«Tamerlan»: berrikuspenen arteko aldeak

1.116 bytes removed ,  Duela 3 urte
ez dago edizio laburpenik
t (bizialdia)
{{Biografia_infotaula_automatikoa}}
{{Agintari infotaula
'''Timur Lang''', '''Timur Lenk''' edo '''Tamerlan'''<ref>EIMA: [http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43-573/eu/contenidos/informacion/dih/eu_5490/adjuntos/estilo_liburua/ONOMASTIKA/IZEN%20ZERRENDAK.pdf ''Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak''].{{Euskaltzaindia181|orrialdea=16}}</ref> ([[persiera]]z {{lang-fa|تيمور لنگ}}, ''Timür-i lang'', «Timur [[herren]]a») edota edo '''Timur'' soilik' (persieraz {{lang-fa|تیمور}}, ''Timūr'', [[txagataiera]]z ''Temür'' «burdina») ([[Kesh]], [[Samarkanda]]tik hurbil, Uzbekistan, c. {{circa|[[1336]]}} - [[Xymkent|Tximkent]], Kazakhztan, [[1405]]) XIV. mendean ekialdeko, erdialdeko eta mendebaldeko Asia menperatu zuen konkistatzaile, buruzagi militar eta politikoa izan zen, [[timuridoen dinastia]]ren sortzailea. [[1405]]ean hil zen, [[Txinako Herri Errepublika|Txina]] inbaditzeko zorian zela.
| izena = Tamerlan
| irudia = Timur reconstruction03.jpg
| irudioina = Tamerlanen aurpegia, [[M. Gerasimov]]ek auzitegi medikuntzako teknikez berregina.
| tamaina = 150px
| armarria =
| kargua = [[Timuridoen dinastia|Inperio Timuridoko]] emir
| hasiera = [[1370]]
| bukaera = [[1405]]
| jaiodata = [[1336]]ko [[apirilaren 8]]a
| jaiolekua = [[Shahrisabz]], egungo [[Uzbekistan]]
| hildata = [[1405]]eko [[otsailaren 14]]a
| hillekua = Otrar, [[Sir Daria]]
}}
 
'''Timur Lang''', '''Timur Lenk''' edo '''Tamerlan'''<ref>EIMA: [http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43-573/eu/contenidos/informacion/dih/eu_5490/adjuntos/estilo_liburua/ONOMASTIKA/IZEN%20ZERRENDAK.pdf ''Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak''].</ref> ([[persiera]]z تيمور لنگ ''Timür-i lang'', «Timur [[herren]]a») edota ''Timur'' soilik (persieraz تیمور ''Timūr'', [[txagataiera]]z ''Temür'' «burdina») ([[Kesh]], [[Samarkanda]]tik hurbil, Uzbekistan, c. [[1336]] - [[Xymkent|Tximkent]], Kazakhztan, [[1405]]) XIV. mendean ekialdeko, erdialdeko eta mendebaldeko Asia menperatu zuen konkistatzaile, buruzagi militar eta politikoa izan zen, [[timuridoen dinastia]]ren sortzailea. [[1405]]ean hil zen, [[Txinako Herri Errepublika|Txina]] inbaditzeko zorian zela.
 
[[Fitxategi:Das Reich Timur-i Lenks (1365-1405).GIF|thumb|left|Timurren inperioa.]]
Mongoliar soldadu nomada batzuen buruzagi gisa hasi zen; 1364an, abentura eta gorabehera askoren ondoan, [[Ilias Khoja]] Transoxianako erregea menderatu zuen, eta 1366-1370 bitartean, [[Mongolen Inperioa|Mongoliar Inperio]]ko khan nagusi bihurtu zen, [[Samarkanda]]ko hirian.
 
1370-1380 bitartean, [[Turkistan]] aldeko khanerriak menderatu eta, [[Krimea]]ko mongoliar agintarien laguntzaz errusiarrei eraso zien. 1380an sartu zen [[Mosku]]n, eta [[lituanialituaniar]]rrakrak garaitu zituen [[Poltavako gudua]]n.
 
 
[[Fitxategi:Mausoleum of Amir Temur (1).JPG|thumb|Timurren ehorzlekuak, [[Gur-e Amir]] mausoleoak zutik dirau gaur egun ere, [[Samarkanda]]n.]]
[[Fitxategi:Mausoleum of Amir Temur (5).JPG|thumb|Timurren ehorzlekuak, [[Gur-e Amir]] mausoleoak zutik dirau gaur egun ere, [[Samarkanda]]n.]]
 
1383an Persiako konkistari ekin zion: 1383-1385 bitartean [[Khorasan]] eta Persiako ekialdea konkistatu zituen, eta 1386-1394 bitartean, Farz, Irak, Azerbaijan, Armenia, Mesopotamia eta Georgia geratu ziren haren mendean. Urte haietan, [[Tokhtamish]] Krimeako mongoliar khana izan zuen arerio nagusi; 1391n menderatu zuen Tokhtamish, eta Moskuko hirian egon zen ondoren, urtebetez.
172.015

edits