«Filipe II.a Espainiakoa»: berrikuspenen arteko aldeak

t
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
 
{{Biografia_infotaula_automatikoa}}
{{Agintari infotaula
| trataera =
| izena = Filipe II.a Espainiakoa
| irudia = Portrait_of_Philip_II_of_Spain_by_Sofonisba_Anguissola_-_002b.jpg
| tamaina = 250px
| irudioina = Filipe II.a [[1564]] aldean, [[Sofonisba Anguissola]]ren erretratua.
| izen osoa =
| ezizena =
| armarria =
| kargua = Espainiako erregea
| hasiera = [[1556]]ko [[urtarrilaren 16]]a
| bukaera = [[1598]]ko [[irailaren 13]]a
| aurrekoa = [[Karlos Habsburgokoa]]
| ondorengoa = [[Filipe III.a Espainiakoa]]
| kargua2 = Portugalgo erregea
| hasiera2 = [[1580]]ko [[irailaren 12]]a
| bukaera2 = [[1598]]ko [[irailaren 13]]a
| aurrekoa2 = [[Antonio I.a Portugalgoa]]
| ondorengoa2 = [[Filipe III.a Espainiakoa]]
| kargua3 = Ingalaterra eta Irlandako errege ezkontidea
| hasiera3 = [[1554]]ko [[uztailaren 25]]a
| bukaera3 = [[1558]]ko [[azaroaren 17]]a
| norekin3 = [[Maria I.a Ingalaterrakoa]]
| aurrekoa3 = [[Maria I.a Ingalaterrakoa]] ''(bakarrik)''
| ondorengoa3 = [[Elisabet I.a Ingalaterrakoa]]
| kargua4 = Herbeheretako printze subiranoa eta Borgoinako kondea
| hasiera4 = [[1555]]eko [[urriaren 25]]a
| bukaera4 = [[1598]]ko [[maiatzaren 6]]a<ref>{{erreferentzia |izena= Bon|abizena= de Saint-Genois|url=https://fr.wikisource.org/wiki/Biographie_nationale_de_Belgique/Tome_1/ALBERT_D%E2%80%99AUTRICHE | izenburua= Albert D’Autriche|sartze-data=2013-1-20 |argitaletxea=Biographie nationale de Belgique/Tome 1. Fr.wikisource.org}}</ref>
| aurrekoa4 = [[Karlos Habsburgokoa]]
| ondorengoa4 = [[Elisabet Klara Eugenia Austriakoa|Elisabet Klara Eugenia]] eta<br />Alberto Austriakoa
| jaiodata = [[1527]]ko [[maiatzaren 21]]a
| jaiolekua = [[Fitxategi:Flag of Cross of Burgundy.svg|border|20px]][[Valladolid]], [[Espainia]]
| hildata = [[1598]]ko [[irailaren 13]]a
| hillekua = [[Fitxategi:Flag of Cross of Burgundy.svg|border|20px]][[El Escorial]], [[Espainia]]
| ezkontidea = <Li>
* [[María Manuela Portugalgoa]] ([[1543]]-[[1545]])
* [[Maria I.a Ingalaterrakoa]] ([[1554]]-[[1558]])
* [[Elisabet Valoiskoa (1546-1568)|Elisabet Valoiskoa]] ([[1559]]-[[1568]])
* [[Ana Austriakoa (1549-1580)|Ana Austriakoa]] ([[1570]]-[[1580]])
| semeak =
| senideak = [[Karlos Habsburgokoa|Karlos I.a]] (aita)<br />[[Elisabet Portugalgoa]] (ama)
| egoitza =
| erlijioa = [[Katolizismo]]a
| sinadura = Firma del Rey Felipe II.svg
| oharrak = [[Fitxategi:Escudo de Armas de Felipe II a Carlos II.svg|erdian|100px]]
}}
'''Filipe II.a Gaztelakoa ''Zuhurra'''''<ref>{{EuskaltzArauErref|arau-zk=186|arau-izenb=Atzerriko pertsona-izenak. Grafia-irizpideak. Erregeerreginen eta kidekoen kasua}}‎</ref> edo '''Filipe I.a Portugalgoa''' ([[Valladolid]], [[1527]]ko [[maiatzaren 21]]a - [[El Escorial]], [[1598]]) [[1556]]-[[1598]] bitartean Espainiako erregea eta [[1580]]-1598 bitartean [[Portugal]]go erregea izan zen. Horrez gainera, [[Maria I.a Ingalaterrakoa]]rekin ezkondurik egon zen urteetan ([[1554]]-[[1558]]), Ingalaterra eta Irlandako errege ezkontidea izan zen.
 
Bere garaian izugarri zabaldu zen [[Espainiar Inperioa]] ([[Amerika]], haren omenez izendatutako [[Filipinak|Filipinetako uharteak]]) eta [[1580]]. urtean Portugalgo erreinuaz eta inperioaz jabetu zen Espainiako koroa. Maila handiko aholkulariz eta militarrez inguratua egon zen beti ([[Fernando Álvarez de Toledo|Albako dukea]], [[Antoine Perrenot de Granvelle|Granvelle]], Alexandro FarneseFarnesio, [[Joan Austriakoa]]…), baina ez zen batere trebea izan administrazioan eta barne politikan. Ameriketan pilaturiko urre guztiagatik ere, lur jota utzi zuen Espainiako ekonomia. Bestalde, erlijioan ezarri zituen lege zorrotzak oso ondorio txarrak ekarri zizkion Espainiako erresumari, Filipe II.aren garaian [[Espainiako Urrezko Mendea]] izeneko aroa hasi zen arren.
 
Filipe II.ren erregealdiak oso iritzi kontrajarriak sortu ditu. Espainiarrek ''errege zuhurra'' izendatu zuten bitartean, [[erreforma protestantea|protestanteentzat]] ''hegoaldeko deabrua'' (''dæmon meridianus'') eta tiranorik ankerrena zen<ref name=caten>{{erreferentzia |izena= Godefroid |abizena= Kurth |url=https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_%281913%29/Philip_II | izenburua= Philip II |sartze-data=2013-1-9 |argitaletxea=Catholic Encyclopedia (1913), en.wikisource.org}}</ref>
[[Kategoria:Siziliako erregeak]]
[[Kategoria:Milango dukeak]]
[[Kategoria:Espainiako katolikoak]]
157.169

edits