Ireki menu nagusia

Aldaketak

No change in size, Duela 6 hilabete
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
Hiria 21 barrutitan dago zatituta, eta horiek auzoetan antolatuta daude. Barruti bakoitza "Barrutiko Udal Batzordea" deituriko organoak administratzen du, hiritarren parte-hartzea bideratzea helburu duena. Madrilen azken zatiketa administratiboa [[1988]]koa da, eta honako barruti eta auzo hauetan banatzen du hiria:
 
[[Fitxategi:Districts of Madrid.svg|righteskuinera|thumb|300px|Madrilgo mapa barrutitan banatuta]]
 
# '''[[Centro (Madril)|Centro]]''': Palacio, Embajadores, Cortes, Justicia, Universidad, Sol.
==== Museoak ====
Madrilek museo garrantzitsuak ditu, hiriko gune-turistiko nagusiak direnak. Ezagunenak ''artearen hirukia'' osatzen duten hiru museoak dira:
[[Fitxategi:Museo del Prado 2016 (25185969599).jpg|thumbnailthumb|300px|righteskuinera|Pradoko Museoa]]
 
* '''[[Pradoko Museoa]]:''' Espainiako margolan museo garrantzitsuena da eta Europako nagusienetarikoa. [[XX. mendea|XX. mende]] aurreko pinturan espezializatua da, batez ere margolan [[italia]]r, [[espainia]]r eta [[flandria|flamenkoan]]. Bertan dauden bilduma inportanteenak [[Diego Velázquez|Velázquez]], [[Francisco Goya|Goya]], ''[[Greco|El Greco]]'' edo [[Roger van der Weyden|Van der Weyden]] margolarienak dira. Margoen artean, nabarmenenak ''Las Meninas'', ''La Fragua de Vulcano'', ''El Descendimiento''... edota Bosco-ren ''El jardín de las delicias'' aipa daitezke.
* Martxo edo apirila: [[Aste Santua]] (prozesio eta pausoak).
* [[Maiatzaren 1]]: Santiago el Verde, XVIII. mendearen hasieran desagertu zena.
* Maiatzaren lehenengo igandea: ''las Mayas''.
* [[Maiatzaren 15]]: [[Isidro Nekazaria|San Isidro Nekazaria]], hiriko zaindaria dena.
* Ekainaren hasieran: ''[[Corpus Christi]]''
* [[Abuztuaren 7]]: San Cayetano, Cascorroko zaindaria.
* [[Abuztuaren 10]]: San Lorenzo, Lavapiésko zaindaria.
* [[Abuztuaren 15]]: Palomaren Ama Birjina, Centro eta Arganzuelako zaindaria.
* [[Irailaren 8]]: Melonera, [[Arganzuela]]n.
* [[Irailaren 9]]: María de la Cabeza.
* [[Azaroaren 9]]: Almudenaren Ama Birjina, Madrilgo zaindaria.
 
== Artea ==
Austriarrak aginpidean izan ziren garaiaren aurretik ez zen izan Madrilen monumentu edo artelan aipagarririk. [[Filipe III.a Espainiakoa|Filipe III.aak]]k, Madril hiri handi bihurtzeko asmoz, [[Plaza Nagusia (Madril)|Plaza Mayor]] izenekoa eraikitzea agindu zuen (1617an hasia, [[Gómez de Mora]]ren zuzendaritzapean). Plaza hori lauki zuzena da, eta hiru solairuko etxeek inguratzen dute.
 
XVIII. mendeko eraikuntzarik azpimarragarriena [[Madrilgo Errege Jauregia|Palacio Real]] edo [[Palacio de Oriente]] da. G. Sachetti italiar arkitektoak egin zuen, Filipe V.aren aginduz; aipagarriak dira eskailera eta elipse formako oin planoa duen kapera. Beste eraikuntza nagusi bat [[San Francisco el Grande]] izeneko eliza da (1784), Goyaren eta Zurbaránen koadroekin.
== Garraioak ==
=== Autobideak ===
Madrilgo autobide nagusiek ibilbide erradiala dute.
 
Garrantzitsuenak honako hauek dira:
* '''[[A-3]]''': Madril – [[Valentzia]];
* '''[[A-4]]''': Madril – [[Kordoba]] – [[Sevilla]] – [[Jerez de la Frontera]] – [[Cádiz]];
* '''[[A-5]]''': Madril – [[Talavera de la Reina]] – [[Mérida]] – [[Badajoz]] – [[Portugal]]go muga;
* '''[[A-6]]''': Madril – [[Arévalo]] – [[Tordesillas]] – [[Benavente (Zamora)|Benavente]] – [[Ponferrada]] – [[Lugo]] – [[Coruña|A Coruña]].
 
Madrilgo hiriak, gainera, inguratzen dituen errepideak ere baditu. Hauek hiriko eta gune metropolitarreko leku ezberdinen artean garraiatzea ahalbidetzen dute, hiri barrutik pasatu beharrik gabe.
 
Honako hauek dira:
 
* '''[[M-30]]''': hiriaren erdigunea inguratzen du;
* '''[[M-40]]''': hiriaren egoitzaldea inguratzen du;
* '''[[M-45]]''': udalerri osoa inguratzen du;
* '''[[M-50]]''': gune metropolitarra inguratzen du.
 
=== Metroa ===
{{sakontzeko|Madrilgo metroa}}
[[Fitxategi:Red de metro de Madrid.svg|righteskuinera|thumb|250px|Madrilgo metroaren sarea]]
 
Madrilgo [[metro (garraiobidea)|metro-sarea]] Europako handienetakoa da, [[Londres]]koaren eta [[Paris]]koaren atzetik, betiere.
 
== Hedabideak ==
Espainiako hedabide nagusien egoitzak Madril inguruan daude. Telebisten artean, [[Televisión Española|''Televisión Español''aak]]k [[Pozuelo de Alarcón]]en, [[Antena 3]]ek eta [[LaSexta]]k [[San Sebastián de los Reyes]]en eta [[Telecinco]]k Fuencarral auzoan eta irrati nagusiak ([[Radio Nacional de España]], [[SER]] edo [[COPE]]) ere bai.
 
[[Egunkari]] orokor nagusien artean "[[ABC (egunkaria)|ABC]]", "[[El Mundo|''El Mundo'']]", "[[El País|''El País'']]" eta "[[La Razón|''La Razón'']]" nagusitzen dira, eta kirol egunkarien artean, "''[[As]]''" eta "''[[Marca]]''".
* {{banderaikur|Belgika}} [[Brusela]] ([[Fitxategi:Flag_of_the_Brussels-Capital_Region.svg|link=|20x20px]] [[Brusela-Hiriburua eskualdea]]) ([[Belgika]])<ref name=":0" />
* {{banderaikur|Italia}} [[Erroma]] ([[Italia]])<ref name=":0" />
* {{banderaikur|AEB}} [[Maui]] ({{banderaikur|Hawaii}} [[Hawaii]]) ([[Ameriketako Estatu Batuak]])<ref>{{Cite web|url=https://user-2221582232.cld.bz/2018-Annual-Report-and-Membership-Directory/46/|izenburua=Sister Cities International|sartze-data=2018-08-08|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=en|formatua=}}</ref>
* {{banderaikur|Errusia}} [[Mosku]] ([[Fitxategi:Flag_of_Moscow.svg|link=https://eu.wikipedia.org/wiki/Fitxategi:Flag_of_Moscow.svg|20x20px]] [[Mosku]]) ([[Errusia]])<ref name=":0" />
* {{banderaikur|Espainia}} [[Móstoles]] ([[Espainia]])
* {{banderaikur|Mauritania}} [[Nuakxot]] ([[Mauritania]])<ref name=":0" />
|
* {{banderaikur|AEB}} [[New York]] ({{banderaikur|New York}} [[New York (estatua)|New York]]) (Ameriketako Estatu Batuak)<ref name=":0" />
* {{banderaikur|Frantzia}} [[Paris]] (Frantzia)<ref name=":0" />
* {{banderaikur|Txekia}} [[Praga]] ([[Txekia]])<ref name=":0" />
* {{banderaikur|Maroko}} [[Rabat]] ([[Maroko]])<ref name=":0" />
* {{banderaikur|Bulgaria}} [[Sofia]] ([[Bulgaria]])<ref name=":0" />
|
* {{banderaikur|Libia}} [[Tripoli]] ([[Libia]])<ref name=":0" />
* {{banderaikur|Polonia}} [[Varsovia]] ([[Polonia]])<ref name=":0" />
|}
Madril [[Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasuna|Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren]]ren ([[Gaztelania|gaztelaniazgaztelania]]z: ''Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas – UCCI'') ([[Portuges|portugesezportuges]]ez: ''União de Cidades Capitais Ibero-americanas'') partaide da, 1982ko urriaren 12tik, jarraian agertzen diren hiriekin senidetarsun erlazioak hasiz: <ref>{{Cite web|url=http://ciudadesiberoamericanas.org/quienes-somos/ciudades-miembro/|izenburua=Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas|sartze-data=2018-07-26|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=es|formatua=}}</ref>
{| class="wikitable"
|