«Newtonen legeak»: berrikuspenen arteko aldeak

29 bytes removed ,  Duela 2 urte
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Newtonen bigarren legea formulatzeko era asko daude, objektu batean eragiten duten indarrak eta objektu horrek duen [[momentu lineal]]aren aldakuntza erlazionatzen dituelarik. Formulazioetatik lehena, hurrengo hau, [[mekanika newtondar]] eta [[mekanika erlatibista|erlatibistan]] betetzen da:
 
* ''{{esaera2|Objektu baten [[momentu lineal]]aren aldakuntza, gorputz horretan eragiten duten indarren erresultantearen proportzionala da, eta aldakuntza horrek indar erresultantearen noranzkoa izango du.''|<ref group="oh">Lex II: Mutationem motus proportionalem esse vi motrici impressae, et fieri secundum lineam rectam qua vis illa imprimitur.</ref>}}
<blockquote>
''Lex II: Mutationem motus proportionalem esse vi motrici impressae, et fieri secundum lineam rectam qua vis illa imprimitur.''
</blockquote>
 
Era matematikoan era honetan adierazten da:<br />
* ''Objektu baten [[momentu lineal]]aren aldakuntza, gorputz horretan eragiten duten indarren erresultantearen proportzionala da, eta aldakuntza horrek indar erresultantearen noranzkoa izango du.''
 
Era matematikoan era honetan adierazten da:<br />
<br />
:<math> \vec{F}=\frac{d \vec{p} }{d t}</math>,
<br />
 
Aurreko erlazio matematikoa mekanika klasiko zein erlatibistan betetzen da nahiz eta momentu linealaren definizioa desberdina izan teoria bakoitzean. Mekanika newtondarrean definizioa (1a) da eta erlatibitate bereziaren teorian beste hau (1b) da:
 
<br />
:<math>\begin{cases} \vec{p}=m\vec{v} & (\mbox{1a}) \\
\vec{p}=\cfrac{m \vec{v}}{ \sqrt{1-\frac{v^2}{c^2}}} & (\mbox{1b}) \end{cases}</math>
 
<br />
non ''m'' partikularen [[masa inertzial]]a eta <math>vec{v}</math> beraren abiadura sistema inertzial jakin batekiko.
 
Lege hau, [[indar]] kontzeptuaren definizio operazionala da, [[azelerazio]]a bakarrik neurtu baitaiteke zuzenean. Era errazago batean eta mekanika newtondarretik irten gabe hurrengo hau esan daiteke:
 
* ''{{esaera2|Gorputz batean eragiten duen indarra, objektuaren masa eta azelerazioaren arteko biderkaduraren zuzenki proportzionala da''.}}
 
:<math>\vec{F} = m \cdot \vec{a} \qquad (\mbox{2a})</math>
<br />