«Friedrich Fröbel»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
(+biografia infotaula automatikoa, +bizialdia)
No edit summary
{{Biografia_infotaula_automatikoa}}
 
== Biografia ==
'''Friedrich Wilhelm August Fröbel''' ([[Oberweissbach]], [[Turingia]], [[1782]]ko [[apirilaren 21]]a - [[Marienthal]], [[1852]]ko [[ekainaren 21]]a) alemaniar pedagogoa izan zen, ezaguna adin txikiko [[haur hezkuntza|haurren hezkuntzari]] buruzko teoria garatu, ''[[kindergarten]]'' edo [[haurreskola]] kontzeptua garatu eta forma geometriko desberdinetako [[Fröbel jostailuak]] diseinatzeagatik. [[Johann Heinrich Pestalozzi]]ren eragin handia jaso zuen eta haur bakoitzaren berezitasuna eta horretara egokitu beharra nabarmendu zituen; aldi berean, langilegoaren haurren hezkuntzaz biziki arduratu zen. Oro har, pedagogia [[humanismo]]z osatzearen aitzindaritzat jo izan da eta [[erromantizismo]]aren pedagogoa ere deitu izan zaio.
'''Friedrich Wilhelm August Fröbel''' <ref>{{Erreferentzia|izenburua=Federico Froebel - EcuRed|hizkuntza=es|url=https://www.ecured.cu/Federico_Froebel|aldizkaria=www.ecured.cu|sartze-data=2018-03-29}}</ref>Turingiako eskualde batean jaio zen(Alemaniako estatu zaharrean), Oberweissbach-eko herrixkan, 1782ko apirilaren 21ean. Sei anai-arrebako txikiena izan zen, bere aita artzain protestantea zen eta bere ama jaiotzetik bederatzi hilabetera hil zen. Ikasi zuen bere jaiotze-herrian: matematiketa, [[geometria]] eta idazten. 1792an bere osabarekin bizi izan zen Stadt-ilm-ean eta eskola formalera joan zen.
 
1797ko udan bere aitak basozain-ofizioa ikastera bidali zion eta natura ikastea bere bizitzaren lehentasuna bihurtzen da. Denbora horretan topografia ikasten du, geometria eta lurrak ebaluatzera.
{{commonskat}}
 
{{biografia zirriborroa}}
18 urterekin sartzen da mineralogia eta [[matematika]] ikastera Jena-ko unibertsitatean, bi urte geroago basozain-ofiziora itzultzen da Bamberg-en. 1804 Froebel-en Frankfurteko Unibertsitatean arkitektura urte bat ikasten du eta urte bat pasa eta gero Frankfurteko Antón Gruner-en eskolan erakusten hasten da. Gruneren iruzkinek berekin ekarrita, Froebel-ek Johann Pestalozzi-ren ideiak aurkitzen ditu, Suitzara bidaiatzen du eta harekin lan egiten du, Yverdon-en. Denboraldi horretan zehazten du bere bokazioa maisua eta filosofoa dela.
 
1811 Froebel-ek Gotinga-ko Unibertsitatera sartzen da eta Filosofia ikasten du, bost urte geroago Froebel-ek Griesheim-eko Keilhau mugiarazten duen Alemaniako heziketa-Institutu unibertsala sortzen du.
 
Haurtzaroko hezitzaileko alderdi zehatzak lortu zituen Gotinga-ko (1811tako) eta Berlingo (1812tako) unibertsitateetatik eta [[Napoleondar Gerrak|Napoleone]]<nowiki/>n (1814ren) kontrako kanpainaren itzulerara pauso laburraren atzean, halako familiaren zirkunstantzia batzuek bost ilobako heziketan hartzera eraman zutenean. Comenius-eko Ama-Eskolatik Inspirazioa Hartuz, Keilhau Instituto General Alemán sortu zuen hala ere, oso goiz gainbehera etorri zen Heziketako (1816tako).
 
1826 Froebel-en " Gizakiaren heziketa" bere lana argitaratzen du, guztiz geometriko, matematikako eta logiketako 500 zurezko irudiaz konposatutako lana.
 
1837 Froebel-en [[Kindergarten Cop|kindergarten]] bat ezartzen du Bad Blakenburg-en, Turingian, Alemanian. Eskola honetan lantzen zen jokoekin, kantekin, istorioekin eta eskulanekin. 1840an Gutenberg-en inprimategiaren asmaketako laurehun urteetan ospatzeko, Froebel-ek Alemaniako Kindergaten unibertsala botatzen du. 1843an argitaratzen da “Amaren Kantuak” bere liburua, lehen bizitza-hilabeteetatik estimulatzea umeen zentzumenak bilatzen duten kantetako saila direna. Hurrengo hamar urteetan sortzen dira Alemania osoko berrogeita lau kindergartens baino gehiago eta Mariethal-eko maisu gaitze zentroa.
 
== Bere pedagogiaren ideak: ==
<references />{{commonskat}}
- Ikaslea tratatu behar dute bere Jainkoaren seme duintasunaren arabera eta ulermen-giroaren eta askatasunaren barruan.
 
- Irakaslea ikaslea osotasunean errespetatzera behartuta dago.
 
- Hezitzaileak agertu behar da, esku malgu, baina irmoarekin, dizipulua gidatzen duen gidari eskarmentudun eta lagun fidela bezala. Ez da gidari bat soilik, baizik eta heziketako subjektu aktiboa ere: ematen du orientazioa jasotzen duela, baina askatasuna uzten du, nahiz eta jarduera proposatu.
 
- Maisuak gizakiaren garapen gradu desberdinak ezagutu behar ditu bere zeregina arrakastarekin burutzeko: haurtzaroa,  gaztaroa,nerabezaroa eta heldutasuna.
 
Egile hau kontuan hartzen dute garapen genetikoko defendatzaile bezala, sostengatzen du haurrak bere etapa guztietan eboluzionatzen duela: [[haurtzaroa]], haurtzaroa, pubertaroa, nerabezaroa eta [[heldutasuna]]. Hauek guztiak bezain garrantzitsuak dira, haietako bakoitzean, ikasketa desberdinetak egiten baitute. Fröbel-ek umeen heziketa planteatzen du hiru operazio-tipotan. Hauek dira:
 
• Ekintza, jarduerak.
 
• Jokoa, jokoak.
 
• Lana, zereginak.<ref>{{Erreferentzia|izena=Iván Pérez|abizena=Miranda|izenburua=Principales pensadores de la educación infantil|hizkuntza=es|data=2015|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/libro?codigo=683271|sartze-data=2018-03-29}}</ref>
 
Lehen hezitzailea da jostailuari eta jarduerari ludikoaria garrantzia ematen diena. Fröbel-ek, jokoaren bitartez, umeek gauzen esanahia ikasten dutela pentsatzen du. Eraikuntza-blokeak lantzen ditu, objetu guztiak bere sormena garatu ahal duelako.
 
Egile honen ekarpen nagusiak hurrengoak izan ditzake:
 
• Heziketa beharrezkoa da, lehen bizitza-urteetatik.
 
• Haurra ona da izatez.
 
• Emakumeen papera garrantzitsua da umeen heziketan.
 
• Fröbel lehen pedagogoa izan zen curriculum malgua garatzean
 
(askatasuna, ekimena, etab.).
 
• Lehentasuna jokoa eta jarduera da.{{biografia zirriborroa}}
 
{{bizialdia|1782ko|1852ko|Frobel, Friedrich}}
Anonymous user