«Grenada»: berrikuspenen arteko aldeak

677 bytes added ,  Duela 3 urte
ez dago edizio laburpenik
t
| bertako_izen = Grenada
| bandera_irudi = Flag of Grenada.svg
| armarri_irudi = Coat_of_arms_of_Grenada.svg
| lema_nazional = {{lang|en|Ever conscious of God we aspire, build and advance as one people}}
| mapa_irudi = Grenada_in_its_region.svg
| mapa2_irudi = Grenada-CIA WFB Map.png
| hizkuntza_ofizialak = [[Ingeles]]a
| ereserki_nazional = [[Hail Grenada<br>[[Fitxategi:HailGrenada.ogg|center|250px]]
| errege_ereserki = [[God Save the Queen]]<br>[[Fitxategi:United States Navy Band - God Save the Queen.ogg|center|250px]]
| hiriburu = [[Saint George's (Grenada)|Saint George's]]
| hiriburuaren_koordenatuak = 12°3′ I 61°45′ M
| gobernu_mota = [[Monarkia konstituzional|Monarkia parlamentarioa]]
| buru_titulu1 = Erregina
| buru_izen1 = [[Elisabet II.a Erresuma Batukoa|Elisabet II.a]]
| buru_titulu2 = Gobernadorea
| buru_izen2 = [[Cécile La Grenade]]
| buru_izen3 = [[Keith Mitchell]]
| hiri_handien = [[Saint George's (Grenada)|Saint George's]]
| eremu_rankin = 203185.
| eremu_km2 = 344348,5
| ur_portzentaia = 1,6
| biztanle_zenbatespen = 109107.590317
| biztanle_zenbatespen_urte = 2016<ref name="zenbatespen">[https://esa.un.org/unpd/wpp/DataQuery/ World Population Prospects: The 2017 Revision], esa.un.org</ref>
| biztanle_zenbatespen_urte = 2012
| biztanle_zenbatespen_rankin = 185.
| biztanle_errolda =
| erroldatutako_biztanle_zenbatespen =
| biztanle_errolda_urte =
| biztanle_dentsitate_km2 = 318,58
| biztanle_dentsitate_rankin = 45.
| subiranotasun_mota = Independentzia
| subiranotasunaren_gertaerakgertakari_izen1 = [[Erresuma Batua|Erresuma BatutikBatu]]tik
| subiranotasun_urteagertakari_data1 = {{data|1974|2|7}}
| txanpon = [[Ekialdeko Karibeko dolar]]
| txanpon_kode = XCD
| oharrak=
}}
'''Grenada'''<ref name="Euskaltzaindia">{{erreferentzia|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0038.pdf|egilea=[[Euskaltzaindia]]|izenburua=38. araua: Munduko estatu-izenak, herritarren izenak, hizkuntza ofizialak eta hiriburuak}}</ref> ({{lang-en|Grenada}}, {{IPA|ɡrɨˈneɪdə}} ahoskatua) [[Karibe (eskualdea)|Karibeko]] estatu burujabea da, [[Karibe itsasoa|Karibe itsasokoitsasoaren]] uhartehego-ekialdean etakokatua, herrialdeaGrenada da,uhartea hegoaldekoeta [[Grenadinak]] uharteakartxipelagoko herrialdesei honenuharte barnetxiki erehartzen badaudeladituena. Herrialdeko1974 arte [[Erresuma Batua]]ren mende egon zen. 318,6 kilometro koadroko eremua du, eta [[2016]]an 107.317 biztanle zituen.<ref name="zenbatespen"></ref> Hiriburua eta hiri hiriburuahandiena [[Saint George's (Grenada)|Saint George's]] da.
 
== Geografia ==
=== Kokapena ===
[[Fitxategi:Grenada-CIA WFB Map.png|thumb|left|Grenada.]]
Grenada [[Haizealdeko uharteak|Haizealdeko uhartediko]] hegoaldeneko uhartea da. [[Venezuela]]ren iparraldetik 160 bat kilometrora dago, Karibe itsasoaren hego-ekialdean. [[Grenadinak]] uhartediko beste sei uhartek osatzen dute herrialdea: [[Carriacou]] (27,5 km²), [[Saline]] (0,3 km²), [[Frigate]] (0,4 km²), [[Ronde]] (3,2 km²), [[Large]] (0,5 km²) eta [[Martinika Txikia]] (3,7 km²).
 
=== Ingurune naturala ===
[[Antilla Txikiak|Antilla Txikietako]] uhartedi bat da, [[Venezuela]]ren iparraldetik 160 bat kilometrora dagoena, Karibeko itsasoaren ekialdean. Uhartean mendikate bakarra da, baso sarriz estalia. Hegoaldean ugari dira [[badia]]k, [[hondartza]]k eta portu naturalak. Bai GrenadakoGrenada uhartea, bai estatua osatzen duten beste uharte txikiak [[Carriacou]] (34&nbsp;km<sup>2</sup>), [[Ronde]], eta [[Petit Martinique]] (2&nbsp;km<sup>2</sup>) sumendi -jatorrikoak dira. Hala, Grenada uhartea sumendiSumendi kate batek zeharkatzen du Grenada uhartea iparretik hegora, etabaso sarriz estalia. mendiMendi horietatik sortzen diren ibaiek oso lur emankorreko ibarrak eratzen dituzte. Sumendirik garaiena [[Saint Catherine]] da (840 mmetro) eta itzalita dago aspaldi. Sumendi horietako krater batzuetan aintzirak eratu dira: Grand Étang eta Antoine dira handienak.
 
Kostaldea oso hautsia da, eta sartu-irten asko etaditu. Hegoaldean ugari dira [[badia]]k, zabalak[[hondartza]]k ditueta portu naturalak. Horietako batean, Grand Anse izenekoan, dago hiriburua.
 
=== Klima ===
1995eko hauteskunde orokorretan Alderdi Berri Nazionalak irabazi zion gobernuko Kongresu Nazional Demokratikoari, eta baita 2003ko hauteskundeetan ere. 1996ko maiatzean elkarren laguntzarako hitzarmenak eta estradizioenak izenpetu zituen Estatu Batuekin, droga trafikoaren kontrako kanpainaren barruan. Apirilean, Grenada eta Kuba harremanetan hasi ziren berriro, Estatu Batuen 1983ko inbasioaz geroztik etenda baitzeuden. Lehen Ministro [[Keith Mitchel]]ek bisita ofiziala egin zuen Kubara, eta elkarren laguntzarako hitzarmena izenpetu zuen Kubako bere kidearekin. 2004. urtean [[Ivan urakana]]k izugarrizko kalteak eragin zituen Grenadan, etxeen %90 desegin zituen; hala ere, oso bizkor berregin zen.
 
== Gobernua eta administrazioa ==
== biztanle_zenbatespen ==
=== Politika ===
Uharteko biztanle gehienak beltzak dira, [[Afrika]]tik eraman zituzten esklaboen ondorengoak. %15 mulatoak edo mestizoak dira, eta horien bizi maila beltzena baino hobea da. Biztanle gehienak kostaldean eta hiriburuan bizi dira.
=== Banaketa administratiboa ===
 
== Ekonomia ==
Ekonomiaren oinarri nagusiak [[nekazaritza]] eta [[turismo]]a dira. Batez ere, [[garrazki|zitrikoak]], [[platano]]a, [[pinaburu]]a, [[azukre-kanabera|azukre kanabera]], [[kakao arbola|kakaoa]], [[kokondo|kokoa]], [[kopra]] eta [[kotoi]]a lantzen dira, [[banilla|bainila]], iltzea, intxaur muskatua eta beste bizigarri batzuez gainera.
 
Lehen sektorean, abeltzaintza, arrantza (soinberak eta oskoldunak) eta basogintza ez daude oso aurreratuta, eta nekazaritzak baino pisu gutxiago dute nazioaren ekonomian. Dagoen industria apurra nekazaritzako eta arrantzako gaiak eraldatzen dituen janari industria da. Ez dago mearik, ez energia sortzeko baliabiderik. Turismoak gero eta garrantzi handiagoa du nazio ekonomian. Baina langabetuen kopurua oso handia da (biztanleen heren bat), eta [[Nazio Produktu Gordina|NPGa]] Karibeko apalenetako bat da.
 
== Banaketa administratiboa ==
[[Fitxategi:Grenada parishes named.png|thumb|Grenadako parrokiak.]]
Grenada, sei parrokiatan banatzen da:
[[Carriacou eta Martinika Txikia]]k, Grenadarekin dependentzia estatusa duten [[Grenadinak]] uharteetako bi irla hauek, zazpigarren banaketa administratiboa osatzen dute.
 
== KulturaDemografia ==
=== hizkuntza_ofizialakBiztanleria ===
=== Banaketa etnikoa ===
Uharteko biztanle gehienak beltzak dira, [[Afrika]]tik eraman zituzten esklaboen ondorengoak. %15 mulatoak edo mestizoak dira, eta horien bizi maila beltzena baino hobea da. Biztanle gehienak kostaldean eta hiriburuan bizi dira.
 
=== Hizkuntzak ===
Hizkuntza ofiziala [[ingeles]]a da, baina [[Frantziar kreolerak|frantses kreolera]] ere erabiltzen da.
 
=== Erlijioa ===
=== Hiri nagusiak ===
 
== Ekonomia ==
Ekonomiaren oinarri nagusiak [[nekazaritza]] eta [[turismo]]a dira. Batez ere, [[garrazki|zitrikoak]], [[platano]]a, [[pinaburu]]a, [[azukre-kanabera|azukre kanabera]], [[kakao arbola|kakaoa]], [[kokondo|kokoa]], [[kopra]] eta [[kotoi]]a lantzen dira, [[banilla|bainila]], iltzea, intxaur muskatua eta beste bizigarri batzuez gainera.
 
Lehen sektorean, abeltzaintza, arrantza (soinberak eta oskoldunak) eta basogintza ez daude oso aurreratuta, eta nekazaritzak baino pisu gutxiago dute nazioaren ekonomian. Dagoen industria apurra nekazaritzako eta arrantzako gaiak eraldatzen dituen janari industria da. Ez dago mearik, ez energia sortzeko baliabiderik. Turismoak gero eta garrantzi handiagoa du nazio ekonomian. Baina langabetuen kopurua oso handia da (biztanleen heren bat), eta [[Nazio Produktu Gordina|NPGa]] Karibeko apalenetako bat da.
 
== Erreferentziak ==
== Kanpo loturak ==
{{commonskat}}
* [http://www.gov.gd Grenadako Gobernuaren webgune ofiziala], gov.gd
{{CIA|gj}}
* [http://www.gov.gd Grenadako Gobernuaren webgune ofiziala]
 
{{Commonwealth aurkibidea}}
33.291

edits