«Izar nano»: berrikuspenen arteko aldeak

191 bytes added ,  Duela 3 urte
ez dago edizio laburpenik
{{wikitu}}{{zuzendu}}
'''[[Izar]] nano''' izenak hainbat [[izar]] mota biltzen ditu. Terminoa jatorrian sortu zen 1906an, [[Ejnar Hertzsprung]] daniar astronomoa[[Astronomia|astronomo]]<nowiki/>a konturatu zenean izarrik gorrienak (K eta [[Harvard Unibertsitatea|Harvard]]-eko sailkapen eskemako M bezala sailkatuta) bi talde desberdinetan bana zitezkeela, askoz distiratsuago [[Eguzkia]] baino, edo askoz ahulago. Talde horiek bereizteko, izar "erraldoiak" eta "nanoak" izenak eman zizkien. "Nanoa" terminoaren garrantzia geroago handitu zen hurrengoa sartzeko:
 
Izar nanoko izendapenaren azpian segida nagusiaren edozein izarri buruz, V argitasunetako klase izar baten, aritzen da gehienetan.
 
[[Nano gorriakgorri|Nano gorria]]<nowiki/>k: segida nagusiko masa baxuko izarrak dira.
 
[[Nano horiakhori|Nano horia]]<nowiki/>k: Eguzkitakoarekin erkatzeko moduko masekiko segida nagusiaren izarrak (nanoak).
 
[[Nano laranja|Nano laranjak]]: segida nagusiaren tipo-K izarrak dira.
 
Nano urdina da oso masa baxuko bere tenperatura segida nagusiko bere bizitzaren amaieran iritsi bezain laster areagotzen duten izarretako klase hipotetikoa.
 
[[Nano zuriakzuri|Nano zuria]]<nowiki/>k dira [[elektroi]] degeneratuko materiak, bere bilakaerako azkeneko etapan|aldian aurkitu arren, osatutako izarrak ez dira behar bezain masiboak bezala neutroi-izar batean kolapsatzeko edo II. tipotako supernoba bat (9 [[Eguzki masa|eguzki-masa]] baino izar gutxiago masiboak) bezala lehertzeko.
 
[[Nano beltz|Nano beltza]] da behar bezain hortaz jada inongo argi ikusgairik ez du igortzen hoztu den nano zuria.
 
[[Nano marroi|Nano marroia]] azpi izarren objektu ez behar bezain masiboa da hidrogenoa helioan bat egiteko, nahiz eta deuterioa (gutxi gorabehera 0,08 eguzki-masatako eta jovianas-a 13 masa joviana baino gehiagotako gutxiago), gutxi gorabehera, bat egiteko aski masiboa.