«Perpaus»: berrikuspenen arteko aldeak

5 bytes removed ,  Duela 2 urte
* a. ''Pozik argituko nizkioke zenbait gauza mutiko horri.''
* b. ''Kanta dezagun denon artean zerbait.''
 
Bi perpaus horietan adizkia jokatuajokatuta dago, bere aspektu, pertsona, denbora, modu eta abarren markekin: ''argituko nizkioke'' eta ''kanta dezagun''.<br />
 
Hain zuzen, haiei deritze adizki jokatu, denbora- eta pertsona-markak dituztenei. Honako hauek, ordea, perpaus jokatu gabeak dira:
* a. ''Bizikletan ibiltzen ez du ikasi oraindik.''
* b. ''Nik esan arte, zuek lanean jarraitusegitu behar duzue.''
''Esan arte'' eta ''ibiltzen'' adizki jokatu gabeak dira. Adizki horiek dituzten perpausak ere perpaus jokatu gabeak izango dira.
 
=== Esanahiaren araberako sailkapena ===
Esanahiaren aldetik ere zenbait bereizketa egin daitekedaitezke perpausen artean.
 
==== Adierazpen-perpausak ====
 
== Perpausaren egitura eta hitz-ordena ==
Izen-sintagmaren barneko osagaiek ordena finkoa dute. Oso aukera gutxi ematen dute ordena aldatzeko. Adibidez, adjektiboa beti izenaren eskuinera agertukoagertzen da.; Mugatzaileamugatzailea, beti izen-sintagmaren eskuinean, azken muturrean, etab. Perpaus mailan, ordea, gauzak askoz lasaiago dabiltza. Adibidez:<br />
 
[[Fitxategi:Perpaus 01.png|center|500px|]]<br />
:<big>'''Mintzagai-egitura = mintzagaia + iruzkina'''</big><br />
 
Mintzagaia «informazio ezaguna» dela esan ohi da. Hiztunak aldez aurretik jakintzat -edo ematen duena, zertaz hitz egiteko asmoa duen esaten duena, informazio berriaren inguramendua, testuingurua, zein den esaten duena.<br />
 
Iruzkina, berriz, behin mintzagai hori ezarri ondoren egiten den iruzkina da, komentarioa. Han biltzen da informazio berria. Izan ere, hitz egitean, informazio zaharra eta berria biak nahasten ditu hiztunak. Mintzagaia, sarritan, solaskidearen arreta gai jakin baterantz zuzentzeko erabiltzen da. Gero, horren gainean esango da esan nahi den kontu berria.<br />
2.929

edits