Ireki menu nagusia

Aldaketak

3.560 bytes added ,  Duela 10 hilabete
ez dago edizio laburpenik
'''Posta elektronikoa''', '''e-mail''' edo '''e-posta''' ([[Ingeles|ingelesez]], ''e-mail'') komunikazio sistema elektronikoen bidez (normalean [[Internet]] bidez) mezuak bidali eta jasotzea ahalbidetzen dituen sare-zerbitzua da. Mezu horiekin batera, fitxategiak ere atxiki daitezke. Ohiko [[Posta|postarekin]] alderatuz, azkarragoa eta merkeagoa da.
 
SerbitzuZerbitzu honek erabiltzaileen esku jartzen du mezuak bidali eta jaso ahal izatea komunikabide elektroniko sareei esker, mezu hauek gutun elektroniko edo posta elektroniko izenak dauzkate. «Posta elektroniko» hitza, ohiko posta onarritzatoinarri hartuz analogia bidez sorturiko hitza da. Aurreko biak muzuakmezuak jaso eta bidaltzeko erabiltzen dira, eta bitarteko postontzia dute biek, [[posta zerbitzari]]<nowiki/>a. E-mailak ez ditu bakarri testuak bidali-jasotzen, era guztietako [[Fitxategi (informatika)|fitxategiak,]]<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2012/mar/26/ather-of-the-email-attachment|izenburua=Father of the email attachment|sartze-data=2018ko Azaroaren 26a|egunkaria=The Guardian|aldizkaria=|abizena=Kingsley|izena=Patrick|egile-lotura=|data=|hizkuntza=Ingelesa|formatua=html|argitaratze data=2012ko Martzoaren 27a}}</ref> nahiz eta batzuetan mugak egon daitezke erantzitako fitxategiekin.<ref>{{Cite web|url=https://archive.fo/20180515232501/https://support.office.com/es-es/article/Enviar-archivos-grandes-con-Outlook-8C698842-B462-4A4C-8D53-5C5DD04F77EF|izenburua=Enviar archivos grandes con Outlook|sartze-data=2018ko Azaroaren 26a|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izenburua=Enviar archivos adjuntos con tu mensaje de Gmail - Ordenador - Ayuda de Gmail|hizkuntza=es|url=https://support.google.com/mail/answer/6584?co=GENIE.Platform=Desktop&hl=es|aldizkaria=support.google.com|sartze-data=2018-11-26}}</ref>
 
Posta elektroniko sistemak, birbidali eta biltze sisteman oinarritzen dira, beraz, ez da nahitaezkoa sistemaren bi muturrak aldi bereak konektaturik egotea. Horretarako, posta zerbitzaria erabiltzen da, erdiko eginkizunak trebatu ditzan behin behineko mezu biltegi bihurtzen da, ondoren, mezuak dagokien helbidera heltzen dira.<ref>{{Erreferentzia|izena=Dave Crocker|abizena=<dcrocker@bbiw.net>|izenburua=Internet Mail Architecture|hizkuntza=en|url=https://tools.ietf.org/html/rfc5598#page-4|aldizkaria=tools.ietf.org|sartze-data=2018-11-26}}</ref> Interneten mota hauetako hamaika posta zerbitzari aurkitu daitezke, batzuk askeak dira eta beste batzuk ordea ordainpeko zerbitzuak dira, batzuk enpresa pribatuen esku daudelako.
 
== Posta elektronikoaren jatorria ==
E-mailaren sorrera [[Internet]]<nowiki/>arena baino antzinakoa da. Lehen aurrekaria 1962an daukagu [[Massachusetts Institute of Technology|Massachusettsko Teknologia institutuak]] lehenengo aldiz ordenagailu bat erosi zuenean, [[IBM PC|IBM 7090]] [[Ordenagailu|ordenagailua]] erabiltzaile askoren artena partekatzen zuten (1963an [[IBM PC|IBM]] 7094 ordenagailuarekin berritu zuten aurrekoa). Sistema hauei esker, erabiltzaileek urrutiko terminalak erabiliz saioa hasi zitzaketen eta era honetan informazioa diskoan gorde ahal zuten.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=The IBM 7094 and CTSS|hizkuntza=en|url=https://www.multicians.org/thvv/7094.html|aldizkaria=www.multicians.org|sartze-data=2018-11-26}}</ref>
 
Gaur egun mezu bezala onartzen dugun e-maila lehen aldiz 1971an bidali egin zuten data sare baten bidez. Mezu honek soilik «QWERTYUIOP» zerukan testuan, [[ARPANET]] sariaren bodez bidali egin zuten , nahiz eta esan beharra dago bi aparatuak bata bestearen ondoan zeudela. [[Ray Tomlinson]] izan zen sare bidezko mezuak bidaltzearen ideiaren jabea, berak CYPNET proba protokoloa erabili zuen sare bidez mezuak bidaltzeko bi aparaturen artean, une horretara arte ordenagailu berdina erabiltzen zuten erabiltzaileak soilik komunikatu ahal ziren.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=How Ray Tomlinson Invented Internet-Based Email|url=https://www.thoughtco.com/history-of-email-and-ray-tomlinson-1991609|aldizkaria=ThoughtCo|sartze-data=2018-11-26}}</ref>
 
Tomlisonek berak erantsi zuen a bilduaren (@) erabilera erabiltzailearen eta norakoaren erabiltzailearen kontuari dagokion ordenagailuaren arteko banaketa islatzeko.