«Jerusalemgo tenplua»: berrikuspenen arteko aldeak

t
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-Eraikin infotaula +Eraikin infotaula automatikoa))
Asmonear familiaren igoera eta erromatarren iristearekin [[Ponpeio]]ren eskutik, tenplua deuseztatua izan zen arte, tenplua, berriz, profanazio mehatxupean egon zen. [[K. a. 21]]ean Herodes Handia erregeak, tenpluaren berritzea erabaki zuen arte, oinplano fisikoa mantenduz, patioak zabalduz eta kanpo harresiak gehituz, hauei, zortzi sarrera emanez. Egun geratzen den harresi zatia, [[Erosten harresia]] da, mendebaldeko harresia. Denbora bat igaro ondoren, ipar-ekialdean, [[Antonioren dorrea]] gehitu zen, erromatarrek eraikitako [[gotorleku]] militarra, eta, hegoaldean, apaizen arazterako erabiltzen zen eraikin bat, ''cohanim''a.
 
Kristautasunaren lehen urteetan, [[Jesus Nazaretekoa|Jesus]] eta bere [[apostolu]]ak, Jentilen Atarian predikatzen ibili ziren, tenpluan eta judutar kleroan zegoen ustelkeria salatuz. Ordurako, [[ebanjelio]]en arabera, Jesusek, tenpluaren deusezteadeuseztatzea iragarri zuen, bera hil ondoren gertatu zena. Berritze lanak amaitzerakoan, tenpluak ez zuen asko gehiagorik iraungo, zeloteen matxinadaren ondorioz. Honek, [[Lehen Judu-Erromatar Gerra|erromatarren aurkako gerrara]] eraman zuen. Hauek, Jerusalen eta tenplua deuseztudeuseztatu zituzten [[70]]. urtean. [[Tito]]ren legioek deuseztudeuseztatu zuten.<ref>{{erreferentzia|editorea=Berlin, Andrea & J. Andrew Overman |urtea= 2002|izenburua= The First Jewish Revolt: Archaeology, History, and Ideology|lekua= New York|argitaletxea= Routledge}}</ref>
 
DeuseztearenDeuseztatzearen ondoren, tenplua berreraikitzen saiatu zen, baina, oraingoan, Jupiterren tenpluan bihurtzeko. Honek, beste matxinada bat sorrarazi zuen [[132]]-[[135]] garaian, hau, zorroztasunez zapaldua izan zen arte, eta juduak Jerusalenen bizitzeko debekua sorrarazi zuen, [[VII. mendea|VII. menderartemendera]] arte, [[Bizantziar Inperioa]]ren garaian. Judaismo ortodoxoaren adar guztiek sinesten dute garai mesianikoan tenplua berreraikia izango dela.
 
Gaur egun, Israelen, ''Neemane Har Habayit'' izendatutakoak bezalako taldeak daude, hauek, tenpluaren mendiko jarraitzaileak, tenplua berreraikitzea bilatzen dutenak. ''Jerusalemeko Hirugarren Tenplua'' izango litzateke.
181.139

edits