«Golgi aparatu»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
No edit summary
== Definizioa eta kokapena ==
[[Fitxategi:nucleus_ER_golgi.jpg|thumb|300px|Nukleo zelularra, [[erretikulu endoplasmatiko]]a eta Golgi aparatua ikusten diren irudia.<br />
(1) [[Zelula nukleo|Nukleo zelularra]].
(9) Golgi aparatuaren ''cis'' aldea.
(10) Golgi aparatuaren ''trans'' aldea.
(11) Golgi aparatuaren zisternak.]]
(11) Golgi aparatuaren zisternak.]]Golgiren aparatua zelula eukarioto guztietan (bai animalia, bai landare, bai onddo eta bai protistoetan) dagoen organulu bat da. Antolaketa eta izaera bereiztua duten zaku zapalen pilaketa bezala kontsidera daiteke; egitura hau izateak eragingo du organulu hau hain garrantzitsua izatea.
 
(11) '''Golgi aparatuarenaparatua''' zisternak.]]Golgiren(edo, aparatuabatzuetan, '''Golgi konplexua''') zelula eukarioto guztietan (bai animalia, bai landare, bai onddo eta bai protistoetan) dagoen organulu bat da. Antolaketa eta izaera bereiztua duten zaku zapalen pilaketa bezala kontsidera daiteke; egitura hau izateak eragingo du organulu hau hain garrantzitsua izatea.
 
Golgiren aparatua zelularen zitoplasman egongo da beti. Kasu gehienetan, erretikulu endoplasmatikotik (pikordunetik) gertu egongo da, eta aldi berean zelularen kanpoaldetik gertu egongo da; mintz plasmatikoan.
 
== Historia ==
Golgiren aparatua [[Camillo GolgikGolgi]]k aurkitu zuen. Camillo Golgi fisikari italiar oso famatua izan zen 1844 eta 1926 urteen artean. Izan ere, aurkikuntza honez gain, nerbio-sistemari buruzko aurkikuntza asko egin zituen Santiago Ramon y Cajal espainiarrarekin batera. 1906. urtean biei eman zieten nobel saria medikuntzan egin zituzten nerbio-sistemari buruzko ikerketei esker.
 
Hala ere, Golgiren aparatua, bilatu gabe aurkitu zuen Golgik. Garai horretan, Camillo Golgi neuronak tindatzen saiatzen ari zen zilar nitratoa (AgNO<sub>3</sub>) erabiliz(gaur egun zilar nitratoarekin egindako tindaketari Golgiren tindaketa/mantxa deitzen zaio). Zelula hauek tindatzen saiatzen ari zela, besikula eta zuntzez osaturiko egitura intrazelular txikiak antzeman zituen. Aurkikuntza honi esker, gaur ezagutzen dugu golgiren aparatua eta honen funtzioak izaki bizidunetan.
* '''Jariapen besikulak:''' Besikula hauek exozitosi besikulekin antz oso handia dute. Duten berezitasun bakarra, prozesu hau egin ahal izateko seinale bat jaso behar dutela da; hau da, erregulatuak daudela. Adibidea: Neuronen neurotransmisoreen isurketa.
* '''Besikula lisosomalak:''' Besikula hauek, lehen aipatu bezala ingurune intrazelularrera garraiatzen dituzte haien edukiak; lisosometara hain zuzen. Kasu ohikoenetan, digestio zelularrerako beharrezkoak diren hidrolasa azidoak garraiatzen dituzte lisosometara. Adibidea: Lisosometarako behar diren proteasa digestiboak.
 
<br />
 
== Bibliografia ==
<ref>{{Cite book|hizkuntza=Españoles|izenburua=Biologia y Fisiologia Celular II|urtea=1982|abizena=|izena=Andre Berkaloff - Jacques Bourguet - Pierre Favard - Jean-Claude Lacroix|orrialdeak=256|orrialdea=|argitaletxea=Ediciones Omega|ISBN=9788428206471}}</ref> Biología y Fisiología Celular II
 
<ref>{{Cite web|url=https://es.wikipedia.org/wiki/Célula_eucariota|izenburua=Zelula eukariotoa (erdaraz, wikipedia)|sartze-data=|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=}}</ref> Zelula eukariotoa (erdaraz, wikipedia)
 
<ref>{{Cite web|url=https://www.hindawi.com/journals/isrn/2013/126731/|izenburua=Golgiren aparatua (ingelesez)|sartze-data=|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=}}</ref> Golgiren aparatua (ingelesez)
 
<br />
{{erreferentzia_zerrenda}}
 
<references />{{Txantiloi:Zelularen osagaiak}}
 
[[Kategoria:Organulu zelularrak]]
<references />{{Txantiloi:Zelularen osagaiak}}