«Modus tollendo tollens»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
 
'''''Modus tollendo tollens''''' ([[Latin|latinez]]: "ukatuz ukatzen duen modua",<ref>Harria, Jon R. 1996. </ref> '''''modus tollens,'''''<ref>Unibertsitatea, Ipar Carolina, Filosofia Sailak, [http://web.archive.org/web/http://www.philosophy.uncc.edu/mleldrid/Logic/logiglos.html#modustollens Logika Glosarioa]. </ref><ref>Copi eta Cohen</ref><ref>Hurley</ref><ref>Moore eta Parker</ref> '''atzekariaren ukapenaren legea '''edo '''kontrajartze-legea''' bezala ezagutua)<ref>Sanford, David Hawley. 2003. </ref> baliozko argudio-forma eta inferentzia-erregela da [[Logika proposizional|logika proposizionalean]]. Adierazpen bat baliozkoa bada, bere kontrajartzea ere badela dioen egia orokorraren aplikazioa da. Modus tollendo tollens erregelaren historiak antzinaroraino egiten du atzera. Modus tollendo tollens erregela esplizituki azaltzen lehenak estoikoak izan ziren.
 
''Modus tollendo tollens'' inferentzia-erregelak ezartzen du lehen baieztapen batek bigarren bat inplikatzen badu, eta bigarrena ez bada egiazkoa, lehenak ezin duela egiazkoa izan inferitu daitekeela. Hau da, <math>P</math>-k <math>Q</math> inplikatzen badu, eta <math>Q</math> ez bada egiazkoa, orduan <math>P</math> ere ez da egiazkoa.
 
Hori era formalean honela adieraz daiteke:
 
:<math>\frac{P \to Q, \neg Q}{\therefore \neg P}</math>
 
non <math>P \to Q</math>-k esan nahi duen “P-k inplikatzen du Q” eta <math>\neg Q</math>-k esan nahi duen “ez da Q-ren kasua” (edo, laburrago, “ez Q”). Orduan, bai “<math>P \to Q</math>” eta bai “<math>\neg Q</math>” frogapen batean lerro gisa agertzen badira, “<math>\neg P</math>” era baliozkoan jar dezakegu ondorengo lerro batean.
 
Hona hemen ''modus tollendo tollens''-en adibide bat:
 
: Euririk ari badu, antzokiaren barruan itxarongo dizut.
: Ez naiz antzokiaren barruan itxaroten ari.
: Beraz, ez du euririk ari.
 
 
23

edits