«Samos»: berrikuspenen arteko aldeak

2.396 bytes added ,  Duela 7 hilabete
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
{{probintzia_orokor_infotaula}}
{{Beste erabilpen batzuk}}
'''Samos'''<ref>{{EuskaltzArauErref|arau-zk=154|arau-izenb=Europako eskualde historiko-politiko nagusiak}}</ref> ({{lang-el|Σάμος}}; {{lang-tr|Sisam}}) [[Egeo|Egeo itsasoan]] dagoen [[Grezia]]ko uharte bat da, [[Esporadak]] [[uhartedi]]koa, [[Turkia]]ko kostaldetik hurbil.
{| align="right" rules="all" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; border: 1px solid #999; border-right-width: 1px; border-bottom-width: 1px; background-color: white"
! colspan="3" style="background-color: #ccccff" |
{| style="background: #ccccff" align="center" width="100%"
| padding=0px|
| style="background: #ccccff" align="center" width="100%" |<font color=black size=3>'''Samos'''</br> <font color=black size=2>Σάμος
| padding=0px|
|}
|-----
| colspan=2 align="center" cellpadding="0" bgcolor=white|[[Fitxategi:GR_Samos.PNG|thumb|erdian|275px]]
|-----
! bgcolor="#ccccff" colspan="2" | Estatistikak
|-----
| Periferia
| [[Ipar Egeo]]
|-----
| Prefektura
| Samos
|-----
| Hiriburua
| [[Vathy (Samos)|Vathy]]
|-----
| Azalera
| 477,395 [[kilometro koadro|km²]]
|-----
| Biztanleria
| 33.814 <small>([[2001]])</small>
|-----
| [[Biztanle dentsitate]]a
| 71 biz./km²
|-----
| [[Posta-kode|Posta kodea]]
| 931 xx
|-----
| [[Aurrezenbaki telefoniko]]a
| 227x0
|-----
| [[Webgune]]a
| http://www.samos.gr
|}
 
'''Samos''' ([[greziera]]z Σάμος, [[turkiera]]z ''Sisam'') [[Egeo|Egeo itsasoan]] dagoen [[Grezia]]ko uharte bat da, [[Esporadak]] [[uhartedi]]koa, [[Turkia]]ko kostaldetik hurbil.
 
[[Ikaria]] uhartearekin batera Samos nomo edo departamendua osatzen du. Hiriburua Samos herria da (5.600 biztanle).
== Geografia ==
Samosek 478 [[kilometro koadro|km²]] azalera du, 43 [[kilometro|km]] luzera eta 13 [[kilometro|km]] zabalera. [[Egeo|Egeo itsasoaren]] [[uharte]]rik nagusienetako bat da, [[Anatolia]]tik gertu kokatuta ([[milia]] bat zabaleko [[itsasarte]]a). Uharte menditsua da, [[Kerketeus]] mendilerroak zeharkatuta, honetatik Kerkis garaiena izanda (1434 [[metro|m.]]). Bere klima mediterraneo denez, famatua da bere [[ardo]]a.
 
=== Klima ===
{{Klima
|location = Samosko Aireportua
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan record high C = 20.4
|Feb record high C = 21.4
|Mar record high C = 24.0
|Apr record high C = 28.0
|May record high C = 34.4
|Jun record high C = 39.4
|Jul record high C = 43.0
|Aug record high C = 40.6
|Sep record high C = 37.2
|Oct record high C = 31.6
|Nov record high C = 26.0
|Dec record high C = 23.0
|year record high C = 43.0
| Jan high C = 13.4
| Feb high C = 13.7
| Mar high C = 16.3
| Apr high C = 19.8
| May high C = 25.1
| Jun high C = 30.5
| Jul high C = 33.7
| Aug high C = 33.6
| Sep high C = 28.6
| Oct high C = 23.6
| Nov high C = 18.8
| Dec high C = 14.9
|year high C =
|Jan mean C = 10.6
|Feb mean C = 10.7
|Mar mean C = 12.8
|Apr mean C = 15.9
|May mean C = 20.5
|Jun mean C = 25.8
|Jul mean C = 28.8
|Aug mean C = 28.8
|Sep mean C = 24.4
|Oct mean C = 20.0
|Nov mean C = 15.4
|Dec mean C = 12.2
|year mean C =
| Jan low C = 7.7
| Feb low C = 7.7
| Mar low C = 9.3
| Apr low C = 12.1
| May low C = 15.9
| Jun low C = 21.0
| Jul low C = 24.0
| Aug low C = 24.1
| Sep low C = 20.2
| Oct low C = 16.5
| Nov low C = 12.1
| Dec low C = 9.5
|year low C =
|Jan record low C = -2.4
|Feb record low C = -3.4
|Mar record low C = -1.0
|Apr record low C = 5.0
|May record low C = 7.4
|Jun record low C = 8.8
|Jul record low C = 14.8
|Aug record low C = 16.4
|Sep record low C = 12.2
|Oct record low C = 7.0
|Nov record low C = 1.0
|Dec record low C = -1.4
|year record low C = -3.4
|precipitation colour = green
| Jan precipitation mm = 148.5
| Feb precipitation mm = 102.8
| Mar precipitation mm = 85.9
| Apr precipitation mm = 31.8
| May precipitation mm = 15.5
| Jun precipitation mm = 2.7
| Jul precipitation mm = 0.7
| Aug precipitation mm = 1.1
| Sep precipitation mm = 22.7
| Oct precipitation mm = 28.9
| Nov precipitation mm = 110.4
| Dec precipitation mm = 163.7
|year precipitation mm =
|Jan humidity = 70.2
|Feb humidity = 68.1
|Mar humidity = 67.5
|Apr humidity = 64.4
|May humidity = 59.1
|Jun humidity = 50.5
|Jul humidity = 43.7
|Aug humidity = 46.0
|Sep humidity = 51.6
|Oct humidity = 62.2
|Nov humidity = 68.6
|Dec humidity = 72.6
|year humidity = 61.3
| Jan precipitation days = 12.4
| Feb precipitation days = 10.4
| Mar precipitation days = 8.6
| Apr precipitation days = 7.4
| May precipitation days = 4.0
| Jun precipitation days = 1.1
| Jul precipitation days = 0.2
| Aug precipitation days = 0.1
| Sep precipitation days = 1.4
| Oct precipitation days = 4.6
| Nov precipitation days = 9.3
| Dec precipitation days = 13.7
|year precipitation days =
|source 1 = Hellenic National Meteorological Service (tenperatura eta prezipitazioa)<ref name=HNMS>
{{erreferentzia
|url = http://www.hnms.gr/hnms/english/climatology/climatology_region_diagrams_html?dr_city=Samos
|izenburua = Samos Climate
|egilea = Hellenic National Meteorological Service
}}</ref>
|source 2 = [[National Oceanic and Atmospheric Administration|NOAA]] (prezipitazioa eta muturrekoak)<ref name = noaa >
{{erreferentzia
|url = ftp://dossier.ogp.noaa.gov/GCOS/WMO-Normals/RA-VI/GR/16723.TX
|izenburua = Climate Data for Samos
|egilea= National Oceanic and Atmospheric Administration
|hizkuntza = en
}}</ref>
|date=September 2011}}
 
 
== Banaketa administratiboa ==
|}
[[Fitxategi:Samos 26.80174E 37.72709N.jpg|thumb|300px|eskuinera|Samos satelite irudian ([[NASA]]).]]
 
== Ekonomia ==
Menditsua da uhartearen mendebala (1.436 m Kerketes mendian) baina laborantzara zuzendutako zabaldiek hartzen dute uhartearen ekialdea eta hegoaldea. [[Nekazaritza|Laborantza]] (mahatsa, olibondoak, zitrikoak, tabakoa, kotoia) eta [[arrantza]] dira ekonomia jarduera nagusiak.
 
== Historia ==
Oso uharte oparoa izan zen K.a. VII. mendetik aurrera, eta [[kolonia (argipena)|kolonia]] asko antolatu zituzten bertako biztanleek [[Propontide]], [[Amorgos]] eta [[Samotrazia]]n. Ontzigile bikainak, eskulangile iaioak eta ehule trebeak ziren Samosko biztanleak, eta [[Egipto]]tik [[Iberia]]rainoko eremuan saltzen zituzten beren merkataritza produktuak. [[Persia]]rrek konkistatu zuten K.a. V. mendean eta [[Antzinako Erroma|erromatarrek]] K.a. IIean. [[Bizantzio|Bizantziarren]] eta [[genovaGenova|genoarren]] esku egon zen XIV.-XV. mendeetan baina [[turkiaturkiar]]rrekrek menderatu zuten ondoren eta [[albaniaalbaniar]]r jatorriko biztanleez populatu zuten uhartea. Greziaren mende geratu zen Balkanetako lehen gerra amaitu zenean (1923).
 
== Ondarea ==
* [[Pitagoras]] (K.a. 580 - k.a. 495) matematikari eta filosofoa, Pitagoras Samoskoa izenaz ere ezaguna, [[Pitagorasen teorema]]gatik eta sortu zuen [[Eskola pitagorikoa|eskolagatik]] ospetsua.
* [[Aristarko Samoskoa]] (K.a. 310 - k.a. 230), astronomo eta matematikaria. Teoria heliozentrikoa aipatu zuen lehen pertsona.
{{koord|37|44|N|26|50|E|region:GR_type:adm2nd|display=title}}
 
== Erreferentziak ==
 
{{ lur | data=2011/12/27}}
{{erreferentzia zerrenda}}
 
[[Kategoria:Greziako uharteak]]
[[Kategoria:Greziako unitate erregionalak]]
[[Kategoria:Greziako prefekturak]]
157.189

edits