«Meiji Berrezartzea»: berrikuspenen arteko aldeak

t
ez dago edizio laburpenik
No edit summary
tNo edit summary
{{nihongo|'''Meiji Berrezartzea'''|明治維新|Meiji ishin}} —'''Meiji Iraultza''' izenaz ere ezaguna— [[Japonia]]k [[1866]]tik [[1869]]ra bitartean egindako egitura politiko eta sozialen aldaketa da. Meiji Berrezartzea, hortaz, [[Edo Aroa]]ren eta [[Taishō Aroa]]ren arteko epea da.
 
Meiji Berrezartzeak Japonian indarrean zegoen [[Shogun]] erregimen despotikoa erorarazi zuen. Erregimen horretan, enperadoreak botere osoa zuen, [[Europa]]ko [[feudalismo]]aren antzeko egoeran. [[1853]]ra arte, Japoniak ez zuen inolako kanpo harremanik izan, [[Txinako Herri Errepublika|TxinaTxinarekin]]<nowiki/>rekin eta [[Holanda]]<nowiki/>rekin izan ezik. Urte hartan, [[Ameriketako Estatu Batuak|AEBetako]] armadaren itsasontziak iritsi ziren Japoniako kostaldera, merkataritza itun bat eskatzeko helburuarekin. Japoniarrek gertakari hori ''Kuro-fune raikō'' (itsasontzi beltzaren etorrera) izenaz ezagutzen dute: armadarik ez zutenez, japoniar gobernuak ituna izenpetu behar izan zuen.
 
Gertaera horrek munduan bakarra izan zen prozesua abian jarri zuen: Meiji iraultza. Klase menperatzailearen ([[aristokrazia]]) zati handi batek aldaketaren beharra ikusi eta pribilegioei uko egin zien. Iraultzaile haiei ''Ishin shishi'' deitu zitzaien. Shogun erregimenaren aldekoek ''Shinsengumi'' izeneko indar paramilitarra osatu zuten iraultzaileen aurka. [[1867]]<nowiki/>an, iraultzaileek Shogun erregimenaren aldekoei aurre hartu zieten. Bost gerraren ostean ([[Boshin GerrakGerra]]k esaten zaie), Shogun erregimenak amore eman zuen.
 
[[1868]]an Meiji Berrezartzeari ekin zitzaion bete-betean: samuraien pribilegioak deuseztatu ziren; jendeak deitura izateko aukera eskuratu zuen (ordu arte, aristokraziaren pribilegioa zen), etab. Aldaketa horiek ezegonkortasun handiko epea eraman zuten Japoniara, altxamendu ugari gertatu baitziren. Lau hamarkada itxaron behar izan zen egonkortasunera itzuli arte, Japonia potentzia militar eta ekonomikoa bihurtuta.
199.545

edits