«Izotz gaineko abiadura-patinaje»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
(kanpo loturak testutik kendu eta zuzenketak)
{{erreferentzia falta}}
'''Izotz gaineko abiadura-patinajea''' edo '''izotz gaineko abiadurako irristaketa''' abiadurako izotz-pista obalean izotz-irristailu gainean hainbat distantziatako lasterketak egitean datzan neguko kirola da. Hiru motako txapelketak egiten dituzte: pista luzeko abiadura-patinajea, pista laburreko abiadura-patinajea eta maratoiko abiadura-patinajea. Nazioarteko Irristaketa Batasunak antolatzen du eta Chamonixko Neguko Olinpiar Jokoetan estreinatu zen.
 
1892an sortu zen federazio internazionala, negu kiroletatik lehena. KiroKirol modalitate oso ezaguna duguhaudugu hau, herbeerakHerbehereak, hegoHego-korean eta baita norbegianNorvegian ere. Nahiz eta, oso postu ona duten ere munduko rankingean, canadaKanada, Estatu Batuak, Alemania, Italia, JaponJaponia,Russia Errusia eta KazahistanekKazakhstanek. Munduko txapelketako zirkuitozirkuitu bat dago, estatu hauetako bitan beti lasterketak eginez, eta hirugarren bat urtero Thilaf izotz pistan (Herenveen, herbeherakHerbehereak).1892an sortu zen federazio internazionala, negu kiroletatik lehena. Kiro modalitate oso ezaguna duguhau, herbeerak, hego-korean eta baita norbegian ere. Nahiz eta, oso postu ona duten ere munduko rankingean, canada, Estatu Batuak, Alemania, Italia, Japon,Russia eta Kazahistanek. Munduko txapelketako zirkuito bat dago, estatu hauetako bitan beti lasterketak eginez, eta hirugarren bat urtero Thilaf izotz pistan (Herenveen, herbeherak).
 
== Deskripzioa ==
 
=== ISU ===
XIX.mendean hasi ziren antolatutako abiadura patinajearen lasterketak. 1884an, Norvegiako Axel Paulsen Munduko Abiadura patinajeko Amateur txapeldun bezala goraipatu zen, hainbat lasterketa irabazi ondoren AEB-etan. Bost urte geroago, AMsterdamen ospatu zen Munduko I. txapelktatxapelketa, RussiaErrusia, AEB, Britania Handiko eta Herbeheretako lastekariekin. ''Internationale Eislauf Vereinigung'', edo International Skating Union, 15 naziotako pertsonak sortu zuten Scheveningenen 1892an, neguko kiroletako lehen federazio internazionala bilakatuz. Ordurarte Herbeeretako federazio edo asoziazio batek antolatzen zituelarik txapelketak. Bertan hasi ziren, distantzia et neurri desberdinetako lasterketa eta pistak arautzen, honela pista motzeko eta luzeko neurri desberdineko lasterketak desberdinduz. Txapelketan egun haietan amateurrentzat ziren, orduan bizi ziren amateur eta profesionalizazio prozesuaren gatazkak medio, beraz, profesionala izanez gero ezin zenuen parte hartu, honen adibide dugu, 1904ean Peter Sinnerud-en irabasi zuen munduko txapelketaren deskalifikazioa profesionalismoa auziperatuz. Munduko eta distantzia ezberdinetako munduko errekorrak 1891an hasi ziren neurtzen, honek ekarri zuen, munduko errekorraren apurketa azkar eta handia denbora gutxian, nahiz eta 1894 tik aurrera jada ikusten dugu hurrengo errekorrak hobetzea gero eta gehiago kostatu dela, adibidez, 5000 metroko Jaap Edenen errekorra 1894ean Europako Hamar txapelketan lortu zuena 1894ean 17 urtez egon zen apurtu gabe.
 
=== Elfstedentocht ===