«Marie Curie»: berrikuspenen arteko aldeak

80 bytes removed ,  Duela 3 urte
 
 
1895an [[X izpi|X izpiak]] asmatu ziren eta [[1896|1896an]], erradioaktibitate naturala aurkitu zen. Zientzialariaren doktore-tesia azken gai horretan zentratu zen.
 
Marie eta Pierre Curiek material erradioaktiboak ikertu zituzten, [[Uranio|uranioa]] batez ere, ''pechblenda'' edo ''uraninita'' forman. ''Pechblenda''tik irten zen uranioa ''pechblenda'' bera baino erradioaktiboagoa zen. Bi zientzialariek ''pechblenda''k bere barnean uranioa baino erradioaktiboagoa zen beste elementu bat zuela bere barnean suposatu zuten. Horretaz aparte, torioak erradioaktibitatea sortu ahal zuela aurkitu zuten. Urteetan zehar, ''pechblenda'' lantzen segitu zuten eta beste bi elementu isolatu zituzten: [[Polonio|polonioa]] ([[1898]]) eta [[Radio|radioa]].
 
Aurkikuntza horien ondoren, Mariek gramo bat radio kloruro lortu zuen, ''pechblenda''ko zortzi tona manipulatu ondoren. [[1902|1902an]] aurkikuntza berri hori erakutsi zuten eta une horretatik aurrera haien ospea areagotuz joan zen. Senar-emazteek radioradioa atseginezmodu atsegineean aurkeztu zutenzioten jendeari, patenterik gabe. Jendeak eskertu zuen hala egin izana, izan ere, haien egoera ekonomikoaeknomikoa onatxarra ez zelakozen eta radioa erakustean ez zuten dirurik jaso erakusteagatik.
 
[[1903|1903an]] Pierre Curiek, [[Henri Becquerel]]<nowiki/>ek eta Marie Curiek [[Fisikako Nobel Saria|Fisikako Nobel saria]] jaso zuten elementu erradioaktiboekin egindako ikerketa zientifikoengatik. Marie lehen emakumea izan zen saria lortzen eta 15.000 dolar jaso zituen halaber. Hilabete batzuk geroago Pierre Curiek katedra bat lortu zuen Sorbonako unibertsitatean. eskolak emateko.Baina, [[1906|1906an]] Pierre hil zen eta Mariek haren lekua bete zuen Sorbonako unibertsitatean. Lehenengo emakume irakaslea izan zen unibertsitatea sortu zenetik 650 urtera.
 
[[1910|1910ean]] gramo puru bat radio lortu ahal zela frogatu zuen. Hurrengo urtean, [[Kimikako Nobel Saria|Kimikako Nobel saria]] jaso zuen, [[radio]]<nowiki/>a eta [[polonio]]<nowiki/>a aurkitu eta radioa bakartu izanagatik. Lehen bezala, ez zuen bakartzea patentatu, zientzialari guztiek azter zezaten. Marie Curie bi Nobel Sari lortzen lehen pertsona izan zen. Handik aurrera, elementu horrekin egin zuen lan bere izena zuen laborategi batean: Curie laborategian,.
 
[[Lehen Mundu Gerra|Lehen Mundu Gerran]], Curiek [[erradiografia]] mugikorraren erabilera proposatu zuen soldadu zaurituak tratatzeko. Gramo bat radio ikerketarako eman zuen eta geroago lortu zuen beste bat, Varsoviako Radioaren Institutuari ere bai.
 
[[1910|1910ean]] radio gramo puru bat radio lortu ahal zela frogatu zuen. Hurrengo urtean, [[Kimikako Nobel Saria|Kimikako Nobel saria]] jaso zuen, [[radio]]<nowiki/>a eta [[polonio]]<nowiki/>a aurkitu eta radioa bakartu izanagatik. Lehen bezala, ez zuen bakartzea patentatu, zientzialari guztiek azter zezaten. Marie Curie bi Nobel Sari lortzenlortu zuen lehen pertsona izan zen. Handik aurrera, elementu horrekin egin zuen lan bere izena zuen laborategi batean: Curie laborategian,.
[[1934|1934an]], Passy-n hil zen, [[leuzemia]]<nowiki/>ren ondorioz. Segur aski, gaixotasuna izan zuen hainbeste urtetan zehar erradioaktibitatearekin lan egiteagatik. [[1935|1935ean]], [[Irène Joliot-Curie]] alaba nagusiak ere Kimikako Nobel saria jaso zuen, erradioaktibitate artifizialaren aurkikuntzarengatik.
 
 
 
[[Lehen Mundu Gerra|Lehen Mundu Gerran]], Curiek [[erradiografia]] mugikorraren erabilera proposatu zuen soldadu zaurituak tratatzeko. Gramo bat radio ikerketarako eman zuen eta geroago lortu zuen beste bat, Varsoviako Radioaren Institutuari ere bai.
 
[[1934|1934an]], Passy-n hil zen, [[leuzemia|anemia aplasika]]<nowiki/>ren ondorioz. Segur aski, gaixotasuna izan zuen hainbeste urtetan zehar erradioaktibitatearekin lan egiteagatik. [[1935|1935ean]], [[Irène Joliot-Curie]] alaba nagusiak ere Kimikako Nobel saria jaso zuen, erradioaktibitate artifizialaren aurkikuntzarengatik.
 
 
 
[[1995|1995ean]], haren gorpua [[Parisko Panteoia|Parisko Panteoira]] eraman zuten: han lurperatu den lehen emakumea da.