Ireki menu nagusia

Aldaketak

Oso gizon elizkoia bazen ere, [[Inkisizioa]]k Galileoren aurkako susmoa zuen. Berak idatzi zuenez “Jainkoaren agerpideak ez du miresgarritasun gutxiago Naturan, Liburu Santuetan baino”. Garai hartan, ordea, esaldi hori [[panteismo]]tzat har zitekeen.<ref name="elhuyar2"></ref> Bestalde, filosofo eskolastikoek [[Aristoteles]] eta [[Klaudio Ptolomeo|Ptolomeoren]] [[teoria geozentriko]]a defendatzen zuten, alegia [[Lurra]] unibertsoaren erdian dagoela, eta beste edozein teoria [[Biblia]]ren aurkakotzat hartzen zuten.
 
Teleskopioaren bidez egindako behaketak ez zetozen bat ptolomeotar sistema geozentrikoarekin, eta Galileo [[Nikolas Koperniko|Kopernikoren]] [[teoria heliozentriko]]aren alde azaldu zen. Baina [[1616]]an, ordea, Inkisizioak debekatu zion Kopernikoren teoria irakastea. Hurrengo bi hamarkadetan, Kopernikoren sistemaren aldeko arrazoiak landu zituen,<ref name="elhuyar2"></ref> eta [[1532]]an plazaratu zituen ''Elkarrizketak'' liburuan. Bere etsaiek [[Urbano VII.a]] aita santua liburuko pertsonaia batek irudikatzen zuela sinestarazi zuten eta, liburua debekatzeaz gain, Galileo presondegian sartzea lortu zuten.<ref name="elhuyar"></ref>
 
[[1633]]ko [[ekainaren 22]]an22an, Erromako Inkisizioak Galileoren aurkako epaia zabaldu zuen. 69 urte zituen eta makal zebilen; beraz, errukitzeko eskatu zion Inkisizioari. Tortura-mehatxua ezarrikoegin ziotela mehatxatu zutenzioten eta Galileok, mehatxu hori egiazkoa zelakoan zegoenez ([[Giordano Bruno1600]]. erre baitzutenurtean [[1600Giordano Bruno]]. urteanerre baitzuten, naturarenunibertsoaren teoria naturalistikoanaturalista bultzatu izanagatik), ElizakKopernikoren eskatuteoria zionarbuiatu guztiaegiten eginzuela zuen. Hortaz, bere lan guztiari ukozin egin zionzuen;<ref name="elhuyar2"></ref> are gehiago, bere teoriak bultzatuko zituen edonor salatuko zuela zin egin zuen. ''Elkarrizketak'' liburua ''[[Index Librorum Prohibitorum|Index Expurgatorius]]'' izeneko zerrendan sartu zuten, hots, [[Erromatar Eliza Katolikoa]]k debekatutako liburuen zerrendan; debekua [[1835]] arte egon zen indarrean. [[1992]]an [[Joan Paulo II.a]] aita santuak haren kontrako zigorra eta gaitzespena kendu zuen.
 
GalileoAdin espetxerahandia kondenatuzuenez ez zuten, bainapreso adina zela kausaeraman, eta bere etxean eduki zuten atxiloatxilotua, [[Arcetri]]ko eta [[Florentzia]]ko etxeetan. Horrezaz gainera, bere biideiak etxeetaneztabaidatzea, bileretan parte hartzea eta bisitak izatea debekatu zioten. Hernia mingarria zuenez, Florentziako sendagile batengana joateko baimena eskatu zuen; halabaina ereInkisizioak, Erromatikbaimena ukatuukatzeaz egin zioten etagain, berrirojakinarazi eskatuz gero,zion kartzelaratuko zutela jakinarazi.berriro Atxiloeskatzen zegoelarik,bazuen. gizarteDenborarekin harremanakzigorra uzteraarinduz behartujoan zuten:zen, ikerketaeta batzukazken egitenurteetan uzten[[Vincenzo zioten,Viviani]] baina zentsurapean.eta [[1638Evangelista Torricelli]]an itsuizan geratuzituen zenikasle. etaTorricellirekin Florentziakobatera etxeraidatzi mugitzekozuen baimenabere emanlanik ziotenhoberenetako bat, sendagileengandik''Discorsi hurbilagointorno egoteko.a ''Dialogo''due liburuanuove scienze'', [[Index Librorum Prohibitorum1638]]''an zerrendanargitaratu sartuzena. zuten,Urte hots,horretan [[Erromatarerabat Elizagaldu Katolikoa]]kzuen debekatutakoikusmena, liburueneta zerrendan,Florentziako [[1822]].etxera urtealdatzeko artebaimena indarreaneman izanzioten, zenasendagileengandik hurbilago egoteko.
 
359 urte geroago, [[1992]]. urtean [[Joan Paulo II.a]] aita santua desenkusatu zen eta liburuari debekua kendu zion.
 
== Lanak ==
28.375

edits