«Metamorfismo»: berrikuspenen arteko aldeak

24 bytes removed ,  Duela 2 urte
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Laborategiko ikerketa, [[leherketa nuklear]] edo [[inpaktu meteoritiko|inpaktu meteoritikoen]] ondorioz sortutako talka [[uhin|uhinen]] efektua da. Metamorfismo honetan presio oso altuko egoerak eman dira eta hainbat eten agerpenak sortu egin dira meteoritoek botatako materialaren ondorioz.<ref>{{Cite web|url=https://es.wikipedia.org/wiki/Metamorfismo#Metamorfismo_de_choque|izenburua=|sartze-data=|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=}}</ref>
 
== Historia ==
== Metamorfismoaren historia ==
[[Fitxategi:41F1f+IwcLL. SX328 BO1,204,203,200 .jpg|thumb|James Hutton geologoa]]
[[James Hutton]] geologoa metamorfismoari buruzko ikerketa egin zuen lehenengo pertsona izan zen , [[Theory of the Earth]] liburuan, [[1795]]. urtean argitaratua izan zena. [[Uniformismo|Uniformismoaren]] defendatzaile bezala Lurraren goiko zati superfiziala, "makina birziklatzaile" bezala jokatzen duela erran zuen, non, arrokak ez ziren sortzen ezta apurtzen, baizik eta arroka mota bat beste batean bihurtzen zen. Pentsamendu korronte honetan, [[neptunismo]] defendatzaileak kontra zeuden, [[Georges Louis Leclerc]] bezala. Hauek arroka mota bakoitza "garai" desberdin batean sortu zela pentsatzen zuten, Lurraren historia hainbat "garaitan" banatuta egonik.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.es/books?id=GBG7XDS5CbwC&pg=PA147&lpg=PA147&dq=history+of+geology+metamorphism&source=bl&ots=YCtgRiBdVF&sig=4nBP38cFEsthewXec4NTQVjvodA&hl=es&ei=TgNWS8aEJNLZ4gbEt8SPCQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CBUQ6AEwAQ#v=onepage&q=history%20of%20geology%20metamorphism&f=false|izenburua=|sartze-data=|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=}}</ref>
 
 
 
 
 
 
Magmaren ondorioz eragina zituzten arrokek deskribatzeko "Arroka metamorfiko" terminoa erabili zuen lehen geologoa [[Charles Lyell]] izan zen, [[Principles of geology]] obran, [[1833]] argitaratua. [[XIX. mendea|XIX. mendearen]] bukaeran, [[George Barrow|George Barrowek]], hainbat arroka metamorfikoetan aurkitzen zen mineral kantitatea handia zela ohartu zen. Horri esker, [[metamorfismoaren gradua]] definitu zuen. Bertan, mineralogiaren aldaketen arabera, arrokek jasaten zuten presio eta tenperatura baldintzak ezagutzen ziren.<ref>{{Cite web|url=http://science.jrank.org/pages/4268/Metamorphic-Grade.html|izenburua=|sartze-data=|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=}}</ref> [[1920ko hamarkada|1920]]. urtean, [[Pentti Elias Eskola]], itxura metamorfiko kontzeptua landu zuen eta tenperatura eta presio egoeraren arabera mineralen efektibotasuna desberdina zela ohartaratu zen. Tenperatura eta presio baldintzak definitzeko bost itxura metamorfikoak propostau zituen eta [[1939]]. urtean hiru gehiago gehitu zituen.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.es/books?id=vo6NjiTBfNMC&pg=PA22&lpg=PA22&dq=eskola+metamorphism&source=bl&ots=Vt6NfDtwQc&sig=GDEc7R-CBAT5cWy2fEbONHIiF9Q&hl=es&ei=_1xYS-uoJ8HI4gaz9uzHAw&sa=X&oi=book_result&ct=result#v=onepage&q=eskola%20metamorphism&f=false|izenburua=|sartze-data=|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=}}</ref>
 
 
 
[[Loring Coes]] [[1953]]. urtean laborategi batean [[koesita]] sintetizatu zuen eta 1960. urtera arte ez zen naturan aurkitu izan. Gertakari honen ondorioz, talka metamorfismoa bereizteko baliagarriak ziren markagailuak aurkitu ziren.<ref>{{Cite web|url=http://solarviews.com/eng/tercrate.htm|izenburua=|sartze-data=|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=}}</ref>