«Mesopotamia»: berrikuspenen arteko aldeak

No change in size ,  Duela 1 urte
t
Robota: Testu aldaketa automatikoa (-borobil +biribil)
t (Euskaltzaindiaren webguneko esteka berriak)
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-borobil +biribil))
=== Astronomia ===
{{sakontzeko|Babiloniar astronomia}}
[[Fitxategi:British_Museum_Cuneiform_planisphere_K8538.jpg|220px|thumb|rigth|[[Buztinezko taulatxo|Taulatxo]] borobilbiribil batean egindako zeru-planisferioa. [[K. a. 650]]eko urtarrilaren 3ko gauean [[Ninive]]tik ikusitako [[konstelazio]]ak ageri dira bertan.]]
Denboraren neurketa sistematikoa Babilonian hasi zen. Nekazaritzarentzat garrantzi handia zeukan urte-sasoiak era egokian mugatzea, landareen hazkuntzak lan-mota berezia behar baitu urtaroaren arabera; horrela sortu zen egutegiaren beharra. Gizakiak berehala aurkitu zuen naturak eskaintzen zion denbora-unitate: eguna. Unitate hau baino handiago baten beharra izan zuenean, hilabetea hartu zuen; hilabete bakoitza [[ilberri]]aren sorrerarekin hasten zen. Geroxeago urtaro bakoitzari zegokion hilabete kopurua aurkitzea saiatu ziren. Guzti hau K. a. 4000. urtean gertatu zen Babilonian.<ref name="bandres"></ref>
 
{{sakontzeko|Mesopotamiako mitologia}}
[[Fitxategi:British Museum Queen of the Night.jpg|thumb|left|250px|''[[Gauaren erregina (erliebea)|Gauaren erregina]]'', [[British Museum]], [[Londres]].]]
Babiloniarren ustetan, [[Unibertsoa]] kaxa itxi baten antzerakoa zen, hondoan [[Lur]]ra zeukana. Erdialdean lurra igotzen zen, elur-aldeak osatuz, eta hauetan zegoen Eufratesen sorburua. Lurraren inguruan urezko sohorna bat izango zen eta honen inguruan, ortzea eusten, zeruko mendiak. Hala ere, dirudienez, Mesopotamiako astronomo batzuk ohartu ziren Lurra borobilabiribila zela.<ref name="bandres"></ref>
 
[[Politeismo|Erlijio politeista]] zuten; jainko asko gurtzen zituzten eta giza irudiekin irudikatzen zituzten. Jainko bakoitzak bere tenplua zeukan, [[Lurra|Lurrean]] zeukan etxetzat hartzen zena. Erlijiozko erritu korapilatsuen bitartez gurtzen zituzten, animalien sakrifizioak eta jardun magikoak eginez. Nagusiak honako hauek ziren: