«Tutankamon»: berrikuspenen arteko aldeak

3.234 bytes added ,  Duela 5 urte
t
62.99.90.11 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Ernestobanpiroa wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.
t (62.99.90.11 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Ernestobanpiroa wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.)
{{Agintari infotaula
== Erramun Garikorena ==
| trataera =
| izena = Tutankamon
| irudia = Tutanchamun Maske.jpg
| tamaina = 200px
| irudioina = [[Tutankamonen hil mozorroa]], [[Kairoko Egiptoar Museoa|Kairoko museoan]]
| armarria =
| kargua = [[Egiptoko XVIII. dinastia|Egiptoko XVIII dinastiako]] 13. [[faraoi]]a
| hasiera = [[K. a. 1330ko hamarkada|K. a. 1332]]
| bukaera = [[K. a. 1320ko hamarkada|K. a. 1323]]
| monarka =
| jaiodata = {{circa|[[k. a. 1340ko hamarkada|K. a. 1341]]}}
| jaiolekua =
| hildata = {{circa|[[K. a. 1320ko hamarkada|K. a. 1323]]}} (18 urte)
| hillekua =
| gurasoak = [[Akenaton]] (aita)<br/ >{{lang|en|The Younger Lady}} (ama)
| ezkontidea = [[Ankesenamon]]
| semeak =
|}}
 
'''Tutankamon'''<ref>EIMA: [http://www.hezkuntza.ejgv.euskadi.net/r43-573/es/contenidos/informacion/dih/eu_5490/adjuntos/estilo_liburua/onomastika/IZEN_ZERRENDAK.pdf ''Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak'']</ref> ([[K. a. 1340ko hamarkada|K. a. 1346]] - [[K. a. 1320ko hamarkada|K. a. 1327]]) Egiptoko [[faraoi]] bat izan zen, XIX. dinastiaren barnean. Inperioaren hiriburua [[Tebas (argipena)|Tebasera]] bueltatu zuen. 20 urterekin hil zen, erregetzan 9 urte egon eta gero. Bere hilobia [[1922]]an aurkitu zuten [[Erregeen harana|Erregeen Haranean]]. Historiako aurkikuntzarik garrantzitsuenetarikoa izan zen.
 
[[Akenaton]] edo [[Akenaton|Amenhotep IV.a]] errege handiaren suhia eta, segur aski, haren ondorengoa izan zen [[Smenke]]ren anaia zen. [[K. a. 1361]]. urtean aginpidera heldu zen baina bederatzi urte besterik ez zituenez [[Ay|Ay ministroaren]] eta Inperioko gudarosteko buru zen [[Horemheb]] buruzagiaren esku utzi zuen aginpidea. Hauek [[Amon]] jainkoaren eta honen hilobiaren aldeko gurtza, [[Akenaton]]ek [[Aton]] eguzki-diskoaren gurtza ezarri eta Amonena debekaturik, berriro indarrean jarri zuten. Kontseilarien aholkuei jarraituz, bere jatorrizko izena zuen Tutankatonen ordez Tutankamon izen berria (Amon jainkoaren irudi bizia) hartu zuen.
 
[[Tell al-Amarna]]ko hiria utzi eta [[Menfis]] administrazio hiriburura joan zen bizitzera. Aldarrikatu zuen dekretu baten bidez [[Tebas (argipena)|Tebasko]] erlijio agintarien eskura itzuli ziren beren tenplu eta eskubideak. [[K. a. 1350ko hamarkada|K. a. 1352]]. urtean ustekabean hil zen ondorengorik utzi gabe. Ay ministroak bete zuen hark utzitako lekua eta Aton jainkoaren gurtza sendotu zuen berriro ere. Tutankamonen agintaldia laburra izan zen arren, [[Antzinako Egipto|Egiptoko]] faraoirik ospetsuena da, agian haren hilobia [[1922]]. urtea arte aurkitu ez zutelako edota ondorengo faraoiek [[XVIII. dinastia]]ko erregeen berriak ezabatzeko eman zuten aginduaren ondorioz, Tutankamoni buruzkoak ezezagun izan zirelako. 1922. urtean, [[Erregeen harana|Erregeen Haranean]] eginiko miaketa batean, [[Howard Carter]] buru zen ingeles arkeologo talde batek Tutankamonen hilobia eta zenbait gela aurkitu zituen, ordu arte inork ukitu gabeak. Hilobiaren barnean, faraoiaren [[momia]] eta [[hilkutxa]]ren ondoan, arte lanez, harribitxiz eta urrezko gaiez hornituriko altxorra ere aurkitu zuen.
 
== Ikus, gainera ==
{{commonskat}}
*[[Tutankamonen hil mozorroa]]
[[Fitxategi:Arbol del viajero.jpg|thumb]]
 
== [[Erreferentziak]] ez daude ==
{{ lur | data=2011/12/26}}
{{erreferentzia_zerrenda}}
11

edits