«Silikato»: berrikuspenen arteko aldeak

312 bytes added ,  Duela 3 urte
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
Piroxenoak ( ''piro=''sua; ''xeno=''arraroa), mantuaren gai garrantzitsuenetariko mineral konplexuak dira eta arroka igneo eta metamorfikoren atal garrantzitsuak dira. Bere formula, <chem>XY(Si,Al)2O6</chem> da, non '''X''' [[Kaltzio|kaltzioa]] (Ca), [[Sodio|sodioa]] (Na), [[burdina]]+2 (Fe^2+), [[Manganeso|manganesoa]] (Mn), [[Litio|litioa]] (Li) edo [[Magnesio|magnesioa]] (Mg) den eta '''Y''' berriz, [[Kromo|kromoa]] (Cr), [[Aluminio|aluminioa]] (Al), burdina+3 (Fe^3+), burdina2+ (Fe^2+), magnesioa, manganesoa edo [[Titanio|titanioa]] (Ti) den. Haien kimikaren arabera ezberdintzen diren iroxenoen artean, nahaskortasun handi bat dago. Arruntenak, burdiean, magnesioa eta kaltzioan aberatsak direnak dira.
 
Beira distira daukate eta ez dute [[Azido klorhidriko|azido klorhidrikoarekin]] erreakzionatzen. Burdindun piroxenoak ilunak dira eta burdin gabekoak berriz txurixkak, grisak edo berde argiak. Bere itxuran eta kimikan [[Anfibol|anfibolaren]] antzekoak dira, baina piroxenoek ez daukate hidroxidorik (OH) bere kristal egituran. Bere simetriaren arabera, piroxenoak bi taldetan banatzen dira; ortopiroxenoak (kristal-sistema [[Kristal-sistema ortorronbiko|ortorronbikoa]] daukatenak) eta klinopiroxenoak (kristal-sistema [[Kristal-sistema monokliniko|monoklinikoa]] daukatenak)
 
Taldekide arruntena [[augita]] da, mineral beltza eta opakua da, ia-ia 90ºtan mozten duten exfoliazio bidimentsionala daukana. Magnesio eta burdinez loturiko tetraedroz osaturiko kristal egitura dauka. Siliko-oxigeno loturak silikatoak lotzen dituzten loturak baino gogorragoak direnez, augita silikato kateengan paraleloki esfoliatzen da. Augita [[Basalto|basaltoaren]] mineral nagusienetakoa da.
22

edits