«Burdinola»: berrikuspenen arteko aldeak

12 bytes removed ,  Duela 2 urte
t
Robota: Testu aldaketa automatikoa (-thumb|right +thumb)
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-thumb|right +thumb))
[[Fitxategi:PSM V38 D183 A forge trip hammer.jpg|thumb|right|300px|'''Burdinola''' batean lanean.]]
'''Burdinola''' edo '''ola''' [[burdin]] [[mineral]]a landu eta burdina ekoizteko antzinako lantegia da.<ref name="harluxet">{{eu}}[http://www1.euskadi.net/harluxet/hiztegia1.asp?sarrera=burdinola Harluxet Hiztegi Entziklopedikoko sarrera]</ref> Euskal Herriko historian garrantzi handiko jarduera izan zen, bereziki XIV. mendetik XVIII. mendera. Tradizio horren lekuko dira euskal mitologian burdingintzari buruzko testigantza ugariak. XIX. mendetik aurrera, ordea, [[Industria Iraultza]]rekin batera, burdinolen gainbehera hasi zen, [[labe garai]]en garapenarekin batera.
 
 
== Erdi Aroko burdingintza: zeharrolak ==
[[File:Bedia presa 001.png|thumb|right|350px|Presa arkuduna. Bedia]]
[[Erdi Aroa]]n zeharrolak garatu ziren, burdinola hidraulikoak, ibai eta errekako uraren indarraz energia eskuratzen zutenak alegia. Aurrerapen teknologiko handia izan ziren. Zeharrolak burdin totxo handiak (12-15 [[Arroa (masa-unitatea)|arroa]] bitartean) lantzen zituzten burdinola handiak ziren. <ref name="harluxet"/>