«Moctezuma Xocoyotzin»: berrikuspenen arteko aldeak

t
+barne lotura
tNo edit summary
t (+barne lotura)
|heriotza data= {{data|1520|6|29}}
}}
'''Moctezuma II.a''' edo '''Moctezuma Xocoyotzin''' ([[nahuatl]]ez: ''Motēcuhzōma Xōcoyōtzin''; [[1466]] aldean – [[1520]]ko [[ekainaren 29]]a) [[Tenochtitlán]]go bederatzigarren ''tlatoani'' (agintaria) izan zen eta [[1502]] eta 1520 artean gobernatu zuen. [[Inperio Aztekako konkista|Espainiarren konkista]] bere erregealdian hasi zen. Axayácatl Enperadorearen semea zen. Apaiz hautatu zuten eta 1502an bere osaba Ahuitzotl ordezkatu zuen gobernuan, oraingo Michoacánetik Tehuantepecera. Tehuantepeceko kapitala Tenochtitlan zen. Hiri handi honek, 1325ean laku batean sortua zenak, 1519an 100.000 biztanle zituen. Bere domeinuak egituratzeko asmoz, gobernu zentral indartsu bat sortu zuten eta zerga sistemak ordenatu zituen.
 
1518an Yucatanen kostaldean Juan de Grijalvaren presentziaz (Espainiako esploratzailea) konturatu ziren. Azteken subiranoak mezulariak bidali zituen eta atzerritarrei opariak bidali zizkien. Hernán Cortésen espedizioa bere ertzetan lehorreratu zenean, Moctezumak ez zuen izan problemarik hau Quetzalcoatl bezala identifikatzeko, eta 1519ko azaroan ospatsuki Tenochtitlanen jaso zuen, eta opari baliotsuz estali. Halere, egun gutxi batzuen ostean, Cortés, bere gizonen eta beronen bizitzaz kezkatuta, enperadorearen menpe baitzeuden, mugimendu ausart batez, Moctezuma preso hartu zuen eta haren jabe egin. Baita [[Inperio Aztekako konkista|bere inperioarena ere]].