«Txinatar medikuntza tradizionala»: berrikuspenen arteko aldeak

t
ez dago edizio laburpenik
tNo edit summary
Txinatar medikuntza tradizionalaren oinarrizko kontzeptuetako bat gorputzaren ''[[qi]]'' deitzen duten bizi energia da. Energia horrek ''[[meridiano (txinatar medikuntza)|meridiano]]'' deitutako kanaletatik zirkulatzen du eta gorputzeko organo eta funtzioak lotzen ditu. Medikuntza horretan gorputzari eta gaixotasunari buruz erabiltzen diren kontzeptuek bere jatorri zaharra adierazten dute eta prozesu dinamikoetan jartzen dute arreta, egitura materialak bigarren mailan utzita. Zentzu horretan, [[Europa]]n antzina erabiltzen zen [[humorismo]]a edo humoreen teoria dakar gogora. Txinatar medikuntza tradizionalean, osasuna entitate bakoitzaren eta kanpoko munduaren arteko elkarrekintza harmoniatsua da, eta gaixotasuna harmonia falta. Diagnostikoa egitean, sintomen azpian egon daitekeen harmonia falta hori antzematen saiatzen dira medikuak: pultsua neurtzen dute, mingaina, azala eta begiak aztertzen dituzte eta jateko eta lo egiteko ohiturei kasu egiten diete, besteak beste.
 
Ikerketa zientifikoek ez dute frogarik aurkitu ''qi''-aenaren, meridianoen eta akupuntura puntuen inguruan. Txinatar medikuntza tradizionalaren teoria eta praktika ez daude oinarrituta [[ezagutza zientifiko]]an, eta desadostasunak gerta daitezke medikuntza mota hori praktikatzen duten medikuen artean diagnostikoen eta tratamenduen inguruan. Txinatar sendabelarren eraginkortasuna oraindik ez da gehiegi ikertu eta ebidentzia gutxi ditu. Zenbait kasutan kezkak sortu dira zenbait landarek, animalia atalek eta mineralek izan dezaketen toxikotasunaren inguruan. Horren inguruko beste kezka bat arriskuan dauden espezieen legez kanpoko merkataritzarena da, esaterako tigreen eta [[errinozero]]en kasuan. Ikerketa [[farmakologia|farmakologikoak]] egin dira sendabelar tradizional horietatik botika berriak sortzeko, baina oraindik arrakasta gutxi lortu da.
 
Txinatar medikuntzaren funtsezko idazkiak ''[[Huangdi Neijing]]'' eta ''[[Shanghan lun]]'' dira, eta baita nozio kosmologikoak ere, adibidez [[yin eta yang]] kontzeptua eta [[Wu Xing|bost faseak]].
25.262

edits