«(90482) Orcus»: berrikuspenen arteko aldeak

248 bytes removed ,  Duela 2 urte
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
! id="21" scope="row" style="text-align: left; background-color: rgb(221, 221, 255);" |Kategoria<br>
| colspan="2" id="22" |
[[Transneptunotar objektu|Transneptunotar objektua]]a
[[Plutino|Plutinoa]]a
|- id="23"
! colspan="3" id="24" style="text-align: center; background-color: rgb(204, 204, 255);" |Elementu orbitalak<br>
268,586°
|- id="28"
! id="29" scope="row" style="text-align: left; background-color: rgb(221, 221, 255);" |[[Makurdura orbital|Makurdura orbitala]]a
| colspan="2" id="30" |
20,55233°
73,8325°
|- id="34"
! id="35" scope="row" style="text-align: left; background-color: rgb(221, 221, 255);" |[[Ardatzerdi handi|Ardatzerdi handia]]a<br>
| colspan="2" id="36" |
5896,946 [[Metro|Gm]] (39,419 [[Unitate astronomiko|UA]])&nbsp;
|- id="37"
! id="38" scope="row" style="text-align: left; background-color: rgb(221, 221, 255);" |[[Eszentrikotasun|Eszentrikotasuna]]a
| colspan="2" id="39" |
0,22552
|- id="45"
! id="46" scope="row" style="text-align: left; background-color: rgb(221, 221, 255);" |[[Garai (astronomia)|Garaia]]<br>
| colspan="2" id="47" |[[1951|1951ko]]ko [[azaroaren 10]] ([[Juliotar data|DJ]] 2.433.960,5)
|- id="48"
! id="49" scope="row" style="text-align: left; background-color: rgb(221, 221, 255);" |[[Periastro|Periastroa]]a edo [[Perihelio|perihelioa]]
| colspan="2" id="50" |
4567,091 Gm (30,53 UA)
|- id="51"
! id="52" scope="row" style="text-align: left; background-color: rgb(221, 221, 255);" |[[Apoastro|Apoastroa]]a edo [[Afelio|afelioa]]
| colspan="2" id="53" |
7226,801 Gm (48,31 UA)
0,4441 - 0,9939 km/s
|- id="86"
! id="87" scope="row" style="text-align: left; background-color: rgb(221, 221, 255);" |[[Magnitude absolutu|Magnitude absolutua]]a
| colspan="2" id="88" |
2,3
|- id="89"
! id="90" scope="row" style="text-align: left; background-color: rgb(221, 221, 255);" |[[Albedo|Albedoa]]a
| colspan="2" id="91" |
0,09
| colspan="3" id="106" style="text-align: center;" |[[Fitxategi:Planetas enanos comparación.png|erdian|frameless|249x249px]]
|}
'''(90482) Orcus''' (behin behineko izendapena ''2004 DW'' duela) [[Kuiper gerrikoa|Kuiper gerrikoko]] objektu bat da, zehazki, [[plutino]] bezala sailkatzen da. [[2004|2004eko]]eko [[Otsailaren 17|otsailaren 17an]] aurkitu zen arren, 1951. urteko argazki batzuetan ikus daiteke.
 
== Orbita ==
Orcus plutino arrunt bat da, [[Neptuno (planeta)|Neptunorekiko]] [[Transneptunotar objektu#2.CB.903 Erresonantzia .28plutinoak.29|2:3 erresonantzian]] sailkatzen dena. Orcusen orbitaren forma [[Pluton (planeta nanoa)|Plutonenaren]] antzekoa da, baina orientazioari dagokionez, ez dira berdinak. Orcusen orbitaren zati bat Neptunoren orbitarengandik hurbil dagoen arren, bi objektuak distantzia handi batek banantzen ditu beti.
 
== Ezaugarri fisikoak ==
 
=== Tamaina eta magnitudea ===
 
=== Kolore eta espektroak ===
[[European Southern Observatory|''European Southern Observatory'']]-k [[Infragorri|infragorrien]] bidez Orcusi egin dizkion behaketa eta ikerketek adierazten dute, Orcusen gainazala [[izotz]] zein [[Karbono|karbonozko]] konposatuen nahasketek osatzen dutela. Zehazki, [[Gemini teleskopioa|Gemini teleskopioak]]k hartu zuen infragorrizko [[Maiztasun-espektro|espektroak]] adierazi du, Orcusen gainazalaren %15-30a izotzak estaltzen duela. Honek esan nahi du, [[Karonte (satelitea)|Karonten]] baino izotz gutxiago dagoela Orcusen, beraz, [[Triton (satelitea)|Tritonen]] dagoen izotz kopuruarekin alderatu beharko litzake, antzeko kopurua baitute. [[Metano]] solidoa ere aurkitu da Orcusen, %30 baino kopuru txikiagoan ordea. Metanoaren aurkikuntzak etorkizunean Orcusen konposatu kimiko gehiago aurkitzeko esperantzak piztu ditu astronomoen artean.
 
[[Transneptunotar objektu|Transneptunotar objektuek]]ek orokorrean kolore eta espektro aniztasun handia eskaintzen dute. Orcusek ordea kolore neutrala erakusten digu, [[(28978) Ixion|Ixion]] bezalako objektuen kolore indartsuekin alderatuta.
 
== Izena ==
[[Nazioarteko Astronomia Elkartea|Nazioarteko astronomia elkarteak]], Plutonen antzeko orbitak dituzten objektu guztiei [[Infernu|infernuari]] loturiko pertsonaia mitologiko edo bestelako pertsonaien izena ipintzen die. Orcus ez da salbuespena eta [[Erromatar mitologia|erromatar mitologiako]] heriotzaren jainko baten izena jaso du. [[2004|2004ko]]ko [[Azaroaren 22|azaroaren 22an]] jaso zuen ofizialki izen hau.
 
== Vanth ==
<blockquote>''Ikus, sakontzeko: [[Vanth (satelitea)]]''</blockquote>Ezagutzen den Orcusen [[satelite natural]] bakarra '''Vanth''' da. [[Michael E. Brown|Mike Brownek]] eta [[T.A. Suer]] astronomoek aurkitu zuten [[2005|2005eko]]eko [[Azaroaren 13|azaroaren 13an]] [[Hubble espazio teleskopioa|Hubble espazio teleskopioarekin]]rekin ateratako argazki batzuen bidez. [[2007|2007ko]]ko [[Otsailaren 22|otsailaren 22an]] satelite honen aurkikuntza baieztatu zen UAI 8812 zirkularraren bidez.
 
== Ikus, gainera ==
* [[Transneptunotar objektu|Transneptunotar objektuak]]ak
* [[Kuiper gerrikoa]]
* [[Neptuno (planeta)|Neptuno]]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3506329.stm BBCk argitaratutako lehen artikulua] ''(Ingelesez)''
{{Transneptunotar objektuen aurkibidea}}
 
[[Kategoria:Neptunoz haraindiko objektuak]]
[[Kategoria:2004. urtean aurkitutako objektu astronomikoak]]
252.705

edits