''-TI''' edo '''-TIK''' izen arrunta denean. ''Altzükürik'' eta ''menditi(k)''.
 
* NORA: '''-RA''' edo '''-RAT''' izen bereziek, '''-ALA''' edo '''-ALAT''' arruntek: ''Altzükürat'' eta ''herrialat''.
 
== Aditz Morfologia ==
 
== Hiztegia ==
Anonymous user