«Tetrapoda»: berrikuspenen arteko aldeak

4.882 bytes added ,  Duela 3 urte
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
=== Erroko tetrapodoak ===
Erroko tetrapodoak Tetrapodatik [[Dipnomorpha]] arrainetatik baino gertuago dauden animaliak dira, baina tetrapodoen koroa-taldea kenduta. [[Kladograma]] honek erroko tetrapodoen arteko harremana erakusten du<ref>{{Erreferentzia|izena=Brian|abizena=Swartz|izenburua=A Marine Stem-Tetrapod from the Devonian of Western North America|orrialdeak=e33683|data=2012-03-20|url=http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0033683|aldizkaria=PLOS ONE|alea=3|zenbakia=7|issn=1932-6203|doi=10.1371/journal.pone.0033683|sartze-data=2017-11-26}}</ref>.
 
 
{{klado| style=font-size:85%;line-height:85%
|2=Tetrapodoak [[File:Seymouria BW.jpg|70 px]]
}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }}
 
=== Koroa-taldea ===
Tetrapodoen koroa-taldea gaur egun bizirk dauden tetrapodo guztien ([[anfibio]], [[narrasti]], [[hegazti]] eta [[ugaztun]]) azken arbaso komunaren eta bere ondorengo guztiak biltzen dituen taldea da.
 
Talde honetan hainbat desagertutako tetrapodo sartzea edo ez gaur egungo anfibioek edo [[Lissamphibia]]ren arteko harremanak zehaztearen araberakoa da. Gaur egun hiru hipotesi nagusi daude Lissamphibiari dagokionez. Temnospondyli hipotesian (TH), lissanbifioak [[Temnospondyli]] dissorofoideekin harremanduta daude, eta honek temnospondiloak tetrapodoen barnean kokatzea ekarriko luke. [[Lepospondyli]] hipotesian (LH), lisanfibioak talde honen ahizpa-taxoia lirateke, lepospondiloak tetrapodo eginez eta temnospondiloak erroko tetarpodo eginez. Hipotesi polifiletikoan (PH) igelak eta uhandreak bere kabuz eboluzionatu zuten temnospondilo dissorofoideetatik eta [[Apoda]] taldea [[Microsauria]] taldeko lepospondiloengandik; azken honetan bai lepospondiloak bai temnospondiloak tetrapodo izango lirateke<ref>{{Erreferentzia|izena=TROND|abizena=SIGURDSEN|izenburua=The origin of modern amphibians: a re-evaluation|orrialdeak=457–469|hizkuntza=en|abizena2=GREEN|izena2=DAVID M.|data=2011-06-01|url=https://doi.org/10.1111/j.1096-3642.2010.00683.x|aldizkaria=Zoological Journal of the Linnean Society|alea=2|zenbakia=162|issn=0024-4082|doi=10.1111/j.1096-3642.2010.00683.x|sartze-data=2017-11-26}}</ref><ref>{{Erreferentzia|izena=Benton, M. J. (Michael|abizena=J.)|izenburua=Vertebrate palaeontology|url=https://www.worldcat.org/oclc/867852756|edizioa=Fourth edition|isbn=9781118407646}}</ref>.
 
==== Temnospondyli hipotesia (TH) ====
Hipotesi hau hainbat bariante kontuan hartuta egiten da, gehienetan lissanfibioak temnosponyli dissorofoideengandik etortzen direlarik, askota anfibamidae eta branchiosauridae aipatuz<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Hearing and sound communication in amphibians|argitaletxea=Springer|data=2007|url=https://www.worldcat.org/oclc/209922758|isbn=9780387477961}}</ref>.
 
Temnospondyli hipotesia gaur egun babesle gehien dituena da, besteak beste Ruta ''et al'' (2003a,b), Ruta eta Coates (2007), Coates ''et al'' (2008), Sigurdsen eta Green (2011), eta Schoch (2013,2014)<ref>{{Erreferentzia|izenburua=The timetree of life|argitaletxea=Oxford University Press|data=2009|url=https://www.worldcat.org/oclc/320914412|isbn=9780191560156}}</ref>.
 
[[Kladograma]] honen jatorria Coates, Ruta eta Friedman (2008) da<ref>{{Erreferentzia|izena=Michael I.|abizena=Coates|izenburua=Ever Since Owen: Changing Perspectives on the Early Evolution of Tetrapods|orrialdeak=571–592|abizena2=Ruta|abizena3=Friedman|izena2=Marcello|izena3=Matt|data=2008-10-31|url=http://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.ecolsys.38.091206.095546|aldizkaria=Annual Review of Ecology, Evolution, and Systematics|alea=1|zenbakia=39|issn=1543-592X|doi=10.1146/annurev.ecolsys.38.091206.095546|sartze-data=2017-11-26}}</ref>.
{{Barlabel
|size=13
|at1=3.5|label1=Lissamphibia talde totala|bar1=black
|at2=7.75|label2=Amniota talde totala|bar2=black
|cladogram=
{{cladex| style=width:auto;font-size:85%;line-height:100%;
|label1='''Tetrapoda koroa-taldea'''&nbsp;
|1={{cladex
|1={{cladex
|1=|barbegin1=green
|2={{cladex
|label1=''[[Temnospondyli]]''
|1={{cladex
|1=|bar1=green
|2={{cladex
|1='''[[Lissamphibia]] koroa taldea'''[[File:The tailless batrachians of Europe (Page 194) (Pelobates fuscus).jpg|50 px]]|barend1=green }} }} }} }}
|2={{cladex
|1={{cladex
|1=''[[Embolomeri]]''[[File:Archeria BW (white background).jpg|70 px]]|barbegin1=midnightblue
|2={{cladex
|1=[[Gephyrostegidae]][[File:Gefyrostegus22DB.jpg|70 px]]|bar1=midnightblue
|2={{cladex
|1=[[Seymouriamorpha]][[File:Karpinskiosaurus1DB.jpg|70 px]]|bar1=midnightblue
|2={{cladex
|1={{cladex
|1=[[Diadectomorpha]][[File:Diadectes1DB (flipped).jpg|70 px]]|bar1=midnightblue
|2='''[[Amniota]] koroa taldea'''[[File:Zoology of Egypt (1898) (Varanus griseus).png|70 px]]|bar2=midnightblue }}
|2={{cladex
|1=[[Microsauria]][[File:Hyloplesion.jpg|70 px]]|bar1=midnightblue
|2={{cladex
|1=[[Lysorophia]][[File:Lysorophus.jpg|70 px]]|bar1=midnightblue
|2={{cladex
|1=[[Adelospondyli]]|bar1=midnightblue
|2={{cladex
|1=[[Nectridea]][[File:Diplocaulus BW (flipped).jpg|70 px]]|bar1=midnightblue
|2={{cladex
|1=[[Aistopoda]]|barend1=midnightblue
}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }}
 
== Erreferentziak ==