«Takiji Kobayashi»: berrikuspenen arteko aldeak

t
t (formatua)
 
== Biografia eta obra ==
'''Ikasketak eta lehenengo lanak'''
Kobayashi Japoniako Akita prefeturako Odate hirian jaio zen. Lau urte zituelarik, familia Hokkaido prefeturako Otaru hirira joan zen bizitzera. Familiak ez zen diruduna, baina osabak eskola-gastuak ordaindu zizkion, eta unibertsitate-mailako enpresa-ikasketak egin ahal izan zituen. Ikasle garaian ekin zion idazteari, eta berak idatzitako lanak literatura-aldizkarietara bidali zituen; horrez gain, eskolako ikasle-ohien elkarteko aldizkariaren erredakzio-batzordean lan egin zuen, eta bere lanak ere aldizkari horretan argitaratu zituen. Kobayashiren irakasleetako bat Nobuyuki Okuma ekonomialari, kritikari eta poeta izan zen. Sasoi hartan, zailtasun ekonomikoak eta garaiko atzeraldi ekonomikoa zela-eta, Kobayashik langileen mugimenduarekin bat egin zuen.<ref>{{cite book|last=Ness|first=Immanuel|coauthors=|year=2009|title=Historical The International Encyclopedia of Revolution and Protest|publisher=Blackwell|location={{ISBN|9781405184649}}|id=}}</ref>
 
Kobayashi Japoniako Akita prefeturako Odate hirian jaio zen. Lau urte zituelarik, familia Hokkaido prefeturako Otaru hirira joan zen bizitzera. FamiliakFamilia ez zen diruduna, baina osabak eskola-gastuak ordaindu zizkion, eta unibertsitate-mailako enpresa-ikasketak egin ahal izan zituen. Ikasle garaian ekin zion idazteari, eta berak idatzitako lanak literatura-aldizkarietara bidali zituen; horrez gain, eskolako ikasle-ohien elkarteko aldizkariaren erredakzio-batzordean lan egin zuen, eta hor bere lanak ereargitaratu aldizkariahal horretan argitaratuizan zituen. Kobayashiren irakasleetako bat Nobuyuki Okuma ekonomialari, kritikari eta poeta izan zen. Sasoi hartan,hartako zailtasun ekonomikoak eta garaiko atzeraldi ekonomikoa zelazirela-eta, Kobayashik langileen mugimenduarekin bat egin zuen.<ref>{{cite book|last=Ness|first=Immanuel|coauthors=|year=2009|title=Historical The International Encyclopedia of Revolution and Protest|publisher=Blackwell|location={{ISBN|9781405184649}}|id=}}</ref>
 
Lizentziatu ondoren, lanean hasi zen Hokkaido Takushoku bankuaren Otaruko sukurtsalean. 1928ko hauteskunde orokorretan, Kobayashik Kenzo Yamamoto hautagaiaren kanpainan parte hartu zuen laguntzaile gisa, eta hautagaiak Yōtei mendiaren oineko herrixka batean eman zuen hitzaldi batera joan zen. Gerora, bizipen hura {{Nihongo|2=東倶知安行|3=Higashikutchankō}}
liburuan islatu zuen. Urte berean, "1928ko martxoaren 15a" liburua argitaratu zuen ''Senki'' literatura-aldizkarian, zatika; orduko hartan, ''Tokkō'' goi-mailako polizia bereziaren torturak irudikatu zituen, eta gobernuko ofizialak haserrarazi zituen.{{Erref behar}}
 
'''"Kanikōsen"'''
1929an, "Kanikōsen" eleberria argitaratu zuen ''Senki'' aldizkarian, arrantza-ontzi batean batean lanean diharduten eta nagusi bihozgabearen aurka matxinatzeko prest dauden langileei buruzkoa. Laster egin zen ezaguna, eta langileei zuzendutako literatura marxistaren aintzindari bihurtu zen ("Kanikōsen" 2008an berrargitaratu zuten, eta milioi bat eta erdi aletik gora saldu ziren; urte hartan lehertutako finantza-krisia zela-eta, gazteeek, nonbait, beren burua islatuta ikusi zuten 80 urte lehenagoko kontakizun horretan<ref>{{Cite web|url=http://euskalpmdeushd-vh.akamaihd.net/multimediahd/videos/2017/06/28/2161424/20170628_17215206_0010139307_004_001_AHOZ_AHO_AST.mp4|izenburua=Katakrak argitaletxearen aurkezpena ETBko Ahoz Aho saioan|sartze-data=2017/07/19|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=mp4}}</ref>). Urte hartako uztailean antzerkirako egokitu zuten, eta Lorategi Inperiala Antzokian antzeztu zuten, {{Nihongo|''North of latitude 50 degrees north''|北緯五十度以北}}(''Ipar lat
 
[[Kategoria:Testuan japoniera duten artikuluak]]''i''tudea 50 gradu Iparraldera)'' izenburupean. 1948ra arte, Japonian ezinezkoa zen "Kanikōsen" osorik eskuratzea. Hori dela eta, hiru aldiz argitaratu da ingelesera itzulita, hiru izenburu desberdinekin:'' "''The Cannery Boat" (1933), "The Factory Ship" (1973) eta "The Crab Cannery Ship" (2013). ''Poliziak (bereziki ''Tokkō'' poliziak) zaintzapean jarri zuen Kobayashi. Urte berean {{Nihongo|"Nagusia kanpoan bizi da"|不在地主|Fuzaijinushi}}saiakera argitaratu zuen ''Chūōkōron'' aldizkarian, eta, horren ondoren, bankutik kaleratu zuten.<ref>Keene 1998 : 621</ref>
1929an, "Kanikōsen" eleberria argitaratu zuen ''Senki'' aldizkarian, arrantza-ontzi batean batean lanean diharduten eta nagusi bihozgabearen aurka matxinatzeko prest dauden langileei buruzkoa. Laster egin zen ezaguna, eta langileei zuzendutako literatura marxistaren aintzindari bihurtu zen ("Kanikōsen" 2008an berrargitaratu zuten, eta milioi bat eta erdi aletik gora saldu ziren; urte hartan lehertutako finantza-krisia zela-eta, gazteeek, nonbait, beren burua islatuta ikusi zuten 80 urte lehenagoko kontakizun horretan<ref>{{Cite web|url=http://euskalpmdeushd-vh.akamaihd.net/multimediahd/videos/2017/06/28/2161424/20170628_17215206_0010139307_004_001_AHOZ_AHO_AST.mp4|izenburua=Katakrak argitaletxearen aurkezpena ETBko Ahoz Aho saioan|sartze-data=2017/07/19|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=|formatua=mp4}}</ref>hartan). Urte hartako uztailean antzerkirako egokitu zuten, eta Lorategi Inperiala Antzokian antzeztu zuten, {{Nihongo|''North of latitude 50 degrees north''|北緯五十度以北}}(''Ipar lat
 
Urte hartako uztailean, "Kanikōsen" obra antzerkirako egokitu zuten, eta Lorategi Inperiala Antzokian antzeztu zuten, {{Nihongo|''North of latitude 50 degrees north''|北緯五十度以北}}''[[Kategoria:Testuan japoniera duten artikuluak]]''i''tudea 50 gradu Iparraldera)'' izenburupean. 1948ra arte, Japonian ezinezkoa zen "Kanikōsen" osorik eskuratzea. Hori dela eta, hiru aldiz argitaratu da ingelesera itzulita, hiru izenburu desberdinekin:'' "''The Cannery Boat" (1933), "The Factory Ship" (1973) eta "The Crab Cannery Ship" (2013). ''Poliziak (bereziki ''Tokkō'' poliziak) zaintzapean jarri zuen Kobayashi. Urte berean {{Nihongo|"Nagusia kanpoan bizi da"|不在地主|Fuzaijinushi}}saiakera argitaratu zuen ''Chūōkōron'' aldizkarian, eta, horren ondoren, bankutik kaleratu zuten.<ref>Keene 1998 : 621</ref>
 
'''Atxiloketak eta heriotza'''
 
1930eko udaberrian, Kobayashi Tokiora joan zen bizitzera, eta Japoniako Idazle Proletarioen Elkarteko idazkari izendatu zuten. Maiatzaren 23an atxilo hartu zuten, Japoniako Alderdi Komunista diruz lagundu izana leporatuta, eta ekainaren 7an behin-behineko askatasuna eman zioten. Ekainaren 24an Tokiora itzuli zen, eta berriz atxilotu zuten. Uztailean, inperioaren kontrako karguak egotzi zizkioten. Abuztuan, 1900eko1900. urteko Ordena Publikoaren eta Poliziaren Legea aintzat hartuta auzipetu zuten, eta Toyotama kartzelan espetxeratu zuten. 1931ko urtarrilaren 22an, fidantzapean askatu zuten, fidantza ordainduta. Kartzelatik irtenda, Kobayashi Kanagawa prefeturako Nanasawa ur termalera erretiratu zen. 1931ko urrian, legez kanpoko Japoniako Alderdi Komunistako kide ofizial izendatu zuten.<ref name="Janus">{{cite book|last=Mitchell|first=Robert H|coauthors=|year=1992|title=Janus-Faced Justice: Political Criminals in Imperial Japan|publisher=University of Hawaii Press|location={{ISBN|082481410X}}|id=}}</ref> Azaroan Naoya Shiga idazlearen etxean izan zen bisitan, [[Nara (prefetura)|Nara Prefetura]]<nowiki/>n, eta 1932ko udaberrian ezkutatu egin zen.
 
1933ko otsailean, Kobayashi Akasaka hirirahiriko hitzordu batera joan zen Alderdi Komunistako kide batekin, aurrez adostutako hitzordu batera; kide hura, gerora jakingo zenez, ''Tokkō'' poliziaren espioi bat zen.''Tokkō'' poliziaPolizia Kobayashiren zain zegoen, eta, ihes egiten saiatu bazen ere, atzeman eta atxilotu egin zuten. Tsukiji polizia-etxera eraman zuten, eta tortura bortitzak jasanarazi zizkioten. Biharamunean, polizia-agintariek iragarri zuten Kobayashi bihotzekoak emanda hil zela iragarri zuten polizia-agintariek.<ref>[http://www.japan-press.co.jp/2003/2321/feb9.html The Japan Press 2003 Feb 9 issue]</ref> Ospitale bat bera ere ez zen ausartu autopsia egitera, ''Tokkō'' poliziaren beldurrez.{{Erref behar}}
 
Kobayashiren lan garrantzitsuenak hainbat hizkuntzatara itzuli dira; hizkuntza horien artean daude euskara, errusiera, txinera, ingelesa, koreera, gaztelania, italiera, portugesa, alemana, frantsesa, poloniera eta norvegiera.
 
== Euskaraz ==