«Moby-Dick»: berrikuspenen arteko aldeak

21 bytes removed ,  Duela 3 urte
zuzenketa gramatikalak
t (+txantiloi:Vikidia)
(zuzenketa gramatikalak)
'''Moby-Dick''' edota '''Balea''' ([[ingeles]]ez ''The Whale'') [[1851]]an [[Herman Melville]] estatubatuar idazle eta eleberrigileak argitaratuako [[abentura]]zko [[eleberri]] bat da.
 
Eleberria narratzailearen esaldi ospetsu honekin hasten da: ''Dei nazazue Ismael'' (jatorrizko ingelesez: "Call me Ishmael"). [[2011]]ko American Book Review's erakundearen arabera esaldi hau Mendebaldeko Literaturako hasiera-lerro ezagunenetakoa zen, eta ingelesezko literatur esaldi ospetsuenetakoa ere bilakatu zelarikzen.
 
== Argumentua ==
Eleberria [[XIX. mendea]]n [[Ingalaterra Berria]]n girotua dago. Narratzailea mekatal itsas armadan zaildutako Ismael izeneko marinel gazte bat da, honekzeinak bere hurrengo bidaia [[baleontzi]] batean izango dela erabaki duelarikduen. Era berean bere itsas bidaia [[Massachusetts]]eko [[Nantucket]] uharte eta bale-industriaren kokaleku eta portu garrantzitsuan hasi behar duela erabakio du. Bere helburura edo abenturaren abiapuntura iritsi aurretik, ''Queequeg'' [[polinesia]]r arpoilari trebearen lagun egiten da, eta biek baleontzi berdinean itsasoratzea adosten dutelarikdute.
 
Biak ere ''Pequod'' baleontziko eskifaian izen emango dute, herrialde zein arraza esberdinetako gizonez osatutako eskifaia; hain zuzen ere, baleontziko arpoilariak Queequeg polinesiar "gizajalea", ''Tashtego'' [[amerindiar]]ra eta ''Daggoo'' "beltz basatia" dira. ''Pequod'' baleontzia Ahab kapitain zorrotz eta gupidagabearen agindupean dago, [[son Goku|katxalot]] masail-hezurrez eginiriko hanka bat duen itsasgizon jaioa. Handik gutxira, Ahab kapitainak eskifaiari itsas bidaiaren helburu nagusia zein den adieraziko die, berezko bale-ehizeaz gain, kapitainaren obsesioa Moby-Dick bale erraldoi zuria hiltzea da, bale zuri errldoi hark kapitaina hanka bakar laga eta haren atzetik abiatu ziren baleontzi guztiak banan-bana suntsitu eta irentsi baizituen.
 
== Zinema ==
Eleberri honetan oinarritutako filmafilm ugari egin dira, zeinetatik nabarmenera [[1956]]an [[John Huston]] estatubatu zinema zuzendariak zuzendu eta [[Gregory Peck]] aktoreak anteztutako ''[[Moby Dick (1956ko filma)|Moby Dick]]'' filma izan zelarikden. GainontzekoGainerako eleberri honen zinemaratze ezagunenak honako hauek izan dira:
 
* [[1926]]an [[John Barrymore]] aktoreak anteztutako ''The Sea Beast'' (''Itsasoko Piztia'') filmafilm [[zinema mutu|mutua]].
* [[1930]]an aktore berdinak anteztutako ''[[Moby Dick (1930eko filma)|Moby Dick]]'' filma estreinatu zen.
* [[1956]]an [[John Huston]] estatubatu zinema zuzendariak zuzendu, [[Gregory Peck]] aktoreak Ahab kapitaina anteztu eta [[Ray Bradbury]] idazleak giodia idatzitako ''[[Moby Dick (1956ko filma)|Moby Dick]]'' filma.
* [[New York]]eko [[West End]]en eleberrian oinarritutako ''Moby Dick!'' musikala aurkeztu zen.
* [[1998]]an eleberrian oinarrituta eta [[Patrick Stewart]] aktoreak Ahab kapitaina antzeztu zuen telefilma filmatu zen.
* [[2003]] eta [[2007]]an [[Philippe Ramos]] frantziar zinemagileak ''[[Capitán Achab (filma)|Capitaine Achab]]'' (''Ahab kapitaina'') izeneko filmafilm batean eleberrian egokitzapen pertsonala egin zuen. Drama filmafilm honek, zenbait ataletan banatuta, Ahab kapitaina protagonistaren istorioa kontatzen du hura ezagutu zutenen ahotik eta zenbait ataletan banatuta kontatzen du, amaieraneta Ahab kapitaina eta Moby-Dick balearen arteko topaketan amaitzen duelarikda.
 
== Iruditegia ==
2.184

edits