«Erreaktantzia elektriko»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (+ aurkibidea: zirkuitu elektrikoak)
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
'''Erreaktantzia elektrikoa''' (X) [[haril]] eta [[Kondentsadore elektriko|kondentsadoreek]] [[korronte alterno]]aren fluxuari jartzen dioten oztopo maila da. Erreaktantziaren [[Neurri-unitate|unitatea]] [[Nazioarteko Unitate Sistema]]n [[Ohm]]a (Ω) da. '''Erreaktantzia''' (X) [[Inpedantzia elektriko|inpedantziainpedantziaren]]ren (Z) zati irudikaria da, eta [[erresistentzia elektriko|erresistentzia]] (R) zati erreala:
: <math> Z= R+jX</math>
 
[[Erresistentzia (osagaia)|Erresistentzia (osagai)]] ideal batek zero erreaktantzia dauka; haril eta kondentsadore idealek zero erresistentzia daukate, hau da, erreaktantziarekin bakarrik eragiten diote [[Intentsitate elektriko|korrontekorronteari]]ari. Harilen erreaktantzia [[maiztasun]]arekin proportzionalki haunditzen da, eta kondentsadoreen erreaktantzia maiztasunaren proportzionalki txikitu egiten da. Beste era batera esanda, zenbat eta maiztasun haundiagoa, '''erreaktantzia induktibo''' haundiagoa eta '''erreaktantzia kapazitibo''' txikiagoa.
 
== Erreaktantzia motak ==
Erreaktantzia induktibo eta kapazitiboaren irudikapen [[Bektore (matematika)|bektorial]] bat egiten bada, bektore hauek ardatz irudikarian eta aurkako norantzan marrazten dira, inpedantzien kalkulua <math>{j}X_L\,\!</math> eta <math>{-j}X_C\,\!</math> bait da, hurrenez hurren.
 
Hala ere, haril eta kondentsadore errealek erresistentzia elektriko bat aurkezten dute. Harilen kasuan erresistentzia hau elementuarekin [[serieko zirkuitu|serieseriean]]an dagoela kontsideratzen da, eta kondentsadoreen kasuan [[paraleloko zirkuitu|paraleloparaleloan]]an dagoela. Kasu hauetan, arestian esan bezala, [[Inpedantzia elektriko|inpedantzia]] totala (Z), erresistentziaren (R) eta erreaktantziaren (X) [[Bektore (matematika)#batuketa|batura bektoriala]] da.
 
Inpedantziaren formulan:
<math>X_L</math> harilak sortutako erreaktantzia da ('''erreaktantzia induktiboa'''), eta <math>X_C</math> kondentsadoreak sortutako erreaktantzia ('''erreaktantzia kapazitiboa''').
 
Energia eta erreaktantziaren balioaren arabera, [[zirkuitu elektriko|zirkuituzirkuituak]]ak hurrengoa aurkezten duela esaten da:
 
* <math>\scriptstyle{X > 0}</math> bada, erreaktantzia ''induktiboa'' <math>(X_L > X_C)</math>
non:
* <math>X_C\,\!</math> '''erreaktantzia kapazitiboa''', [[ohm]]etan den,
* <math>C\,\!</math> [[kapazitantzia]], [[Faraday (unitatea)|faradayfaradaytan]]tan den,
* <math>f\,\!</math> [[maiztasun]]a, [[hertz]]etan den,
* <math>\omega\!</math> [[abiadura angeluar]]ra den.
non:
* <math>X_L\,\!</math> '''erreaktantzia induktiboa''', [[ohm]]etan den,
* <math>L\,\!</math> [[induktantzia]], [[Henry (unitatea)|henryhenrytan]]tan den,
* <math>f\,\!</math> [[maiztasun]]a, [[hertz]]etan den,
* <math>\omega\!</math> [[abiadura angeluar]]ra den.