«Momo (eleberria)»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
{{lanean}}
{{letra etzanetako izenburua}}
{{Liburu infotaula
}}
[[Fitxategi:Sculpture Momo Ulrike Enders Michael-Ende-Platz Hanover Germany.jpg|thumb|Momo irudikatzen duen eskultura]]
'''''Momo''''' fantasiazko[[Michael Ende]] alemaniar idazleak [[eleberriAlemaniera|alemanieraz]] bat da,idatzitako haur eta gazte literaturakoa,literaturako fantasiazko [[Michael Endeeleberri]] alemaniarbat idazlearena, [[aleman]]ezda. [[1973]]an argitaratua, Momo izeneko neskatoa protagonistatzatdu duenaprotagonistatzat. 1998an argitaratu zen [[euskara]]z.
 
Jatorrizko izenburu osoa ''Momo oder Die seltsame Geschichte von den Zeit-Dieben und von dem Kind, das den Menschen die gestohlene Zeit zurückbrachte'' da, hots, «Momo, edo denbora-lapurren eta jendeari denbora lapurtua itzuli zion haurraren istorio bitxia».
== Protagonistaren ezaugarriak ==
{{argumentua}}
Momo [[Erroma]] kanpoaldeko [[anfiteatro]] suntsitu batean bizi den neskatxa [[Zurtz|umezurtz]] bat da. Oso lagunkoia da, hitz gutxikoa eta entzule ona, entzute hutsarekin bere lagunen arazoak identifikatzen baititu, eta haiei ohartarazi arazo horien soluzioez. Nahiz eta baliabide gutxiko neska izan, pozik bizi da lagun asko dituelako eta ez dagoelako inoiz bakarrik. Giro lasai honetan, Grisezko gizonekgizonak etsaiazaltzen nagusitzatdira, daukate.Denboraren UmeaBanketxearen izanikordezkariak, denbora galtzekoaurrezteko sentsazioideia horizabaltzen inoizdutenak. ezJendea dutedenbora sentitzenaurrezte haurrek:horretan Momoobsesionatzen [[protagonista]]da, horrelakoagerora etaerabili izaeraahal berezikoaizango izanikdutelakoan. Honela, grisezkodenbora gizonakgaltzea horrendirudien belduredozer egotengauza diraegiteari uzten zaio: eleberrianartea, ezimaginazioa, baitutelo... inorbizitza egoterikantzu nahieta eurennekeza eredubihurtzen [[kontsumismo|kontsumista]]da. hartatikErrealitatean, kanpozenbat eta denbora gehiago aurreztu are gutxiago du jendeak, beraGrisezko dagoengizonek bezalazigarro moduan erretzen bait dute denbora hori.
 
Grisezko gizonek etsai nagusitzat daukate. Momo izaera berezikoa da eta Grisezko gizonek etsai nagusitzat daukate, ez baitute inor egoterik nahi euren eredu [[kontsumismo|kontsumista]] hartatik kanpo, bera dagoen bezala.
Momo grisezko gizonen etsai nagusi bilakatzen da, umeek ez baitute denboraren eta negozioen pertzepziorik, batez ere Momok, denbora ematen baitu jendearekin, haien arazoak entzuten baititu eta horrek berarekin dakar denbora luzea igarotzea, hain zuzen ere, grisezko gizonei komeni ez zaiena.
 
Momo argia eta ausarta ere bada, Casiopea [[dortoka]]ren laguntzarekin grisezkoGrisezko gizonen diktadura amaitzen saiatzen delako,da. denborarenDenboraren iturburura joan eta gizaki orori galdutako denbora guztia itzuliz akabatuko duelarikdu grisezko gizonekin.
 
== Liburuaren interpretazioa ==
 
Liburuak garai hartakogure gizartea kritikatzen du, garai hartako gizakien berekoitasuna eta anbizio pertsonalak islatzen ditu eta horiek norberarennorberarentzt etxekaltekalte bihurtu ohi dira azkenean. [[Kontsumismo]]a nahikoa gogor kritikatzen du, edozein preziotan ekoiztu eta kontsumitzea, ahalik eta gauza gehien egin nahi izatea denbora epe motzean, kontuan hartu gabe gizabanakoaren jakin minaren eta isiltasunaren garrantzia. Mezu hori helarazi nahi du eleberriaren bitartez.
 
== Bitxikeriak ==
 
Eleberriak garai hartako gizartea ongi islatzen duenez, arazoak izan zituen [[Michael Ende]]k argitaratzeko. Arazo horiekin guztiekin, 1973an argitaratu eta handik urtebetera, Alemaniako Haur eta Gazte Literatura Saria irabazi zuen.
 
== ''Momo'' filma ==
 
''Momo'' pantaila handira eraman zuten 1986an, baina ez zuen arrakasta handirik izan.
 
== Beste pertsonaia garrantzitsuak ==
 
'''Beppo garbitzailea''': Gizon lasai eta pazientzia handikoa da, batzuetan egunak pasatzen ditu galderei erantzuteko, buelta asko ematen baitizkie gauzei eta horrek egiten du jakintsu. Hala ere, herrikoek erotzat hartzen dute. Momoren lagunik hoberena da.
 
'''Gigi Cicerone''': Girolamo izeneko ipuin kontalari arrakastatsua da eta bera ere Momoren lagunik hoberena, Beppo garbitzailearekin batera.
 
'''Casiopea dordoka''': Ordu maisuaren dortoka da, baina ez da dortoka arrunta. Bere oskolean letrak irudikatuz komunikatzen da eta bihozkadak izaten ditu, ordu erdi aurretik badaki zer gertatuko den.
 
'''Grisezko gizonak''': Grisez jantzita doaz, guztiak berdin. Denboraren Aurrezki Kutxaren izenean aritzen dira iruzurrean. Inguruko biztanleei denboraren garrantzia azaltzen diediete, sobera duten denbora Denboraren Aurrezki Kutxan sartzeko, horiekinhorrekin interesak lortu eta, etorkizunerako denbora gehiago irabazteko. Soberako denbora hori guztia ez da inoiz aurrezten, grisezko gizonek dena erretzen edo gastatzen dutelako, hortikhortaz bizi baitira, aurreztutako denbora guztia denbora galdua baitada. Garai hartako gizartekoGizartearen materialismoaren errepresentazioa dira.
 
'''Ordu maisua''': Denbora kudeatzen duen gizona da. Momori grisezkoGrisezko gizonekin duen gatazketan laguntzen dio.
 
== Erreferentziak ==
3.261

edits