«Zuberera»: berrikuspenen arteko aldeak

4 bytes removed ,  Duela 12 urte
 
* '''u > ü''' bilakaera, honako kasuetan ez da inoiz gertatzen:
a) '''r''' biguinaren aurretik eta ondotik: ''hur'' (ur, isurkaria), baina ''hür'' ([[hurritz]]aren fruitua); ''gü'', eta ''zü'', baina ''gu(r)e'', eta ''zu(r)i''.
b) '''rd''' edo '''rth''' aurretik eta ondotik: ''úrdin'', ''urthail''.
c) '''s''' aurrean, ia inoiz ez: ''ikhúsi'', ''bústi'', ''gustátü''.
d) '''u''' bokalazaharra '''o''' zahar batetikez datorreneandenean: ''Nun'' (non), ''huñ'' (oin).
 
* '''o > u''', ia betierabat: ''uhuñ'' (ohoin, lapur), ''hun'' (on),. Galdetzaileak: ''nur'' (nor), ''nuiz'' (noiz), ''zuñ'' (zein< zoin), eta abar.
 
* '''i - ü > ü - ü''': ''düzü'', ''nündüzün'', ''ükhüzi'' (ikuzi, garbitu), ''üthüri'' (iturri), ''üngürü'' (inguru).
 
* ''üa > ia'': zah. aingürüa > egun ''aingü(r)ía'' (aingerua).
* '''au > ai''': ''gaiza'' (gauza), ''gai'' (gau), ''iáñ'' (iraun).
 
* Euskararen bokal [[sudurkari]] zaharrak gorde dituzte zubererak eta [[erronkariera]]k. Idaztean ez dira bereizten.
 
'''Kontsonanteak'''
* Txistukari ahostunak, [[gaskoiera]]ren eraginez jasoak.
 
* XX. mende hasieratik, '''r''' biguina ia erabat galdu da: ''ági'' (haragi), ''iói'' (erori). Batzuek, ''óo'' (oro). Era berean, '''rr > r''': ''üthüri'' (iturri).
 
* Hasperena kontsonante ondoren, [[Iparralde]]ko beste mintzoetan baino gehiago: ''bethi'', ''aiphátü'', ''ikhúsi'', ''belhar'', ''lanhú'', ''urhentü'' (bukatu).
 
* '''n''', '''l''' ondoren, '''p''' eta '''t oso ohikoa''', gainerako euskalkietan ez bezaladenan: ''-entako'' (adb: ''amaintáko''), ''sükháltesükhalte'' (sukalde), ''etxálteetxalte'' (etxalde, baserri), ''igánteigante'' (igande).
 
'''Azentua'''
 
* Azentu markatua, gehienetan, azkenaurreko silaban. Azken silaban denean, bokal kontrazioen ondorioz izaten da:. a) ''alhabá'' < alhabá + -a b) ardú, gazná, orgá < *ardáno, *gaztána, *orgána.
 
* Singularra eta plurala bereizteko: lagünak/lagünék, lagüná(r)i/lagünér, lagünáen/lagünén.