Ireki menu nagusia

Aldaketak

erreferentziak eta wikitzea
{{Biografia infotaula automatikoa}}
'''Lyudmila Mikhailovna Pavlichenko''' (jaiotzez '''Belova'''; [[Bila Tserkva]], [[1916]]ko [[uztailaren 12]]a – [[Mosku]], [[1974]]ko [[urriaren 10]]a) [[Bigarren Mundu Gerra]]n parte hartu zuen [[Sobietar]] [[frankotiratzaile]] bat izan zen<ref>{{Erreferentzia|abizena=Laws|izenburua=Secret [1]Entertainment Today: Sevastopol against the “Stalingrad” – BBC|data=2015-04-03|url=http://secretentertainmenttoday.blogspot.com/2015/04/sevastopol-against-stalingrad-bbc.html|aldizkaria=Secret Entertainment Today|sartze-data=2018-09-28}}</ref>, 309 hildako eragin zituena. Garai guztietako frankotiratzaile hoberenetako bat da<ref>{{Erreferentzia|izenburua=The [2]10 deadliest snipers of all time|url=http://www.businessinsider.com/the-top-10-deadliest-snipers-of-all-time-2015-9|aldizkaria=Business Insider|sartze-data=2018-09-28}}</ref> eta historiako emakume frankotiratzaile arrakastatsuena.<ref [3]name=":0">{{Erreferentzia|izenburua=Army [4]& Navy - Lady Sniper|hizkuntza=en-US|data=1942-09-28|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,773683,00.html|aldizkaria=Time|issn=0040-781X|sartze-data=2018-09-28}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izena=Farey,|abizena=Pat.|urtea=|izenburua=Sniping : an illustrated history|argitaletxea=Zenith|orrialdea=129|orrialdeak=|ISBN=|hizkuntza=|data=2008|url=https://www.worldcat.org/oclc/428065910|isbn=9780760337172|pmc=428065910|sartze-data=2018-09-28}}</ref>
 
== Lehenengo urteak eta hezkuntza ==
 
Errusiako[[Errusiar Inperioa|Errusiar Inperioko]] Bila Tserkva herrian (gaur egun [[Ukraina]]n dagoena) jaio zen 1916ko uztailaren 12an, eta bere familiarekin batera [[Kiev]]era joan zen bizitzera hamalau urte zituela. Han OSOAVIAKhIM[[DOSAAF]] tiro klub batean sartu zen eta tiratzaile amateur bat bihurtu zen, Kieveko arsenal fabrika batean lan egiten zuen bitartean.<ref [5]name=":1">{{Erreferentzia|izena=Sakaida, Henry,|abizena=1951-|urtea=|izenburua=Heroines of the Soviet Union 1941-45|argitaletxea=Osprey|orrialdea=31|orrialdeak=|ISBN=|hizkuntza=|data=2003|url=https://www.worldcat.org/oclc/51779412|isbn=1841765988|pmc=51779412|sartze-data=2018-09-28}}</ref> [[1932|1932an]], 16 urte zituela, [[Alexei Pavlichenko]]rekin ezkondu zen eta Rostislav (1932-2007) izeneko semea izan zuten, baina laster dibortziatu ziren. [[1937]]an, [[Kieveko Unibertsitatea|Kieveko Unibertsitateko]] ikasle gisa, masterra lortu zuen historian, [[Bohdan Khmelnytsky]]ren bizitzan oinarrituriko lana eginez.<ref [6]name=":2">{{Erreferentzia|izena=|abizena=|urtea=|izenburua=Women and war : a historical encyclopedia from antiquity to the present|argitaletxea=ABC-CLIO|orrialdea=457|orrialdeak=|ISBN=|hizkuntza=|data=2006|url=https://www.worldcat.org/oclc/70680524|isbn=1851097708|pmc=70680524|sartze-data=2018-09-28}}</ref>
 
== Karrera ==
=== Bigarren Mundu Gerra ===
 
1941eko[[1941]]<nowiki/>eko ekainean, Pavlichenko bere historia ikasketetako bere laugarren urtea egiten ari zelarik, [[Hirugarren Reicha|Alemaniak]] [[Bizargorri Operazioa|Sobietar Batasunaren inbasioa]] hasi zuen [5].<ref name=":1" /> Pavlichenko Odessa[[Odesa|Odessako]] erreklutatzeko bulegoko lehen boluntarioetako bat izan zen. [[Infanteria|Infanteriara]] joateko eskatu zuen eta, ondorioz, Armadaren[[Armada Gorria|Armada Gorriko]] 25. Rifle Dibisioa esleitu zitzaion;<ref [5]name=":1" /> Pavlichenkok [[Erizaintza|erizain]] bihurtzeko aukera izan zuen, baina ukatu egin zuen.<ref [5]name=":1" /> Bertan, Armada Gorriko 2.000 emakume [[Frankotiratzaile|frankotiratzaileetako]] bat bihurtu zen, zeinetatik 500 inguruk [[Bigarren Mundu Gerra|gerra]] biziraun zuten.. 1941eko abuztuaren hasieran, bere lehen bi hildakoak eragin zituen [[Belyayevka]] inguruan, 3.5X ikusmira teleskopikoa zuen Tokarev [[SVT-40]] fusil erdi-automatikoaren.<ref [5]name=":1" />
[[Fitxategi:Pav-Stamp.jpg|ezkerrera|thumb|1943 [[Zigilu|zigilua]], Pavlichenko protagonista duena]]
Pavlichenkok Odessa inguruan bi hilabete eta erdi borrokatu zuen eta 187 hildako eragin zituen.<ref [6]name=":2" /> 1941eko abuztuko senior sarjentu izendatu zuten, konfirmatutako 100 hildakora iritsi zenean. [[Errumania|Errumaniarrek]] 1941eko urriaren 15ean Odessa kontrolpean hartu zutenean, bere unitatea itsasotik Sevastopolera[[Sebastopol|Sebastopolera]], Crimear[[Krimeako penintsula|Krimeako penintsulara]], eraman zuten.<ref [6]name=":2" /> Bertan zortzi hilabete baino gehiagoz borrokatu zen.<ref [5]name=":1" [7]/><ref>{{Erreferentzia|izenburua=Павличенко Людмила Михайловна|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=261|aldizkaria=www.warheroes.ru|sartze-data=2018-09-28}}</ref> 1942ko maiatzean, Pavlichenko, [[teniente]] izendatu berria, Hegoaldeko Armada Kontseiluak aipatu zuen 257 alemaniar soldadu hil zituelako. Bigarren Mundu Gerrako konfrimatutako 309<ref [8]name=":1" [5]/><ref>{{Erreferentzia|izena=Farey,|abizena=Pat.|izenburua=Sniping : an illustrated history|argitaletxea=Zenith|data=2008|url=https://www.worldcat.org/oclc/428065910|isbn=9780760337172|pmc=428065910|sartze-data=2018-09-28}}</ref> hilketa izan zituen guztira, 36 frankotiratzaileak etsai barne.
 
1942ko ekainean, Pavlichenko [[Mortero (arma)|morteroz]] zauritu zuten. Bere ospea gero eta handiagoa zenez, zauritik osatu eta hilabetera gudutik atera zuten.
1943 zigilua, Pavlichenko protagonista duena
 
=== Aliatuen herrialdeetara egindako bisitak ===
Pavlichenkok Odessa inguruan bi hilabete eta erdi borrokatu zuen eta 187 hildako eragin zituen. [6] 1941eko abuztuko senior sarjentu izendatu zuten, konfirmatutako 100 hildakora iritsi zenean. Errumaniarrek 1941eko urriaren 15ean Odessa kontrolpean hartu zutenean, bere unitatea itsasotik Sevastopolera, Crimear penintsulara, eraman zuten. [6] Bertan zortzi hilabete baino gehiagoz borrokatu zen. [5] [7] 1942ko maiatzean, Pavlichenko, teniente izendatu berria, Hegoaldeko Armada Kontseiluak aipatu zuen 257 alemaniar soldadu hil zituelako. Bigarren Mundu Gerrako konfrimatutako 309 [8] [5] hilketa izan zituen guztira, 36 frankotiratzaileak etsai barne.
[[Fitxategi:Justice Robert Jackson, Eleanor Roosevelt and Liudmila Pavlichenko (cropped).jpg|ezkerrera|thumb|Pavlichenko (zentroan) [[Robert H. Jackson|Robert Jackson]] (ezkerrean) eta [[Anna Eleanor Roosevelt|Eleanor Rooseveltekin]] [[Washington|Washingtonen]].]]
1942an, Pavlichenko [[Kanada]] eta [[Ameriketako Estatu Batuak|Estatu Batuetara]] bidali zuten publizitate bisita bat egiteko. AEBetako presidenteak jaso zuen lehen Sobietar herritarra bihurtu zen [[Franklin Delano Roosevelt|Franklin D. Rooseveltek]] [[Etxe Zuria|Etxe Zurian]] hartu zuenean. [9] Ondoren, [[Anna Eleanor Roosevelt|Eleanor Rooseveltek]] Pavlichenko gonbidatu zuen Amerikan zehar bere esperientziak kontatzeko bira bat egitera.<ref [9]name=":3">{{Erreferentzia|izena=Gilbert|abizena=King|izenburua=Eleanor Washington,Roosevelt Dand the Soviet Sniper|hizkuntza=en|url=http://www.Csmithsonianmag.ncom/history/eleanor-roosevelt-and-the-soviet-sniper-23585278/|aldizkaria=Smithsonian|sartze-data=2018-09-28}}</ref> [[Washington|Washingtonen]] kazetariekin izandako bilkura batean, egiten zizkioten galdera motekin harrituta geratu zen ''"Erreportari batek nire uniformearen gonaren luzera kritikatu zuen, esanez, Amerikan emakumezkoek gona laburragoa daramatela eta gainera nire uniformeak loditu egiten ninduela."'' [3]<ref [10]name=":0" /><ref>{{Erreferentzia|izena=|abizena=|urtea=|izenburua=The World War Two reader|argitaletxea=Routledge|orrialdea=268|orrialdeak=|ISBN=|hizkuntza=|data=2004|url=https://www.worldcat.org/oclc/53307749|isbn=0415224020|pmc=53307749|sartze-data=2018-09-28}}</ref>
 
Pavlichenko Washington, D.C.n ospatzen ari zen Nazioarteko Ikasleen Batzarraren aurrean agertu zen eta, ondoren, Industri Antolamenduko Kongresuko bileretan parte hartu zuen, baita [[New York|New Yorken]] eta [[Chicago|Chicagon]] agerraldi eta hitzaldiak eman ere. Chicagon jendetza handiaren aurrean hitz egin zuen, gizonak bigarren frontea babestera bultzatuz. "Jaunak", esan zuen, "25 urte ditut eta 309 inbaditzaile faxista hiltzen ditut orainarte. Ez al duzue uste, jaunok, nire atzean denbora luzeegiaz ezkutatu zaretela?" Bere hitzak jendartean finkatu eta babes handia jaso zuten. [9] Estatu Batuek Colt pistola erdi-automatikoa eman zioten.
1942ko ekainean, Pavlichenko morteroz zauritu zuten. Bere ospea gero eta handiagoa zenez, zauritik osatu eta hilabetera gudutik atera zuten.
 
=== Aliatuen herrialdeetara egindako bisitak ===
 
{{Esaera2|Jaunak 25 urte ditut eta 309 inbaditzaile faxista hil ditut orainarte. Ez al duzue uste, jaunok, nire atzean denbora luzeegiaz ezkutatu zaretela?|Liudmila Pavlichenko}}
Pavlichenko (zentroan) Justice Robert Jackson (ezkerrean) eta Eleanor Rooseveltekin Washingtonen.
 
Bere hitzak jendartean finkatu eta babes handia jaso zuten.<ref name=":3" /> Estatu Batuek [[Colt]] pistola erdi-automatikoa eman zioten.
1942an, Pavlichenko Kanada eta Estatu Batuetara bidali zuten publizitate bisita bat egiteko. AEBetako presidenteak jaso zuen lehen Sobietar herritarra bihurtu zen Franklin D. Rooseveltek Etxe Zurian hartu zuenean. [9] Ondoren, Eleanor Rooseveltek Pavlichenko gonbidatu zuen Amerikan zehar bere esperientziak kontatzeko bira bat egitera. [9] Washington, D.C.n kazetariekin izandako bilkura batean, egiten zizkioten galdera motekin harrituta geratu zen "Erreportari batek nire uniformearen gonaren luzera kritikatu zuen, esanez, Amerikan emakumezkoek gona laburragoa daramatela eta gainera nire uniformeak loditu egiten ninduela." [3] [10].
 
1942ko azaroaren 21ean, Pavlichenkok [[Coventry]] bisitatu zuen, tokiko langileek egindako 4.516 librako donazioa onartuz [[Armada Gorria|Armada Gorrirako]] hiru [[X izpi|X izp]]<nowiki/>i unitate ordaintzeko. [[Coventryko katedrala|Coventryko katedraleko]] hondakinak, Alfred Herberten lanak eta Standard Car Factory, non donazio gehienak lortu ziren. bisitatu zituen baita ere.<ref>{{Erreferentzia|izena=The [11]British Newspaper|abizena=Archive|izenburua=Register {{!}} British Newspaper Archive|hizkuntza=en|url=https://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000769/19421121/049/0005|aldizkaria=www.britishnewspaperarchive.co.uk|sartze-data=2018-09-28}}</ref>
Pavlichenko Washington, D.C.n ospatzen ari zen Nazioarteko Ikasleen Batzarraren aurrean agertu zen eta, ondoren, Industri Antolamenduko Kongresuko bileretan parte hartu zuen, baita New Yorken eta Chicagon agerraldi eta hitzaldiak eman ere. Chicagon jendetza handiaren aurrean hitz egin zuen, gizonak bigarren frontea babestera bultzatuz. "Jaunak", esan zuen, "25 urte ditut eta 309 inbaditzaile faxista hiltzen ditut orainarte. Ez al duzue uste, jaunok, nire atzean denbora luzeegiaz ezkutatu zaretela?" Bere hitzak jendartean finkatu eta babes handia jaso zuten. [9] Estatu Batuek Colt pistola erdi-automatikoa eman zioten.
 
Nagusi maila lortu ondoren, Pavlichenko inoiz ez zen borrokara itzuli, baina irakasle bihurtu zen eta Sobietar frankotiratzaileak prestatu zituen gerraren amaiera arte. [5] 1943an, Sobietar Batasuneko Heroiaren Urrezko Izarra jaso zuen,<ref>{{Erreferentzia|izena=Sakaida, [12]Henry,|abizena=1951-|izenburua=Heroines of the Soviet Union 1941-45|argitaletxea=Osprey|data=2003|url=https://www.worldcat.org/oclc/51779412|isbn=1841765988|pmc=51779412|sartze-data=2018-09-28}}</ref> eta Sobietar zigilu batean agertu zen.
1942ko azaroaren 21ean, Pavlichenkok Coventry bisitatu zuen, tokiko langileek egindako 4.516 librako donazioa onartuz Armada Gorrirako hiru X izpi unitate ordaintzeko. Coventryko katedraleko hondakinak, Alfred Herberten lanak eta Standard Car Factory, non donazio gehienak lortu ziren. bisitatu zituen baita ere. [11]
 
== Erreferentziak ==
Nagusi maila lortu ondoren, Pavlichenko inoiz ez zen borrokara itzuli, baina irakasle bihurtu zen eta Sobietar frankotiratzaileak prestatu zituen gerraren amaiera arte. [5] 1943an, Sobietar Batasuneko Heroiaren Urrezko Izarra jaso zuen [12], eta Sobietar zigilu batean agertu zen.
{{Erreferentzia zerrenda}}
1.617

edits