Ireki menu nagusia

Aldaketak

22 bytes added ,  Duela 2 urte
Kolorea mineral baten propietaterik begi bistakoena da, baina askotan ez du identifikatzeko balio. Elektroiekin elkarrekintzan dagoen erradiazio elktromagnetikoak sorzten du. Kolorean dauka kontribuzioarengatik, hiru mineral mota handi bereizten dira:<ref name=":3" />
 
-* [[mineral idiokromatikoakidiokromatiko]]ak, bere kolorea osagai nagusiaren ondorioa da eta diagnostikagarriak dira. Beyi kolore berdineko mineralak dira, malkiat (berdea), azurit (urdina) eta mineral metaliko askoz gehiuago bezala. Beren koloreak pixka bat aldatzen dira inourutasun deituriko beste metalen presentzi txikiagatik: urrea, adibidez, ez da hain horia zilarrarekin nahasten denan eta kobrearekin nahastean arroxagoa da.
-*[[mineral alokromatikoakalokromatiko]]ak, bere koorea inpurutasun deituriko kantitate txikiei dagokie, kromoforo gisa ezagutuak, normalean metalak direnak. Kolore bat baino gehiago hartzeko gai izaten dira, berilioa, korindoiaren bi barietateak, rubia, zafiroa... bezala. Mineral alokromatiko batzuk edozein kolore har dezakete eta gainera, kristal bakar batean kolre bat baino gehiago izan dezakete.
-* [[mineral pseudokromatikoakpseudokromatiko]]ak, zeinen kolorea kristalaren egitura fisikotik eta argi uhinen elkarrekintzatik datorre. Labradorita, bornita eta opaloa adibideak dira. Argia beraietatik igarotzean, eratzen dituzten koloretan bereizten da, gutxigorabehera ouraren gainean dagoen olio kapa baten islatzen denean gertatzen den bezala.
 
[[Burdina]] bezalako metal batzuk alokromatiko eta idiokromatiko izan daitezke. Lehen kasuan inpurutasun bezala kontsideratuta dago eta bigarren kasuan koloredun mineralaren parte da.
-mineral alokromatikoak, bere koorea inpurutasun deituriko kantitate txikiei dagokie, kromoforo gisa ezagutuak, normalean metalak direnak. Kolore bat baino gehiago hartzeko gai izaten dira, berilioa, korindoiaren bi barietateak, rubia, zafiroa... bezala. Mineral alokromatiko batzuk edozein kolore har dezakete eta gainera, kristal bakar batean kolre bat baino gehiago izan dezakete.
 
-mineral pseudokromatikoak, zeinen kolorea kristalaren egitura fisikotik eta argi uhinen elkarrekintzatik datorre. Labradorita, bornita eta opaloa adibideak dira. Argia beraietatik igarotzean, eratzen dituzten koloretan bereizten da, gutxigorabehera ouraren gainean dagoen olio kapa baten islatzen denean gertatzen den bezala.
 
Burdina bezalako metal batzuk alokromatiko eta idiokromatiko izan daitezke. Lehen kasuan inpurutasun bezala kontsideratuta dago eta bigarren kasuan koloredun mineralaren parte da.
 
Mineral batzuen kolorea alda daiteke, nahiz modu natural edo laguntza bidez modu baten bitartez. Erradiazio maila bajuek, naturan askotan ematen direnak, kolorerik gabeko mineral batzuk iluntzea eragin dezakete. Kolore berde-horiko beriloak beroarekin tratatzen dira artifizialki kolore urdinago bat emateko.
Gorputzaren kolore sinpleaz gain, mineralek beste propietate optiko bereizgarriak izan ditzakete, kolorearen aldaketa eragiten dutenak:
 
-*kolore jokoa, opaloan bezala, erakusten digu gure erakusgarria argiztatzean hainbat kolore erakusten dituela.
-pleokroismoa*[[pleokroismo]]a, argi erradiazioak xurgatzeko gaitasuna bibrazioaren norabidearen funtzioan: kristal berdina kolorazio desberdinekin ager daiteke prestakuntza mikroskopikoan izandako norabidearen arabera.
 
-*[[irisdezentzia]], kolore jokoaren barietate bat non argia sakabanatu egiten den kristal gainazalean.
-pleokroismoa, argi erradiazioak xurgatzeko gaitasuna bibrazioaren norabidearen funtzioan: kristal berdina kolorazio desberdinekin ager daiteke prestakuntza mikroskopikoan izandako norabidearen arabera.
-*"chatoyancia" erakusgarria errotatzean ikusten diren banda ondulatuaren efektua da.
 
-asterismoa*[[asterismo]]a, chatonyancia-ko barietate bat, agertzea izar bat azalera islatzailearen gainean egiten duen arearen gaineko fenomenoa cabujoi ebaki bateko. [[Zafiro]], [[Rubí|rubi]] batzutan eta beste gemetan ematen da.
-irisdezentzia, kolore jokoaren barietate bat non argia sakabanatu egiten den kristal gainazalean.
-*enpainamendua.
 
-"chatoyancia" erakusgarria errotatzean ikusten diren banda ondulatuaren efektua da.
 
-asterismoa, chatonyancia-ko barietate bat, agertzea izar bat azalera islatzailearen gainean egiten duen arearen gaineko fenomenoa cabujoi ebaki bateko. [[Zafiro]], [[Rubí|rubi]] batzutan eta beste gemetan ematen da.
 
-enpainamendua.
 
Mineral baten marra mineral baten koloreari hauts itxuran dagokio, bere gorputzarekiko berdina edo ez izan daitekeena. Propietate hau aztertzeko modurik erabiliena marra plakarekin egiten da, portzelanaz eginda dagoena eta txuria edo beltza dena. Mineral baten marra gainazalaren edozein alteraziokiko independientea da. Honen adibide ohikoa hematita da, beltza, gorria edo plateatua dena baina bere marra gerezi gorria da. Marraren probak limiteak ditu hala nola mineralen gogortasunagatik, 7tik goragoko gogortasuna duten mineralek beraiek marratzen baitute plaka.<ref name=":3" />