«Dohaintza-kontratu»: berrikuspenen arteko aldeak

Zuzenketak
t (izenburu aldaketa, zuz)
(Zuzenketak)
 
== Izaera juridikoa ==
Aurreko kontzeptuari jarraiki, ezinbestekoak diren hiru ezaugarri azpimarratu behar dira dohaintzaren inguruandohaintzan:
 
1.     Nagusitasuneko kontratu eskualdatzailea da.
2.     Doako kontratu bat da.
 
3.     Emaileak, bere ondarean oraingo momentuan duena bakarrik eman daitekedezake.
 
Dohaintza, kontratu unilaterala da, obligazioak dohaintza emailearen esku bakarrik daudelako: Alderdi bakar bat gelditzen da obligazioaren menpe, bestea ez dagoelarik obligazio horri lotua.
 
Dohaintzak berehalako ezaugarri bezala aurkezten du kontratu unilaterala izatea,; baita ere, egintza juridiko bilaterala izatea ere, kontratu tipo guztiak horrelako egintzak baitira, bi edo borondate gehiago eskatzen dituztenakdituztelarik.  
 
Aurrekoa argituz, ikusi beharko da dohaintza, kontratu bat baino, eskuzabaltasun bat den.
 
Eskuzabaltasuna da egintza bat, zeinetan pertsona batek beste bati, abantaila edo etekin material edo ekonomiko bat ematen dion. Beraz, esan daiteke dohaintza liberazio espezie bat dela, azkenean dohaintzan gauzaren edukitzaren transmisioa dagoelako funtsezko baldintza bezala.
 
Dohaintzan beraz, egilearen ondarea pobretzen da, hartzailearen ondarea aberasten den heinean. Aberaste horren kausa izango da haren ondarea gutxitzea. Hortaz, dohaintzan ez da gertatzen, beste dohaineko negozioetan gertatzen den bezalaxe, alderdi batek abantaila lortzea beste alderdiaren ondarearen aktibotik ezer erauzi gabe —adibidez, mandatua dohainekoa denean—, baizik eta, beste baten alde gauzatzen den xedapena izango da, alderdi bat aberasten duena, beste alderdia pobretzen duen moduanbitartean. Beraz, dohaintza bat egin ahal izateko kontratua dohainekoa izan behar dadu.
 
Doako kontratua ematen da, grabamenak alderdietako batek bere gain hartzen dituenean, eta irabaziak beste alderdiaren aldekoak diren bitartean,. berazBeraz, esan dezakegu dohaintza kontratua doakoa dela. Doakotasunaren ideia honek ez du galarazten kontratu honek eman ditzakeen mota desberdinen artean bereizketa ematea, dohaintza garbi eta sinpleak egon daitezke batetik, eta bestetik kostubidezko dohaintzak. Dohaintza sinplea da, dohaintza-hartzaileak hartako onarpenekoak baino baldintza handiagoak eskatu gabe, emandako gauzaren jabetza lortzen duen huraduenean; ordea, kostubidezko dohaintza karga batzuk dohaintza-hartzaileari inposatuz egiten den hura da.
 
== Dohaintzaren elementuak ==
'''B) Objektua'''
 
Dohaintza kontratuaren helburu zuzena, alderdien artean eskubide eta obligazioak sortzea da,: dohaintza-hartzailearen eskubideak dohaintzan emandako gauzaren gainean eta dohaintza-emaileak obligazioa dauka gauza horren jabetza dohaintzan emateko.
 
Dohaintza-emailearen obligazioko objektuak edo kontratuko zeharkako objektuak, prestazio positibo bat suposatzen du: gauza baten ematea.
 
Kontratuko objektu materiala, dohaintzak barne hartzen dituen ondasunak dira.
 
Legedi zibil batzuetan, kalitatea eta kantitateari buruzko erregelak aurkitzen dira, dohaintzaren materia edo objektua izan daitezkeenak:
'''A) Gaitasuna'''
 
Dohaintzak egiteko, kontratatzeko gaitasuna eta gauza xedatzeko ahalmena izan behar dueladu dohaintza-egileak. Halaber, ezgaituen eta emantzipatu gabeen-gabeko adin txikikoen ordezkari legalek horien izenean egin ahalko dituzte dohaintzak, beti ere beharrezkoa den baimen judizialak ezartzen dituen betebeharrei jarraiki.
 
Dohaintza onartzean, aldiz, egintza juridiko bat denez, ulertzeko gaitasun naturala galdatzen da. Adimen horren faltan, ordezkari legalek onartu beharko dute dohaintza. Hala, deusezak izango dira dohaintzak onartzeko bereziki ezgaituta dauden pertsonen alde egindako dohaintzak, nahiz eta tartean jarritako pertsona baten alde eginak egon, edo beste kontratu baten itxurapean eginak egon.
 
'''B) Forma'''
 
Dohaintza kontratua “idatziz edo ahoz egin daiteke” ondasunak higigarriak edo higiezinak diren kontuan hartuz, baita ere kontuan hartuz ondasun higigarriak duen balioa. Beraz, kontratua formala edo hitzartua izan daitekeelarikdaiteke.
 
Ondasunak higigarriak diren kasuetan, arauak hurrengoak dira:
* Bere balioa kopuru txikiagokoa bada, dohaintza ahozkoa eta hitzartua izango da.
* Balioak kopuru txikiatxikiagoa gainditzen badu baina kantitate handiagora ez bada igotzen, dohaintza idatziz egin behar da.
* Batez besteko balioa gainditzen badu, dohaintza eskritura publiko bitartez egingo da.
Ondasun higiezina ematen bada dohaintza, lege zibil batzuetan, bere salmentarako legeak eskatzen duen forma berean egingo dela ezartzenbeharko da.
 
Espainiar ordenamenduan ezinbestekoa izango da eskritura publikoa egitea, nahiz eta onarpena beste eskritura publiko batean jasotzea posible izan. Hala bada, dohaintza-egilea  bizi den bitartean egin beharko da; hari jakinarazi beharko zaio eta eginbide horren idatz-oharra bi eskrituretan jaso beharko da. Era berean, hala dagokionean, eskrituran adierazi beharko da dohaintza-hartzaileak jasan beharreko kargak zein diren.
 
== Ezaugarriak ==
'''Kontratu nagusia:''' kontratu nagusia da, ez baitu dependentziarik beste kontratu batekiko existitzeko.
 
'''Adostasunezkoa:''' dohaintza-hartzailearen onarpenik gabe ez da existitzen kontratua. Onarpen horrek, bi alderdien artean adostasuna sortu deladuela suposatzen du. Adostasunak, objektu eta kausarekin batera, kontratua sortzen dutenakdute.
 
'''Aldebakarrekoa:''' obligazio nagusia dohaintza-emailearena da, hauobligazioa izanik dohaintzan emandako gauza entregatzea.
 
'''Doakoa:''' dohaintzaren esentzia da, dohaintza-emailearen ondarea pobretzen dadela hartzailearena aberasten delarik. Honekin batera doa elementu psikologiko bat, atsegin izateko borondatea.
 
'''Hasiera batean atzeraezina:''' printzipioz ezin da eman eta gero hura gorde. Kode guztiek ez dute definitzen atzeraezin bezala, badaudelako salbuespenak. Hala ere, kasu tasatuak izaten dira, nolabait justifikatuak, horregatik esaten da printzipioz atzeraezina dela.
'''Formala:''' zenbait formalitate bete behar dira kontratua egin ahal izateko, adibidez, higiezin baten dohaintza egitean eskritura publikoan egin behar izatea.
 
Kontratu honen beste ezaugarrietako bat, dohaintza-emailea ez dadela ebikzioaren erantzule izango, ez bada behartu horretara edo dohaintza karga batekin badator.
 
== Efektu juridikoak ==
Dohaintzaren berezko efektua da dohaintza-egilea pobretzea eta hartzailea  aberastea.  Horrez  gainera,  honako  efektu  hauek  ere ager daitezke dohaintzan:<ref>{{Cite book|hizkuntza=es|izenburua=Derecho de obligaciones y contratos. Segunda edición (2013)|urtea=|abizena=A. Navarro Mendizábal|izena=Íñigo|orrialdeak=513-514|orrialdea=|argitaletxea=CIVITAS, Thomson Reuters|ISBN=}}</ref>
 
1.- Dohaintza-hartzaileak gauza hirugarren baten aurrean galtzekotan, edo gauzak ezkutuko akatsak baditu, dohaintza-egilea ez da saneamendua egitera behartua egongo. Hala ere, dohaintza-hartzailea subrogatu egiten da dohaintza- emaileari ebikzio kasuan dagozkion eskubide eta akzio guztietan.
 
2.- Dohaintza-hartzaile bat baino gehiago dagoen kasuetan, ez da haien artean gehiagotze-eskubiderik izango; beti ere, baldin eta dohaintza- egileak ez badu beste gauza bat zehazten, dohaintza ezkontideen alde eginda ez  badago eta,  kasu horretan, dohaintza-egileak kontrakorik xedatu ez badu.
 
3.- Dohaintza-egilearen zorrak ordaintzeko beharrari dagokionez, dohaintza-hartzaileak ordaindu behar  izateko, beharrezkoa da esanbidez horrela ituntzea. Bidenabar, beste gauzarik adosten ez den bitartean, ordaindu beharreko zor bakarrak dohaintza egin aurretik dohaintza-hartzaileak zituenak izango dira.
 
Kasu horietan, dohaintza modalaren aurrean egongo gara; dohaintza-hartzaileak bere gain hartzen du zorrak ordaintzeko karga, beti ere dohaintza-egilearen hartzekodunak ados baldin badaude.
* '''Dohaintza garbia:''' termino absolutuetan ematen den hura da.
* '''Baldintzazko dohaintza:''' gertaera zalantzagarriaren mende dagoena da.
* '''Ordain gisa emandako dohaintzak:''' emaileak jasotako zerbitzuak kontuan hartuta egiten den hura da. eta honekHonek legezko akzioa du hura eskatzeko. Dohaintzak zerbitzuaren zenbatekoa beti gainditu beharbeharko du.
* '''Karguarekiko dohaintza edo modua, dohaintza modala:''' dohaintza-hartzaileari karga inposatzea da edo hirugarren baten alde egindako dohaintzarako prestazioren kontra bezala.
* '''Dohaintza mortis causa:''' termino batera etenda badadagoena, emailearen heriotzara, eta gehienetan legatura edo jaraunspenera parekatzen den hura. Testamentu bezala dohaintza egintzak baliozkoa izan behar du; kontrakoa gertatzen bada ez ditu efektuak izango.
* '''Ezkontideen arteko dohaintza:''' ezkontide batek bestearen  alde egiten duen hura da, ordenamendu batzuetan (argentinarra, adibidez) debekatuta dagoena.
* '''Ezkontzaren aurreko dohaintzak (gazteleraz ''antenupciales'' edo latinez ''propter nuptias''):''' etorkizuneko ezkontideen artean egindako horiek dira edo hirugarren baten aurrez ikusitako ezkontza aintzakotzat hartuz.
 
=== Frantzia ===
Frantziako ''Code Civile''ko 1075 eta 1076 artikuluetan arautzen da<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Code civil - Article 1075|hizkuntza=fr-FR|url=http://www.codes-et-lois.fr/code-civil/article-1075|aldizkaria=www.codes-et-lois.fr|sartze-data=2018-03-17}}</ref>.
 
Dohaintza notario aurrean egin beharko da. Hala ere, zenbait ondasun higigarrien kasuan (adibidez, dirua), eskuz egin daiteke. Ez da nahastu behar dohaintza eta legatua. Legatuan, testamentu bidez bizirik dagoen bitartean doainik ondasun batzuk transmititzen dira, baina indarrean sartuko da bakarrik pertsona hiltzerakoan.
 
=== Portugal ===
13

edits