«Poligono»: berrikuspenen arteko aldeak

1.598 bytes removed ,  Duela 2 urte
ez dago edizio laburpenik
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-{{HezkuntzaPrograma}} +{{HezkuntzaPrograma|Matematika}}))
{{HezkuntzaPrograma|Matematika}}
 
{{Argitzeko|Irudi geometrikoarigeometrikoa|PoligonoPoli: (argipena)}}asko
Gono: angelu}}
 
[[Fitxategi:Assorted polygons.svg|thumb|320px|Poligono batzuk]]
Poligonoa angelu asko dekoen forma geometriko bat da.
'''Poligono''' bat [[irudi geometriko]] bat da [[zuzenki|segmentu]] zuzen edo kurbatuaz mugatu ez-lerrokatuaz osatua dagoena. Adibide moduan, [[pentagono (argipena)|pentagonoak]] bost [[ertz (geometria)|alde]] dituen poligono bat da. Hitza [[greziar]]retik dator: ''polys''-''asko'' eta ''gwnos''-''angeluak''.
 
Poligonoak alde (eta angelu) kopurua kontuan izanik sailkatzen dira:
== Poligono erregularrak ==
{{Nagusia|Poligono erregular}}
Alde guztiak berdinak dituen poligonoak '''poligono erregular''' izena hartzen du.
 
* Hirukia: 3 alde eta 3 angelu ditu
''n'' baldin bada alde kopurua poligono horrek dituen diagonal kopurua <math>n(n-3)/2</math> formulak ematen du.
* Laukia: 4 alde eta 4 angelu ditu
* Pentagonoa: 5 angelu eta 5 alde ditu
* Hexagonoa: 6 angelu eta 6 alde ditu  
 
Neurri bereko alde eta angeluak dituzten poligonoei''poligono erregularrak'' esaten zaie.
Poligono erregular baten [[azalera]] modu honetan kalkula daiteke:
 
A = [[Azalera]]<br />
n = alde kopurua<br />
l = alde baten luzera<br />
a = [[apotema]]<br />
Hurrengo formulak izango ditugu:
 
**
* <math>A = \frac{n \cdot l \cdot a}{2}</math>
* <math>a={{l}\over{2\,\tan \left({{\pi}\over{n}}\right)}}</math>
* <math>A={{n\,l^2}\over{4\,\tan \left({{\pi}\over{n}}\right)}}</math>
 
Definizioz alde gutxien dituen poligonoa [[hiruki]]a da, 3 alderekin. Alde kopurua [[infinitu]]a izan daiteke.
 
=== [[Lauki]]ak ===
Lau aldeko eta lau angeluko poligonoak dira. Lau angeluen baturak 360º ematen du.
* [[Paralelogramo]]ak: Aldeak binaka [[paralelo (argipena)|paralelo]] dituzten laukiak dira.
** [[Karratu]]a: Lau alde berdin eta lau angelu berdin (zuzenak).
** [[Laukizuzen]]a: Aldeak binaka berdin eta lau angelu berdin (zuzenak).
** [[Erronbo]]a: Lau alde berdin eta angeluak binaka berdin (Bi zorrotz eta bi kamuts).
** [[Erronboide]]a: Aldeak binaka berdin eta angeluak binaka berdin (Bi zorrotz eta bi kamuts).
 
<gallery>
irudi:SQUARE SHAPE.svg|[[Karratu]]a
irudi:Rectangle 4x5.svg|[[Laukizuzen]]a
irudi:Rombo 2.png|[[Erronbo]]a
irudi:Rhomboid.png|[[Erronboide]]a
</gallery>
 
* Ez-paralelogramoak: Binaka paraleloak ez dituzten laukiak dira.
** [[Trapezio]]a: Bi alde paralelo eta beste biak paraleloak ez dituzten laukiak dira.
** [[Trapezoide]]ak: Aldeen paralelorik ez duten laukiak dira.
 
{{Poligonoak}}
 
{{commonskat}}
Anonymous user