«Europar Batasuna»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
|lema = "[[In varietate concordia|Aniztasunean bat eginik]]"
|ereserki_nazional = "[[Europako Ereserkia]]"
[[FileFitxategi:Anthem of Europe (US Navy instrumental short version).ogg|centererdian]]
|mapa_irudi = Global European Union.svg
|mapa_zabalera = 220px
* [[2007]]ko [[urtarrilaren 1]]ean [[Bulgaria]] eta [[Errumania]] kide bihurtu ziren.
* [[2007]]ko ekainean Europar Kontseiluak Konstituzio proiektuaren porrotaren ondoren Erreformarako Ituna adosteko lanak hasi zituen. Itun hau [[2007]]ko [[abenduaren 13]]an sinatu zen [[Lisboa]]n. Berrespenak estatu kideetako parlamentuek egingo dituztela espero da, [[Irlanda]]n izan ezik. Izan ere, Irlandako konstituzioak nazioarteko itun guztiak erreferendum bidez onartu behar direla adierazten du. Aurreikuspenak betetzen badira, Itun hau [[2009]]ko [[urtarrilaren 1]]ean sartuko da indarrean.
*[[2014|2014ko]]ko [[Urtarrilarenurtarrilaren 1|urtarrilaren 1ean]]ean, [[Kroazia]]Batasunean sartu zen, gaur egungo 29 estatuak osatuz.
* [[2014]]ko [[urriaren 1]]ean, EBtik ateratzeak ez ziokeela atsekaberik eragingo esan zuen Cameronek. Europar Batasunean aldaketak egitea beharrezkoa zela eta [[Erresuma Batua]]k horren baitan posizio berria izan behar zuela azpimarratu zuen lehen ministro britainiarrak<ref>[http://www.eitb.com/eu/albisteak/mundua/osoa/2597194/europar-batasuna--ateratzeak-ez-lioke-penarik-eragingo-cameroni/ «EBtik ateratzeak ez liokeela atsekaberik eragingo esan du Cameronek»], ''EiTB'', 2014-10-01</ref>.
*[[2014]]ko [[urriaren 21]]ean jakin zenez, [[Zipre]]ko Errepublikak blokeatu egingo zituen [[Turkia]]k Europako Batasunera elkartzeko egindako prozedurak. Turkiak ontzi bat bidali zuen Zipren gasa bilatzeko, eta [[Nikosia]]k protestan hartu zuen erabakia<ref>[http://www.berria.eus/paperekoa/5001955/019/004/2014-10-22/ziprek_blokeatu_egingo_du_turkia_ebra_batzea.htm «Ziprek blokeatu egingo du Turkia EBra batzea»], ''Berria'', 2014-10-22</ref>.
*[[2016|2017ko]] [[Martxoarenmartxoaren 29|martxoaren 29an]]an, [[Theresa May]], [[Erresuma Batua|Erresuma Batuko]] [[Lehenlehen ministro|lehen ministroa]]a, [[Maastrichteko Ituna|Maastrichteko Itunaren]]ren 50. artikulua iragarri zuen, [[Erresuma Batua Europar Batasunean egoteari buruzko galdeketa|Erresuma Batua Europar Batasunean egoteari buruzko galdeketan]]n oinarrituz. Dena ondo badoa, [[2019|2019ko]]ko [[Martxoarenmartxoaren 29|martxoaren 29an]]ErresumaanErresuma Batua ez da Batasunean egongo
 
== Helburuak (1992) ==
 
A) [[Garapen]] ekonomiko eta [[sozial]]a modu orekatuan eta eten gabe bultzatu, barruko mugarik gabeko gunea sortuz, kohesio [[ekonomiko eta sozialaren bitartez, ekonomiaren eta [[moneta]]ren batasuna ezarriz eta hitzarmen honetako eskakizunen araberako moneta bakarra prestatuz.
{{Sakontzeko|Europar Batasuneko estatu kideak}}
[[Fitxategi:1957-2007_Europar_Batasunaren_bilakaera.jpg|thumb|1957-2007 Europar Batasunaren bilakaera.<ref>{{Erreferentzia|izena=Fernando|abizena=Martínez Rueda||izena2=Mikel|abizena2=Aizpuru Murua|izenburua=Gaur egungo munduaren historia, 1945-2009|argitaletxea=Udako Euskal Unibertsitatea|data=2011|url=http://www.buruxkak.eus/liburua/gaur-egungo-munduaren-historia-1945-2009/1915|isbn=9788484383345}}</ref>]]
[[2017|2017an]]an, hauek ziren Europako Batasuneko 27 estatu kideak (parentesi artean EBean sartu zen urtea; 6 herrialde sortzaileek [[1957]]an osatu zuten formalki [[Europako Ekonomia Erkidegoa]]):
{{zutabeak|kopurua=3|
* [[Alemania]] (Alemaniako Errepublika Federala sortzaileetakoa izan zen; [[Alemaniako Errepublika Demokratikoa]] [[1990]]an sartu zen, Errepublika Federalarekin bat egin zuenean).
Europako Batzordea EBaren [[botere betearazle]]a da, eta lege-ekimenak zein Batasuneko eguneroko jarduna ditu bere gain. Kontseiluan ez bezala, non herrikideen ordezkariek norberaren interesen alde egin behar baituten, Komisioan Batasun osoaren interesak dira defenditzekoak. Halaber, europar integrazioaren bultzatzailea ere bada Komisioa. Orain 27 komisariok osatzen dute, herrikide banakoak, nork bere ardura politikoa duela. Komisioburua —gaur egun, [[José Manuel Durão Barroso|Durão Barroso]]— eta gainerako komisarioak Kontseiluak aukeratzen ditu, parlamentuak berretsita.
 
[[Fitxategi:EP Strasbourg hemicycle l-gal.jpg|ezkerrera|thumbnailthumb|Parlamentuaren egoitza [[Estrasburgo]]n.]]
 
[[Europako Parlamentua|Europar Batasuneko Parlamentuak]] [[botere legegile]]aren erdia osatzen du. Bost urtean behin, Europako herritarrek Parlamentuko 751 kideak hautatzen dituzte. Nahiz eta herrikideen arabera aukeratzen dituzten, biltzarrean alderdi politikoaren arabera (eta ez nazionalitatearen kontura) esertzen dira. Herrikide bakoitzak eserleku kopuru desberdina dauka, populazioaren arabera. Parlamentuko presidentearen aginpidea bi urte eta erdikoa da, beraz, legegintzaldi batean bi aukeraketa dituzte. Politikaren hainbat arlotan, Kontseiluarekin batera onesten ditu Parlamentuak legeak eta arauak (beste arlo batzuetan Kontseiluak baino ez du zeresana). [[Lisboako Ituna]]ren azpian, Kontseiluak eta Parlamentuak elkarrekin jorratuko dituzten arloak handituko dira, eta, hortaz, Parlamentuaren papera garrantzitsuago bilakatuko da.
Horiez gain, bost hizkuntzok nolabait erdi ofizialak dira: [[eskoziera]], [[euskara]], [[Gales (hizkuntza)|galesa]], [[galiziera]] eta [[katalan]]a. Europar Batasuneko itunen itzulpen ofizialak egiten dira hizkuntza horietara, eta Europar Batasuneko herritarrek Batasuneko erakundeekiko korrespondentzia hizkuntza horietan izateko eskubidea dute.
 
Azkenik, badira inolako ofizialtasunik ez duten beste hizkuntza batzuk: [[bretainiera]], [[erromantxe|erromantxea]]a, [[frankoproventzera]], [[frisiera]], [[kaxubiera]], [[korsikera]], [[okzitaniera]], [[samiera]], [[sardiniera]], eta abar.
== Erreferentziak ==
{{erreferentzia_zerrenda|2}}
== Kanpo loturak ==
{{commonskat}}
* {{bg}} {{cs}} {{da}} {{de}} {{et}} {{el}} {{en}} {{es}} {{fr}} {{ga}} {{it}} {{lv}} {{lt}} {{hu}} {{mt}} {{nl}} {{pl}} {{pt}} {{ro}} {{sk}} {{sl}} {{fi}} {{sv}} [http://www.europa.eu/index_en.htm EBren webgune ofiziala]
 
[[Kategoria:Europar Batasuna]]