«Kirol medikuntza»: berrikuspenen arteko aldeak

:v
t (Robota: hizkuntza arteko 22 lotura lekualdatzen; aurrerantzean Wikidata webgunean izango dira, d:q840545 orrian)
(:v)
Prestakuntza fisikoa, erreabilitazioak, froga fisikoak, kirolariaren [[elikadura]] egokia eta lesioen tratamendua bezalako atalak dira aipagarri kirol medikuntzan.
Esplorazioak eta aurrerapenak etengabekoak dira, kirolariarentzat eta [[kirol]]arentzat hobekuntzak bilatzen.
 
<nowiki>-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------</nowiki>
 
Aqui tienen el trabajo completo de '''Kirol Medikuntza''' en '''Euskera'''
 
Nota del Trabajo: 8 (Notable)
 
'''''¡AVISO!'''''
 
-Bajo ningún concepto informen al profesor/a de esta asignatura sobre esta info. si no quieren trabajar más de lo debido.
 
-Pueden hacer Copy & Paste pero hagan cambios en la info. para evitar posibles sospechas del profesor/a
 
-Cuando hayan terminado el trabajo, elimine inmediatamente esta info. de la wiki y vuelva a colocarla de nuevo cuando las notas se hayan entregado, en el caso de que el/la profesor/a vaya a investigar la info. usada en su trabajo por sospechas de Copy&Paste.
 
Sin nada mas que decir, disfruten de su chuleta, y que se jod* el colegio :D
 
Atte: J
 
<nowiki>------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------</nowiki>
 
'''''Kirol medikuntza'''''
 
Aurkibidea:
 
* Zer da?............................................................................................................
* Historia horren garapen urteetan zehar………………………………….
* Jardueraren helburua……………………………………………………………...
* Kirol lesio arruntak…………………………………………………………………..
* Erabilitako teknika eta materialak…………………………………………..
* Osasun publikoak………………………………………………………………………
* Organizazioak……………………………………………………………………………
* Esparru horietako profesionalen betebeharrak……………………...
* Ariketako sendagaia…………………………………………………………………
* Ikasketa prozezuak……………………………………………………………………
* Bibliografia……………………………………………………………………………….
 
* Zer da?
 
'''Kirol Medikuntza''', mediku espezialitate edozein motatako kontrolaren arduraduna da; Eta normalean prebentzio eta tratamenduen ikuspuntutik.
 
Adibidez; Tolosa kirol medikuntza zentroan, haien zerbitzuak espezializatuak dira, eta hauek dira mota batzuk: kiroletako gaitasuneko oinarrizko testa, nutrizio-baliespena, kirol errendimenduaren diagnostikoa…
 
'''Xehetasun bat''':
 
Egunez egun nabarmenkeri gehiago hartzen ari du osasun zientziaren kanpoan.
 
Medikuntaren ardatzat batekin ikusita dago, horregaitik, unibertsitate askotan kurtso asko sortzen ari dira.
 
* Historia horren garapen urteetan zehar
 
Kirol medikutza oso zaharra da, '''Txinan''' eta '''Indian''' '''jatorrizkoa''' da, eta batez ere hedatzen da grekoen garaitik.
 
Duela '''5 miloi urte''' baino gehiago , Txinako monjeek gorputza eta arima araztea lortzeko ariketak egiten zituzten. Mugimendu fisikoak bereziki arnas ariketekin konbinatzen zituzten.
 
'''Heródicus''', V mendean K.a., benetan kirola medikuntzarekin konbinatu zuen lehen pertsona da. Heziketa fisiko irakaslea zen eta gero medikuntza ikasi zuen.
 
Elikadura onaz gain masajeak gomendatzen zituen olioak eta belarrak erabiliz. Bere laneko parte handia galdu zen baina kontuan har daiteke kiroletako medikuntzako abiarazleen bat.
 
* Jardueraren helburua:
 
Zehaztu zein diren pertson baten '''gaitasun fisikoak''', gidatzeko entrenamendu bakarren programekin, eta bere finalitatea da zehatz jarduera espezifikoa lortzea.
 
Gaixotasun edo lesio fisikoak sahiestea.
 
Pertsonek duten lesio fisko bat arduratu, terapia eginez.
 
Horrez gain, '''hiru''' oinarrizko funtzioak ditu: Prebentio misioa, Zainketa misioa eta Orientibo misioa.
 
'''-Prebentio misioa:'''
 
Gaixotasunaren jatorria behin aurkituta, agertuta baino lehen oharrarazten saiatzea saiatzea ariketen edo medikuntzaren bidez.
 
'''-Zainketa misioa:'''
 
Zer den egokia egitea gorputzaren egoera honena bermatzeko aholkatzea da medikuntzaren bidez eta ariketen batzuen bidez.
 
'''-Orientibo misioa:'''
 
Gaixotasuna aurkituta egoten denean, medikuntzaren teknika guztiak aplikatzen ditu gaixotasun hori zaintzeko.
 
* Kirol lesio arruntak:
 
'''Konmozio garuna'''- Hau gertatzen da garuna kraneo barruan bortitz moduan
 
mugitzen da eta mugimendu horrekin buruan dauden elulak hiltzen du garuna.
 
'''Karranpa muskularrak'''- Bat-bateko mina da eta min hori gertatzen da zeren eta muskulu bat arrapatuta dagoelako espasmo batean.
 
'''LCAko bihurritua'''- LCA(ligamentu gurutzatua)belaunaren egonkortasunean parte hartzen du.
 
LCAren apurketa gertatu ahal da kasu honetan:Hanka ez denenan mugitzen eta belauna dislokazio bat sufritzen denean.
 
'''Orkatilaren zaintiramena'''- Orkatilak daukadan ligamentuak erraz sobrekargatzen dira,eta hori gertatzen deneaan orkatilaren zaintiramena gertatzen da.
 
'''Karranpak espinillan'''- pantorrillako muskuluetatik espinillako hezurrarengana dagoen tejidoa
 
hezurra tira ahal egin du espinillan.
 
'''Distentsio muskularrak'''- muskuluan dauden malkoak dira eta min eta baita funtzio galketa produzito ahal du.
 
* Erabilitako teknika eta materialak
 
'''-TEKNIKA'''
 
Beti erabili behar dira lesioa eduki ondoren, teknika honen esker osasuna sustatzen du gaixotasunaren egoera zaintzeko.
 
Lehentasuna ezartzen du, helburua ergonomikoak eta gizarte berritegratu lortzen du. (Neumologian, Psikologian, Medikuntza fisikoan…)
 
-'''MATERIALAK'''
 
Guzti horiek etabar babes funtzioa bilatzen dute eta gaixotasuna eduki ondoren eraman behar duzu denbora batean.
{| class="wikitable"
|Izotza
|
|-
|Gasa
|
|-
|Hesgailua
|
|-
|Tiritak
|
|}
 
* Osasun publikoak:
 
Azken urtean osasun guztiak igo dira, arazo lan konpontzeko ezinbestekoa da '''prebentzio estrategiak''' imptemateko kirol medikuntzan esker osasun publikoa hobetu dezakegu bizimodu '''osasun'''garriagoko sustapenaei bidez.
 
Area horretan gomendio nagusia ariketa fisiko segurua eta osasungarria praktikatzea da. Hau da, bere adina, sexu, baldintza fisiko edo osasuneko maila eta bizitza fisikoki aktiboari esker, gure bizitza kalitatea eta bizitza-itxaropena hobetzea.
 
Adibidez:
 
'''SEM''' fisikariak, Erresuma Batuan kokatuta daude. Bere lana da herri-osasuna eta herri-osasuneko medikuak jarduera fisikoaren sustapenari buruzko kontuen gainean aholkatzea.
 
* Organizazioak
 
* '''Kiroletako Medikuntzako (ACSM-etako) Amerikako ikastetxea'''.
 
1954an fundatu zen,ariketako eta munduaren osasuneko antolaketa zientifiko zabalen eta irtenenen bat da. 45.000 kide baino gehiago aurkezten
 
ditu.
 
'''Kiroletako edikuntzarako Amerikako gizarte Ortopedikoa (AOSSM)'''.
 
Kiroletako sendagaiaren irakaspeneko munduko liderra, ikerketa, komunikazioa eta adiskidetasuna da. 1972an fundatu zen, gizarte hau kirurgialari ortopedikoetako eta kiroletako medikuntzan aritutako osasuneko beste profesional batzuetako nazioarteko antolaketa da.
 
* Esparru horietako profesionalen betebeharrak
 
Medikuen  betebeharrak dira:
 
-Pazienteari zain egotea.
 
-Bere osasuna nola dagoen eta txarto badago, ikustea eta zaintzea.
 
-Berarekin hitz egitea, hau da esatea zer betebehar egin behar duen bere osasuna ondo egoteko.
 
* Ariketako sendagaia
 
Medikuntzak funtsean kirolekoa baino funtsezko helburu bera du, lortzea osasun-arazoekin, pertsonek ariketa fisikoa erabil dezatela bere bizi-kalitatea, bizimodu egokitik aurrera, hobetzeko.
 
-Jarduera fisikoaren eta kirolaren onurak egiazta daitezke bezala talde desberdineko populazio desberdinengan: umeak, heldu, zaharrak, gaixo kardiobaskularrak edo ez, minbizi-gaixoak sartuz.. Kontatutako salbuespenetan izan ezik, ariketa fisikorik ez da egin behar, bada halako kasuetan estres metaboliko, fisiko-kimiko, biokimikoa, neuro-hormonala, biomekanikoa ariketa produzitzen duela, ondorio serioak izan ditzake. Paziente kardiakoak, hala ere, programa-mota honen lehenago mendean jar daitezke eta ebakuntza kirurgikoen, edo pairatzen dutenen ondoren entitate oste muskularrak, eta haurdunaldiko emakumeak eta guzti.
 
-Foresight5 Zientziaren Gobernuaren Ordezkaritzak igorritako txostenak, 2007ko urriaren 17an, nabarmendu zituen bizitza sedentarioa hein handi batean izaten jarraitzen duen nazioko osasun eta ekonomikoak kostu eutsezinak. Aurrez ikusten da jardueragabetasuneko areagotutako kostuak izango direla 2050eko urteko 10 bilioi liberatako eta sozietatera eta 49.9 bilioi dolarrekiko enpresetara kostu zabalenetako. Jardueragabetasun fisikoak halabeharrez eramaten du osasun txarrera eta inpaktuagatik ordaintzeko kostua eutsezina izango dela geroaldian aurrez ikusten da. Mediku trebeko inongo talde existenterik ez dago trebetasunekin eta erronka horri aurre egiteko alderdi nahikoarekin hornituta.
 
-Osasun-erreminta bezala ariketa kontzeptua garrantzi asko lortzen ari da. SEM-eko medikuak paziente medikoen komorbilitateak ebaluatzeko gai dira, ahalegin-probak egiten dituzte ere eta ariketa-agindu bat eskaintzen dute, motibazio-programa batekin eta ariketa-klaseekin batera.
 
* Ikasketa prozezuak
 
Ariketa fisikoa agintzeko '''hurrengo pausoak''' kontuan hartzen dira:
 
• '''Ariketa mota:''' aerobikoa, anaerobikoa, continuoa, handiena, tarteak, azpihandiena.
 
• '''Iraupena''', hau da, ariketa jasaten duen pertsonarekin ados denbora egokian; eragozpen kardiobaskularrekin banako batek egokitzapen fisikoa lor dezala, 30 ariketa-minutuko programa bat jasan behar du gutxienez.
 
• '''Intentsitatea''', zenbat maiztasun kardiakotaraino landuko da ariketan zehar.
 
• '''Maiztasuna''', zenbat aldi egingo da aste bakoitzeko ariketa.
 
• '''Seinaleak eta kontraindikazioak''', ariketa fisikoa sustapena eta osasunaren aurkako prebentzioan esanda dago, batez ere kardiobaskularra, muskuluesquelétikoa, buruko metabólika.
 
* Biografia
 
<nowiki>https://es.wikipedia.org/wiki/Medicina_deportiva</nowiki>
 
<nowiki>http://www.galenusrevista.com/La-Medicina-Deportiva-en-la.html</nowiki>
 
<nowiki>http://medicablogs.diariomedico.com/normapernett/?p=563</nowiki>
 
<nowiki>http://www.profesiones.com.mx/medicina_deportiva.htm</nowiki>
 
{{medikuntza zirriborroa}}
Anonymous user