«BMX»: berrikuspenen arteko aldeak

15 bytes removed ,  Duela 3 urte
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
t (Robota: Birzuzenketak konpontzen)
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
[[Fitxategi:BMX racing action photo.jpg|righ|thumbnailthumb|250px| Lurrezko zirkuituan lasteketa]]
'''BMX''' (''Bicycle Moto Cross''en [[akronimo]]a) [[txirrindularitza]]ren modalitate akrobatiko bat da. [[Kalifornia]]n sortu zen [[1970eko hamarkada]]n eta [[2008ko Udako Olinpiar Jokoak|2008ko Olinpiar jokoetatiketatik]] [[kirol olinpiko]]a da.
 
== Sorrera ==
BMX-a [[Kalifornia]]n sortu zen [[1970eko hamarkada]]n, gazteak motocros txapeldunak imitatzen hasi zirenean. [[1980ko hamarkada|1980eko hamarkadan]] lurrezko zirkuituetako lasterketak asko zabaldu ziren. Aurrerago, [[1980ko hamarkada|1980eko hamarkada]] erdi aldera, lehen ''freestyle'' [[bizikleta]]k sortu zituzten eta parke zein kaleetan euren akrobaziak egiten hasi ziren
 
[[1977]]an , ''[[American Bicycle Association]]'' (ABA) kirol honen azkundea sustatzeko erankundea sortu zen eta [[1978]]an [[Europa]]n sartu zen modalitatea. [[1981]]eko apirilean, BMX federazio internazionala eratu zen eta lehen mundu txapelketa [[1982]] jokatu zen. [[1993]]ko urtarrilean , ordea, BMXaren kudeaketa ''[[Txirrindularitzaren Nazioarteko Batasuna|UCI]]''ren barruan sartu zen.
 
== Akrobaziak ==
[[Fitxategi:Festibike2006TresCantos-Backflip.jpg|thumbnailthumb|240px|Backflip]]
Akrobazia ezagunenak hauek dira: [[backflip]]a airean atzeruntz bira ematea da eta [[frontflip]]-a bira aurreruntz ematea da. Hala ere, BMXean akrobazia ugari egiten dira: tailwhip, decade, barspin, x-up, can-can, can-can no footer, tobogan , foot jam tailwhip, tuck hander, tabletop, icepick, manual, nose manual, no footer, no handed, 180, 360, 540, 720, 900, 1080, bumerang, nut-nut, etab...
 
== BMX txirrindaren ezaugarriak ==
 
Bizikletak txikiak dira (20 [[hazbete]]ko diametroa dute gurpilek) errezago kontrolatu ahal izateko. [[Aluminio]]zkoak, [[karbono zuntz]]ezkoak, kromodun [[altzairu]]zkoak izan daitezke erabileraren arabera. [[Aluminio]]zko koadroak "race" pistetarako izaten dira, Karbonozkoak bezala. OX (oxiplatino) eta kromoliozkoak BMX kategoriaren arabera neurri ezberdinetakoak izaten dira: luzeenak ranpa eta ''dirt jump''erako (20,8-21-21,5 hazbetekoak), motzak (20,75 y 20,5 hazbetekoak) ''street''(kaleko) modalitaterako,eta motzenak ,''flatland'' modalitateko koadroak, (normalean 17", 17,5" y 17,7").
 
Platoaren tamaina ere modalitatearen araberakoa da. Ranpa, ''park'' y ''street'' normalean txikiak daramatzate (22 eta 30 hortz artekoak), gehienbat arinagoak eta erosoagoak izan daitezen. Plato handienak (35, 40 hortzetakoak), ordea, dirt eta race modalitateetan abiadura handiagoak hartzeko erabiltzen dira. Park eta ranpa modalitateetan frenoaren klabeak heldulekua giratzerakoan arazorik eman ez dezan errotore bat erabiltzen dute. Street modalitatean, ordea, galgarik gabeko bizikletak (Brakeless) erabiltzen dituzte.
== Kirol Olinpiko ==
 
BMXa [[2008]] izen datu zuten [[kirol olinpiko]]eta [[2008ko Udako Olinpiar Jokoak|2008ko Olinpiar jokoetan]] estreinatu zen olinpiar kirol bezala, erlojupeko eta zirkuitu (race) modalitateetan<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=VzcaWX6_kj0 BMX Race olinpiadetan]</ref>. Bi sailkapen fase egiten dira erlojupekoan eta zirkutu modalitatean 3 final laurdeneko txanda egiten dira. Denera 48 rider izaten dira, 32 gizonezko eta 16 emakumezko.
 
== Modalitateak ==
 
=== FreeStyle ===
[[Fitxategi:Flatland.jpg|derecha|thumbnailthumb|200px|Flatland]]
FreeStyle barruan 5 modalitate daude: