«Poro nuklear»: berrikuspenen arteko aldeak

2.397 bytes added ,  Duela 2 urte
t
ez dago edizio laburpenik
t
'''Poro nuklearrak,''' (NPC, ingeleraz ''Nuclear Pore Complex'') [[gaineztadura nuklear]]ra zeharkatzen duten [[proteina]]zko konplexu handiak dira, gaineztadura haueta [[eukarioto]]ennukleoporinak [[zelulaizeneko nukleo]]a100 inguratzen duenbat geruzaproteinaz bikoitzaosatua izanikdago. 2000Poro porokonplexuak konplexueratzen ingurudituzten daudeproteinak, [[ornodun]]nukleoporina batenbezala [[zelula]]renezagutzen gaineztaduran,dira. bainaNPC-ak kopurunukleo zelularra inguratzen duen haumintz aldakorrabikoitz bat da zelulareneta [[transkripziokonplexu (argipena)|transkripzio]]handienetarikoa mailarenda zelula araberaeukariotoetan.
Poro konplexuak eratzen dituzten proteinak nukleoporinak bezala ezagutzen dira.
Poro nuklearrek [[ur]]etan disolbagarriak diren molekulen garraioa ahalbideratzen dute gaineztadura nuklearrean zehar. Garraioa honetan [[Azido erribonukleiko|RNA]] eta [[erribosoma]]k nukleotik [[zitoplasma]]ra mugitzen dira eta zenbait proteina, [[karbono hidrato|karbohidrato]], [[seinale molekula]] eta [[lipido]] zitoplasmatik nukleora. [[Molekula]] txikiek poroak [[difusio]] sinplez zeharkatzen badituzte ere, handiak ezagutu eta hadatu egiten dira nukleora edo zitoplasmara nukleoporinen laguntzaren bidez.
 
Poro nuklear konplexu bakoitza 456 bakarkako proteina molekulez osatua dago eta 34 proteina desberdinez. Egitura honen erdiak proteinen ezaugarri estrukturalak erakusten ditu, hau da, oso elastikoa da eta ez du erakusten egitura tertziario ordenaturik.
 
NPCak, nukleotik zitoplasmarako garraiatzen den materiaren garraioa ahalbidetzen du. Bidea ahalbidetzeaz gain, trafiko molekularra erregulatzen du. Beraz, nukleoa eta zitoplasma konektatzen dituen pasabide moduko bat da.
 
Poro kopurua mintz nuklearrean, zelularen transkripzio mailaren araberakoa da. Orduan eta informazio gehiago erribosometara garraiatzeko, NPC gehiago beharko dira.
 
=== Egitura<ref>{{Erreferentzia|izena=|abizena=|urtea=|izenburua=La célula. 4. Núcleo. Poros nucleares. Atlas de Histología Vegetal y Animal|argitaletxea=|orrialdea=|orrialdeak=|ISBN=|hizkuntza=|url=https://mmegias.webs.uvigo.es/5-celulas/4-poros.php|aldizkaria=Atlas de la historia vegetal y animal}}</ref>===
 
NPCaren morfologia mintz nuklearraren alde banatan desberdina denez, asimetria estruktural bat sortzen da eta honek materiaren edo kargoen garraio selektiboan desberdintasuna egotea eragiten du, exportazioan eta inportazioaren artean.
 
== Garraio nukleotizoplasmatikoa ==
Garraio nukleozitoplasmatikoa, nukleotik zitoplasmara edo zitoplasmatik nukleora materia garraiatzeko prozesua da. Poro nuklear konplexuan gertatzen denaren prozesuari deritzo.
 
Trafiko molekular hau, interfasean dauden zeluletan poro nuklearren bidez ematen da. Kargoen garraio aktibo hau (energia behar du), karioferinen bidez ematen da. Hauen elkarlanaren bidez. Beraz, garraio honetan poro nuklear konplexuak eta karioferinek modu koordinatuan egiten dute lan.
 
Makromolekulen garraioari dagokionez, proteinak, [[RNA polimerasa|RNA]] mota desberdin eta konplexu erribonukleiko RNP (kargoak) forman garraiatzen dira.
 
Prozesua hiru urrats orokorretan honelakoa izango litzateke:
 
# Lehenengo, inportazio eta esportazio seinaleen errekonozimendua egiten da. Honetarako garraiatu beharrekomolekulatan NLS/NES (ingelesetik, ''Nuclear Localization Signal,'' eta ''Nuclear Export Signal,'' aminoazidoen sekuentzia bat da eta bere helburua proteinari etiketa moduko bat jartzea da ondoren errazago identifikatu ahal izateko) seinaleak ezagutu eta  erabiltzen dira. Hauek, proteinak dituzten seinale edo sekuentziak errekonozitzen ditu, honela prozesua azkarragoa izateko. Beraz, aminoazidoen sekuentzia horrek, inportazioa bada NLS eta esportazioa bada NES, datorren proteinari sekuentzia bat emango dio. Honela, bere helmugara iristean segituan errekonozituko da proteina.
# Ondoren, kargo edo errezeptore konplexuen elkartzea edo bateratzea ematen da RNParekin. RNP-ak erribonukleoproteinak dira, ARN-a duen nukleoproteina (nukleoplasmaren oinarrizko konposatuetako bat).
# Jarraian, translokazioa gertatzen da NPCetan zehar karioferinen bitartez.
# Azkenik, garraiatutako kargoen askatzea ematen da eta errezeptoreak birziklatu egiten dira hurrengo garraio errondarako.
 
<br />{{Zelularen osagaiak}}