«Friedrich Fröbel»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
No edit summary
No edit summary
{{Biografia_infotaula_automatikoa}}
'''Friedrich Wilhelm August Fröbel''' ([[Oberweissbach]], [[Turingia]], [[Alemania]], [[1782]]ko [[apirilaren 21]]a - [[Marienthal]], Alemania, [[1852]]ko [[ekainaren 21]]a) pedagogoa izan zen, ezaguna adin txikiko [[haur hezkuntza|haurren hezkuntzari]] buruzko teoria garatu zuelako, ''[[kindergarten]]'' edo [[haurreskola]] kontzeptua garatu zuelako, eta hainbat forma geometrikotako [[Fröbel jostailuak]] diseinatu zituelako. [[Johann Heinrich Pestalozzi]]ren eragin handia jaso zuen, eta haur bakoitzaren berezitasuna eta horretara egokitu beharra nabarmendu zituen; aldi berean, langileen haurren hezkuntzaz biziki arduratu zen. Oro har, pedagogia [[humanismo]]z osatzearen aitzindaritzat jo izan da, eta ''[[erromantizismo]]aren pedagogoa'' ere deitu izan zaio.
 
== BiografiaBizitza ==
'''Friedrich Wilhelm August Fröbel''' <ref>{{Erreferentzia|izenburua=Federico Froebel - EcuRed|hizkuntza=es|url=https://www.ecured.cu/Federico_Froebel|aldizkaria=www.ecured.cu|sartze-data=2018-03-29}}</ref>Turingiako eskualde batean jaio zen(Alemaniako estatu zaharrean), Oberweissbach-eko herrixkan, 1782ko apirilaren 21ean. Sei anai-arrebako txikiena izan zen, bere aita artzain protestantea zenzuen, eta bere ama jaiotzetik bederatzi hilabetera hil zenzitzaion. Ikasi zuen bere jaiotze-herrian: matematiketa, [[geometria]] eta idazten. 1792an bere osabarekin bizi izan zen Stadt-ilm-ean hirian, eta eskola formalera joan zen.<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Federico Froebel - EcuRed|hizkuntza=es|url=https://www.ecured.cu/Federico_Froebel|aldizkaria=www.ecured.cu|sartze-data=2018-03-29}}</ref>
 
1797ko udan bere aitak basozain-ofizioa lanbidea ikastera bidali zionzuen, eta natura ikasteaikertzea bere bizitzarenbizitzako lehentasuna bihurtzenbihurtu dazen. Denbora horretan topografia ikastenikasi duzuen, geometria, eta lurrak ebaluatzeraebaluatzea.
 
18 urterekin sartzensartu dazen mineralogia eta [[matematika]] ikastera Jena-koJenako unibertsitatean,Unibertsitatean. biBi urte geroago, basozain-ofiziora itzultzenlanbidera daitzuli Bamberg-enzen Bambergen. 18041804an Froebel-enFröbelek Frankfurteko Unibertsitatean arkitektura urte bat ikastenikasi duzuen, eta urteurtebete bat pasa eta gerogeroago Frankfurteko AntónAnton Gruner-enGrunerren eskolan erakustenirakasten hastenhasi dazen. GrunerenGrunerren iruzkinek berekin ekarrita, Froebel-ekFröbelek [[Johann Pestalozzi-]]ren ideiak aurkitzenezagutu dituzituen, Suitzara bidaiatzenbidaiatu duzuen, eta harekin lan egitenegin duzuen, [[Yverdon-]]en. Denboraldi horretan zehaztenzehaztu duzuen bere bokazioa maisuamaisu eta filosofoafilosofo izatea dela.
 
1811 Froebel-ekFröbel Gotinga-ko[[Gotingako UnibertsitateraUnibertsitate]]ra sartzensartu dazen, eta Filosofia ikastenikasi du,zuen. bostBost urte geroago Froebel-ek Griesheim-eko Keilhau mugiarazten duen, Alemaniako heziketa-Institutu institutu unibertsala sortzensortu duzuen.
 
<!--ZUZENDU GABE ULERTEZINA DEN ETA ARGITARATU EZIN DEN ZATIA
 
Haurtzaroko hezitzaileko alderdi zehatzak lortu zituen Gotinga-ko (1811tako) eta Berlingo (1812tako) unibertsitateetatik eta [[Napoleondar Gerrak|Napoleone]]<nowiki/>n (1814ren) kontrako kanpainaren itzulerara pauso laburraren atzean, halako familiaren zirkunstantzia batzuek bost ilobako heziketan hartzera eraman zutenean. Comenius-eko Ama-Eskolatik Inspirazioa Hartuz, Keilhau Instituto General Alemán sortu zuen hala ere, oso goiz gainbehera etorri zen Heziketako (1816tako).
1826 Froebel-en " Gizakiaren heziketa" bere lana argitaratzen du, guztiz geometriko, matematikako eta logiketako 500 zurezko irudiaz konposatutako lana.
 
1837 Froebel-en [[Kindergarten Cop|kindergarten]] bat ezartzen du Bad Blakenburg-en, Turingian, Alemanian. Eskola honetan lantzen zen jokoekin, kantekin, istorioekin eta eskulanekin. 1840an Gutenberg-en inprimategiaren asmaketako laurehun urteetan ospatzeko, Froebel-ek Alemaniako Kindergaten unibertsala botatzen du. 1843an argitaratzen da “Amaren Kantuak” bere liburua, lehen bizitza-hilabeteetatik estimulatzea umeen zentzumenak bilatzen duten kantetako saila direna. Hurrengo hamar urteetan sortzen dira Alemania osoko berrogeita lau kindergartens baino gehiago eta Mariethal-eko maisu gaitze zentroa.-->
 
== Pedagogia ideiak ==
== Bere pedagogiaren ideak: ==
{{commonskatzuzendu}}
-* Ikaslea tratatu behar dute bere Jainkoaren seme duintasunaren arabera eta ulermen-giroaren eta askatasunaren barruan.
-* Irakaslea ikaslea osotasunean errespetatzera behartuta dago.
-* Hezitzaileak agertu behar da, esku malgu, baina irmoarekin, dizipulua gidatzen duen gidari eskarmentudun eta lagun fidela bezala. Ez da gidari bat soilik, baizik eta heziketako subjektu aktiboa ere: ematen du orientazioa jasotzen duela, baina askatasuna uzten du, nahiz eta jarduera proposatu.
-* Maisuak gizakiaren garapen gradu desberdinak ezagutu behar ditu bere zeregina arrakastarekin burutzeko: haurtzaroa,  gaztaroa,nerabezaroa eta heldutasuna.
 
Egile hau kontuan hartzen dute garapen genetikoko defendatzaile bezala, sostengatzen du haurrak bere etapa guztietan eboluzionatzen duela: [[haurtzaroa]], haurtzaroa, pubertaroa, nerabezaroa eta [[heldutasuna]]. Hauek guztiak bezain garrantzitsuak dira, haietako bakoitzean, ikasketa desberdinetak egiten baitute. Fröbel-ekFröbelek umeen heziketa planteatzen du hiru operazio-tipotan. Hauek dira:
- Irakaslea ikaslea osotasunean errespetatzera behartuta dago.
 
* Ekintza, jarduerak.
- Hezitzaileak agertu behar da, esku malgu, baina irmoarekin, dizipulua gidatzen duen gidari eskarmentudun eta lagun fidela bezala. Ez da gidari bat soilik, baizik eta heziketako subjektu aktiboa ere: ematen du orientazioa jasotzen duela, baina askatasuna uzten du, nahiz eta jarduera proposatu.
* Jokoa, jokoak.
* Lana, zereginak.<ref>{{Erreferentzia|izena=Iván Pérez|abizena=Miranda|izenburua=Principales pensadores de la educación infantil|hizkuntza=es|data=2015|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/libro?codigo=683271|sartze-data=2018-03-29}}</ref>
 
Lehen hezitzailea da jostailuari eta jarduerari ludikoaria garrantzia ematen diena. Fröbel-ekFröbelek, jokoaren bitartez, umeek gauzen esanahia ikasten dutela pentsatzen du. Eraikuntza-blokeak lantzen ditu, objetuobjektu guztiak bere sormena garatu ahal duelako.
- Maisuak gizakiaren garapen gradu desberdinak ezagutu behar ditu bere zeregina arrakastarekin burutzeko: haurtzaroa,  gaztaroa,nerabezaroa eta heldutasuna.
 
Egile hau kontuan hartzen dute garapen genetikoko defendatzaile bezala, sostengatzen du haurrak bere etapa guztietan eboluzionatzen duela: [[haurtzaroa]], haurtzaroa, pubertaroa, nerabezaroa eta [[heldutasuna]]. Hauek guztiak bezain garrantzitsuak dira, haietako bakoitzean, ikasketa desberdinetak egiten baitute. Fröbel-ek umeen heziketa planteatzen du hiru operazio-tipotan. Hauek dira:
 
• Ekintza, jarduerak.
 
• Jokoa, jokoak.
 
• Lana, zereginak.<ref>{{Erreferentzia|izena=Iván Pérez|abizena=Miranda|izenburua=Principales pensadores de la educación infantil|hizkuntza=es|data=2015|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/libro?codigo=683271|sartze-data=2018-03-29}}</ref>
 
Lehen hezitzailea da jostailuari eta jarduerari ludikoaria garrantzia ematen diena. Fröbel-ek, jokoaren bitartez, umeek gauzen esanahia ikasten dutela pentsatzen du. Eraikuntza-blokeak lantzen ditu, objetu guztiak bere sormena garatu ahal duelako.
 
Egile honen ekarpen nagusiak hurrengoak izan ditzake:
 
* Heziketa beharrezkoa da, lehen bizitza-urteetatik.
* Haurra ona da izatez.
 
* Emakumeen papera garrantzitsua da umeen heziketan.
• Haurra ona da izatez.
* Fröbel lehen pedagogoa izan zen curriculum malgua garatzean (askatasuna, ekimena, etab.).
 
* Lehentasuna jokoa eta jarduera da.
• Emakumeen papera garrantzitsua da umeen heziketan.
 
• Fröbel lehen pedagogoa izan zen curriculum malgua garatzean
 
(askatasuna, ekimena, etab.).
 
• Lehentasuna jokoa eta jarduera da.
 
== BibliografiaErreferentziak ==
{{erreferentzia_zerrenda}}
<references />
 
{{bizialdia|1782ko|1852ko|Frobel, Friedrich}}