«Kathleen Lonsdale»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
{{Biografia_infotaula_automatikoa}}
'''Dame Kathleen Lonsdale Yardley''' ([[Newbridge (Kildare konderria)|Newbridge]], [[Kildare]], Irlanda [[1903]]ko [[urtarrilaren 28]]a - [[Londres]], [[1971]]ko [[apirilaren 1]]a) [[irlandar]] jatorriko [[britainiar]] kimikaria izan zen. [[Kristalografia]] zientziaren aintzindaria, ikerkuntza oso garrantzitsuak burutu zituen estruktura molekularraren inguruan, [[bentzeno]]aren egitura finkatu zuen hain zuzen ere. Zientziari eskainitako ekarpenez gain, emakume zientzialari askok jarraitutako bidea ireki zuen; lehenengo irakasle emakumea izan zen [https://www.ucl.ac.uk/ University College London] unibertsitatean, [[Royal Society]]-ko lehenengo emakume kidea eta beste hainbat ohore.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Dame Kathleen Lonsdale DBE FRS {{!}} 175 Faces of Chemistry|hizkuntza=en|url=http://www.rsc.org/diversity/175-faces/all-faces/dame-kathleen-lonsdale-dbe-frs/|aldizkaria=www.rsc.org|sartze-data=2018-04-29}}</ref><ref name=":0">{{Erreferentzia|izenburua=Kathleen Lonsdale|hizkuntza=en|data=2018-04-17|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kathleen_Lonsdale&oldid=836902879|sartze-data=2018-04-29|encyclopedia=Wikipedia}}</ref><ref name=":1">{{Erreferentzia|izenburua=Woman of substance {{!}} News {{!}} Chemistry World|hizkuntza=en|url=https://www.chemistryworld.com/news/woman-of-substance-/3004326.article|aldizkaria=Chemistry World|sartze-data=2018-04-29}}</ref>
 
== Lehen urteak ==
 
== Ikasketak eta ikerketak ==
Masterra egiten ari zelarik W. H. Bragg ezagutu zuen eta ingeles zientzialari honi esker, gartzen hasi berria zen X-izpien bidezko kristalografiaren zientzian murgildu zen. Bragg-en ikerkuntza taldera batu zen [[Royal Society]]-n eta bere gomendioak jarraituz, molekula organiko sinpleen egituren inguruan lan egin zuen. Baita, W. T. Astbury -ren '''X-izpien difrakzioaren teorian parte hartu''' zuen<ref name=":1" />.
 
1927.urtean Thomas Lonsdalerekin ezkondu eta Leeds-era bizitzera joan ziren. Leeds-eko Unibertsitatean X-izpien difrakzioaren inguruan lan egin zuen, baina baita zientziari eskainitako lanik esanguratsuena bete zuen. '''Bentzenoaren egitura finkatu''' zuen, [[Kimika|kimikan]] azkeneko 60 urte horietan askotan eztabaidutako arazoa. C. K. Ingold kimikariak '''hexametilbentzeno''' kristalak eman zizkion ikertzeko eta  bere ikerketei esker, argi erakusten da [[bentzeno]] eraztuna laua dela: c-c arteko loturen luzera berdina da eta c-c-c lotura guztiek 120º-ko angelua osatzen dutela<ref>{{Cite web|url=http://www.rsc.org/diversity/175-faces/all-faces/dame-kathleen-lonsdale-dbe-frs/|izenburua=Dame Kathleen Lonsdale DBE FRS|sartze-data=2013, abuztua|egunkaria=|aldizkaria=157 faces of chemistry|abizena=Banham|izena=Andrea|egile-lotura=Chemistry World article|hizkuntza=ingelesa|formatua=}}</ref>. Datu hau oso esanguratsua izan zen [[Kimika organiko|kimika organikoarako]].
[[Fitxategi:Benzene structure.png|erdian|thumb|290x290px|1. Bentzeno estrukturaren irudia]]
 
* 1967an, Britainia Handiko Zientziaren Aurrerapenaren aldeko Elkartearen lehen emakume lehendakaria izan zen, gazteengan aktiboki zientzia sustatzen zuelako.
* University College London, the University of Limerick eta Dublin City University unibertsitatean bere izena duten hainbat erakini daude bere omenez.
* Lonsdaleite, karbono alotropikoa, meteoritoetan aurkitzen den diamanteen forma gogorragoa eta arraroagoa, bere omenez horrela izendatua izan zen.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://royalsociety.org/news/2010/influential-british-women/|izenburua=Most influential British women in science|sartze-data=2010ko martxoaren 21ean|egunkaria=|aldizkaria=The Royal Society|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=ingelesa|formatua=}}</ref>
 
== Bizitza pertsonala ==
 
==== Pazifismoa ====
Lonsdale eta bere senarra pazifistak deklaratu ziren II. Munudu Gerran zehar eta bakearen alde lan egin zuten. Errefuxatuei bebesa eta aterpea eman zieten, eta 1943.urtean hilabete bat egon zen artzelean gerraren aldeko lanetan ez parte hartzeagatik. 1956.urtean Estatu Batuetan, Sobietar Batasunean eta Britaina Handian hain ugariak ziren froga nuklearrei buruz, ''Is pace possible?'' (Posible al da bakea?) izenburua zuena. <ref name=":2" />
[[Fitxategi:Prison for Women by Kathleen Lonsdale. 1943. (22149638693).jpg|ezkerrera|thumb|2. Kathleen Lonsdale-ek idatzitako panfletoa II.Mundu Gerran zehar.]]
 
==== Heriotza ====
68 urte zituelarik, 1971ko apirilaren 1ean hil egin zen, minbiziaren ondorioz.<ref name=":0" />
 
== Errferentziak ==